# برأ — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A3/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%A3/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [برأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A3.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: برأ

تقول برِئْتُ منك، ومن الديون والعيوب براءة. وبرئت من المرض بُرءًا، بالضم. وأهل الحجاز يقولون: بَرَأْتَ من المرض بَرءًا بالفتح. وأصبح فلان بارئاً من مرضه، وأبرأه الله من المرض. وَبَرَأَ الله الخلق بَرْءًا، وأيضاً هو البارئ. والبريَّة: الخلق، وقد تركَتِ العربُ همزَهُ. قال الفرّاء: وإن أُخِذَت البريَّة من البَرَى وهو التراب فأصلها غير الهمز. وأبرأته مما لي عليه، وبرَّأته تبرئة. والبُرْأَةُ بالضم: قُتْرَة الصائد، والجمع: بُرَأٌ. وتبرأْتُ من كذا. وأنا بَراءٌ منه، وخَلاءٌ منه، لا يُثَنَّى ولا يُجمَع لأنه مصدر في الأصل، مثل سمِع سماعاً؛ فإذا قلت: أنا بريءٌ منه، وخليٌّ منه، ثنَّيت، وجمعت، وأنَّثْت، وقلت في الجمع: نحن منه بُرآء، مثل: فقيه وفقهاء، وبِراءٌ أيضاً، مثل: كريم وكِرام، وأبراءٌ، مثل: شريفٍ وأشرافٍ. وأبرياء أيضاً مثل نصيب وأنصباء، وبريئون. وامرأة بريئة، وهما بريئتان، وهن بريئات برايا: ورجل بريء وبُراء، مثل: عجيب وعُجاب. والبَراء بالفتح: أول ليلة من الشهر، سميت بذلك لتبرُّؤ القمر من الشمس، وأما آخر يوم من الشهر فهو النحيرة. وبارَأتُ شريكي، إذا فارقته، وبارأ الرجل امرأته. واستبرأتُ الجارية، واستبرأتُ ما عندك.

### Türkçe

**برِئْتُ** senden, ve borçlardan ve ayıplardan **براءة** (berî olma). Ve hastalıktan **بُرءًا** (iyileşme) ile **برئت** oldum; zamme ile. Ve Hicaz ehli derler: Hastalıktan **بَرَأْتَ** **بَرءًا** (iyileşme) ile; fetha ile. Ve falan kimse hastalığından **بارئاً** (berî/iyileşmiş) olarak sabahladı; ve Allah onu hastalıktan **أبرأه** (berî kıldı/iyileştirdi). Ve Allah mahlûkatı **بَرَأَ** **بَرْءًا** (yarattı); ve ayrıca O, **البارئ**’dir. Ve **البريَّة**: خلق (yaratılmışlar); Araplar onun hemzesini terk etmiştir. Ferrâ dedi: Eğer **البريَّة** **البَرَى**’dan (o da topraktır) alınmışsa, aslı hemzesizdir. Ve üzerimde olan şeyden onu **أبرأته** (ibra ettim); ve onu **تبرئة** (temize çıkarma/ibra) ile **برَّأته** (temize çıkardım). Ve **البُرْأَةُ** zamme ile: avcının **قُتْرَة**’si (damlası); cem‘i: **بُرَأٌ**. Ve **تبرأْتُ** (berî oldum) şundan. Ve ben ondan **بَراءٌ** (berîlik), ve ondan **خَلاءٌ** (boşluk/beri oluş)um; tesniye edilmez ve cem‘ edilmez; çünkü aslında masdardır; **سمِع** **سماعاً** (işitti, işitme) gibi. Artık dediğinde: Ben ondan **بريءٌ** (berîyim) ve ondan **خليٌّ** (boş/beri)im; tesniye ettin, cem‘ ettin ve müennes yaptın; ve cem‘de dedin: Biz ondan **بُرآء**’ız; **فقيه** ve **فقهاء** gibi; ve **بِراءٌ** da, **كريم** ve **كِرام** gibi; ve **أبراءٌ**; **شريفٍ** ve **أشرافٍ** gibi. Ve **أبرياء** da, **نصيب** ve **أنصباء** gibi; ve **بريئون**. Ve bir kadın **بريئة**; ve ikisi **بريئتان**; ve onlar **بريئات** **برايا**: ve bir erkek **بريء** ve **بُراء**; **عجيب** ve **عُجاب** gibi. Ve **البَراء** fetha ile: ayın ilk gecesi; ayın güneşten **تبرُّؤ**’ü (ayrılması/berî oluşu) sebebiyle bununla adlandırıldı. Ayın son günü ise **النحيرة**’dir. Ve ortağımdan **بارَأتُ** (ayrıldım), onu terk ettiğimde; ve adam karısından **بارأ** (ayrıldı). Ve cariyeyi **استبرأتُ** (istibrâ ettim); ve sende olan şeyi **استبرأتُ** (temize çıkardım/berî kıldım).
