# بذعر (ب-ذ-ع-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B0%D8%B9%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B0%D8%B9%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ذ - ع - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B0%D8%B9%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

ابْذَعَّروا، أي تفرّقوا. قال أبو السميدع: ابْذَعَرَّتِ الخيلُ، إذا ركضتْ تبادر شيئاً تطلبه. قال زُفَرُ بن الحارث:
فلا أَفْلَحَتْ قيسٌ ولا عزَّ ناصِـرٌ		لها بعدَ يومِ المَرْجِ حين ابْذَعَرَّتِ

##### Türkçe

**ابْذَعَّروا**: yani dağıldılar. Ebû’s-Semîda‘ dedi: **ابْذَعَرَّتِ الخيلُ**, bir şeyi arayıp istemek üzere birbirini geçerek koştukları zaman (denir). Züfer b. el-Hâris dedi:
Artık ne Kays felâh buldu ne de ona, **ابْذَعَرَّتِ** olduğu gün olan el-Merc gününden sonra, bir yardımcı aziz oldu.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B0%D8%B9%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ابْذَعَرَّ الناسُ: تفرقوا: وفي حديث عائشة: ابْذَعَرَّ النفاق أَي تفرق وتبدّد. قال أَبو السميدع: ابْذَعَرَّتِ الخيلُ وابْثَعَرَّتْ إِذا رَكَضَتْ تُبادِرُ شيئاً تطلبه؛ قال زُفَرُ بنُ الحرث: فلا أَفْلَحَتْ قَيْسٌ، ولا عَزَّ ناصِرٌ
لَها، بَعْدَ يَوْمِ المَرْحِ حينَ ابْذَعَرَّتِ
(* قوله «المرح» هو في الأصل بالحاء المهملة).
قال الأَزهري: وأَنشد أَبو عبيد:
فَطَارَتْ شلالاً وابْذَعَرَّتْ كَأَنَّها
عِصَابَةُ سَبْيٍ، خافَ أَنْ تُتَقَسَّما
ابْذَعَرَّتْ أَي تَفَرَّقَتْ وجَفَلَتْ.

##### Türkçe

**ابْذَعَرَّ** insanlar: ayrıldılar/dağıldılar. Âişe’nin hadîsinde: **ابْذَعَرَّ النفاق**; yani ayrıldı ve dağılıp saçıldı. Ebû’s-Semîda‘ dedi: **ابْذَعَرَّتِ الخيلُ** ve **ابْثَعَرَّتْ**, bir şeyi talep ederek ona yetişmek için koşup acele ettikleri zaman (böyledir); Zufer b. el-Hâris dedi ki:

Artık Kays felâh bulmasın; ona, **بَعْدَ يَوْمِ المَرْحِ** gününden sonra, ne bir yardımcı aziz olsun,
o vakit ki **ابْذَعَرَّتِ**.

(* Onun “**المرح**” sözü, aslında noktasız **الحاء** iledir).

Ezherî dedi: Ebû Ubeyd inşâd etti:

Şelâl (şelâle gibi) uçtu ve **ابْذَعَرَّتْ**, sanki o,
bölüşülmekten korkan bir esirler topluluğu gibidir.

**ابْذَعَرَّتْ**: yani ayrıldı ve ürküp kaçıştı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B0%D8%B9%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

ابذعروا: تفرقوا وفي حديث عائشة: ابذعر النفاق، أي تفرق وتبدد. ابذعروا: فروا وجفلوا.
 ابذعرت الخيل وابثعرت، إذا ركضت تبادر شيئا تطلبه، قال زفر بن الحارث:
  فلا أفلحت قيس ولا عز ناصـر                      لها بعد يوم المرج حين ابذعرت. قال الأزهري: وأنشد أبو عبيد:
  فطارت شلالا وابذعرت كأنها                      عصابة سبي خاف أن يتقسما. ابذعرت، أي تفرقت وجفلت.

##### Türkçe

**ابذعروا**: dağıldılar. Âişe’nin hadîsinde: **ابذعر النفاق**; yani dağıldı ve saçılıp dağıldı. **ابذعروا**: kaçtılar ve ürküp sıçradılar.

**ابذعرت الخيل** ve **ابثعرت**: atlar, koşup bir şeyi istemek üzere ona doğru aceleyle atıldığında (böyledir). Züfer b. el-Hâris dedi ki:
  Artık Kays ne felâh buldu ne de bir yardımcı için izzet (kaldı)                      onun için, el-Merc gününden sonra, o vakit ki **ابذعرت**.
el-Ezherî dedi ki: Ebû Ubeyd inşâd etti:
  Böylece şelâlâ uçtu ve **ابذعرت**; sanki o                      taksim edilmekten korkan bir esirler çetesi.
**ابذعرت**: yani dağıldı ve ürküp sıçradı.
