# بذق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B0%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B0%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بذق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B0%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: بذق

الباذِقُ والباذَقُ: الخمر الأَحمر. ورجل حاذِقٌ باذِق: إتباع. وسئل ابن عباس، رضي الله عنهما، عن الباذِقِ فقال: سبقَ محمد الباذِقَ، وما أَسكر فهو حرام؛ قال أَبو عبيد: الباذِقُ والباذَق كلمة فارسية عُرِّبت فلم نَعرفها؛ قال ابن الأَثير: وهو تعريب باذَه، وهو اسم الخمر بالفارسية، أَي لم يكن في زمانه أَو سبق قوله فيه وفي غيره من جنسه، ومما أُعرب البَياذِقة الرجَّالة، ومنه بَيْذَقُ الشِّطْرَنج؛ وحذف الشاعر الياء فقال:وللشَّرِّ سُوَّاقٌ خِفافٌ بُذُوقُها
أَراد خفافٌ بياذِقُها كأَنه جعل البيذق بَذْقاً؛ قال ذلك ابن بزرج. وفي غَزوة الفتح: وجعلَ أَبا عبيدة على البياذِقةِ؛ هم الرجّالة، واللفظة فارسية معربة، سُمُّوا بذلك لخفة حركتهم وأَنهم ليس معهم ما يُثقلهم.

### Türkçe

**الباذِقُ** ve **الباذَقُ**: kırmızı şarap. Ve **رجل حاذِقٌ باذِق**: (lafız) izleme.

İbn Abbas’a, Allah onlardan razı olsun, **الباذِقِ** hakkında soruldu da dedi ki: “Muhammed **الباذِقَ**’i geçti; sarhoş eden her şey haramdır.” Ebû Ubeyd dedi ki: **الباذِقُ** ve **الباذَق** Farsça bir kelimedir, Arapçalaştırılmıştır; onu tanımadık. İbnü’l-Esîr dedi ki: O, **باذَه**’nin Arapçalaştırılmasıdır; o, Farsçada şarabın adıdır; yani onun zamanında yoktu yahut onun sözü, onda ve onun cinsinden başkasında, ondan önce gelmiştir. Arapçalaştırılanlardan: **البَياذِقة** yaya askerler; ondan da **بَيْذَقُ الشِّطْرَنج**. Şair **الياء**’yı hazfetti de şöyle dedi:

وللشَّرِّ سُوَّاقٌ خِفافٌ بُذُوقُها

Muradı: “hafif, **بياذِقُها**” idi; sanki **البيذق**’i **بَذْقاً** kılmış gibidir; bunu İbn Bezrec söyledi. Ve fetih gazvesinde: “Ebû Ubeyde’yi **البياذِقةِ** üzerine tayin etti.” Onlar yaya askerlerdir; lafız Farsçadır, Arapçalaştırılmıştır; hareketlerinin hafifliğinden ve yanlarında onları ağırlaştıracak şey bulunmamasından dolayı böyle adlandırıldılar.
