# بربخ (ب-ر-ب-خ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%AE
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%AE

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ر - ب - خ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%AE/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الخاء والراء
خرمل: عجوز خِرْمِلٌ متهدمة.
والخِرْمِلُ: الحمقاء.
خرنب: الخَرنُوبُ والخَرُّوبُ بشجر ينبت بالشام، له حب كحب الينبوت، يسميه أهل العراق القثاء الشامي، وهو يابس أسود.
نخرب: النُّخْروبُ واحد النَّخاريب، وهي خروق تكون في موضع نحو نَخاريب الزنابير.
والقادح يُنَخْرِبُ الشجرة، وشجرة مُنَخْرَبْةٌ إذا خلقت وصار فيها النَّخاريب.
والنَّخْروبُ: الثقبة التي فيها الزنابير. يقال: إنه لأضيق من النَّخْروب، وكذلك من كل شيء.
فنخر: الفِنْخيرةُ: شبه صخرة تتقلع من أعلى الجبل، وفيها رخاوة وهي اصغر من الفنديرة وارخى.
ويقال للمرأة إذا تدحرجت في مشيتها، إنها لفُناخِرة، ويقال:
رتاكة في مشيها فُناخِـرَهْ		كأنها عفوة شيخ نـاخِـرهْ
تكدح للدنيا وتنسى الآخرة
والفَناخيرُ: حجارة متقلعة عظام.
فرفخ: الفَرْفَخُ والفَرْفَخَةُ يقال لهاك بقلة الحمقاء.
بربخ: البَرْبَخَةُ: الإردبة.
برزخ: البَرْزَخُ: ما بين كل شيئين. والميت في البَرْزَخِ، لأنه بين الدنيا والآخرة.
وبَرازِخُ الإيمان: ما بين الشك واليقين.
والبَرْزَخُ: أمد ما بين الدنيا والآخرة بعد فناء الخلق. وما بين الظل والشمس بَرْزَخٌ. ويقال: البَرْزَخ فسحة ما بين الجنة والنار.
خنزر: خَنْزَرَ فلان خَنْزَرةً كما تخنزر الخَنازير.
خنصر: الخِنْصِرُ: الإصبع الصغرى القصوى من الكف.
صخبر: الصَّخْبَرُ: نبات.
زخرف: الزُّخْرُفُ: الزينة، وبيت مُزَخْرَفٌ.
وتَزَخْرَفَ الرجل: تزين.
والزَّخْرُفُ: الذهب.
والزَّخارِفُ: ما يُزَخْرَفُ من السفن.
والزَّخارِفُ: دويبات تطير على الماء ذوات أربع مثل الذباب.
زمخر: زَمْخَرَ الصوت وازْمَخَرَّ أي: اشتد. والنمر إذا غضب فصاح، يقال لصوته: تَزَمْخَرَ تَزَمْخُراً.
والزَّمْخَرُ: اسم المزمار الكبير الأسود.
والزَّمْخَرَةُ والازمِخرْارُ: الصوت الشديد

##### Türkçe

**الخاء** ve **الراء**

**خرمل**: **خِرْمِلٌ** kocakarı; yıkık dökük.

Ve **الخِرْمِلُ**: ahmak (kadın).

**خرنب**: **الخَرنُوبُ** ve **الخَرُّوبُ** Şam’da biten bir ağaçtır; onun tanesi **الينبوت** tanesi gibi; Irak halkı ona **القثاء الشامي** der; o kuru, siyahdır.

**نخرب**: **النُّخْروبُ** **النَّخاريب**’in tekilidir; o, **نَخاريب الزنابير** gibi bir yerde bulunan deliklerdir.

Ve **القادح** ağacı **يُنَخْرِبُ**; ve içinde **النَّخاريب** olup eskidiği zaman ağaç **مُنَخْرَبْةٌ** (olur).

Ve **النَّخْروبُ**: içinde eşekarılarının bulunduğu delik. Denir: O, **النَّخْروب**’dan daha dardır; ve yine her şeyden (böyle denir).

**فنخر**: **الفِنْخيرةُ**: dağın tepesinden koparılan kaya benzeri; onda yumuşaklık vardır; o, **الفنديرة**’den daha küçüktür ve daha yumuşaktır.

Ve kadına yürüyüşünde yuvarlanır gibi yürüdüğü zaman denir: O, elbette **فُناخِرة**’dir; ve denir:

رتاكة في مشيها فُناخِـرَهْ		كأنها عفوة شيخ نـاخِـرهْ
تكدح للدنيا وتنسى الآخرة

Ve **الفَناخيرُ**: kopmuş büyük taşlar.

**فرفخ**: **الفَرْفَخُ** ve **الفَرْفَخَةُ**; ona **بقلة الحمقاء** denir.

**بربخ**: **البَرْبَخَةُ**: **الإردبة**.

**برزخ**: **البَرْزَخُ**: her iki şey arasındaki (şey). Ölü **البَرْزَخِ**’tedir; çünkü o, dünya ile âhiret arasındadır.

Ve **بَرازِخُ الإيمان**: şüphe ile yakîn arasındaki (şeyler).

Ve **البَرْزَخُ**: yaratılmışların yok oluşundan sonra dünya ile âhiret arasındaki müddet. Gölge ile güneş arasındaki (şey) **بَرْزَخٌ**’tur. Ve denir: **البَرْزَخ** cennet ile ateş arasındaki genişliktir.

**خنزر**: Falan kimse **خَنْزَرةً** **خَنْزَرَ**; domuzların **تخنزر** ettiği gibi.

**خنصر**: **الخِنْصِرُ**: avuçtan en uçtaki küçük parmak.

**صخبر**: **الصَّخْبَرُ**: bir bitki.

**زخرف**: **الزُّخْرُفُ**: süs; ve **بيت مُزَخْرَفٌ**.

Ve adam **تَزَخْرَفَ**: süslendi.

Ve **الزَّخْرُفُ**: altın.

Ve **الزَّخارِفُ**: gemilerden **يُزَخْرَفُ** edilen (şeyler).

Ve **الزَّخارِفُ**: su üzerinde uçan, sinek gibi dört kanatlı küçük canlılar.

**زمخر**: Ses **زَمْخَرَ** ve **ازْمَخَرَّ**; yani: şiddetlendi. Kaplan öfkelendiği zaman bağırırsa, onun sesine denir: **تَزَمْخَرَ تَزَمْخُراً**.

Ve **الزَّمْخَرُ**: büyük siyah düdüğün adı.

Ve **الزَّمْخَرَةُ** ve **الازمِخرْارُ**: şiddetli ses.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%AE/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

البَرابِخُ خَزَفُ الكُنُفِ توصِّل من السَطح إلى الأرض.

##### Türkçe

**البَرابِخُ**: **الكُنُفِ**’ün çömleğidir; çatıdan yere ulaştırır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%AE/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

البَرْبَخة: الإِرْدَبَّةُ. وبَرْبَخُ البولِ: مَجْراه.

##### Türkçe

**البَرْبَخة**: **الإِرْدَبَّةُ**. Ve **بَرْبَخُ البولِ**: onun akacağı yeridir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%AE/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البربخ: منفذ الماء. وبربخ البول: مجراه، مصرية. وهو الإردبة، بالكسر وفتح الدال المهملة وشد الموحدة، وهي البالوعة من الخزف. و البربخ: ع وقد تقدم في المهملة ذلك، فأحدهما تصحيف عن الآخر.

##### Türkçe

**البربخ**: suyun çıkış yeri. Ve **بربخ البول**: onun akacağı yer; Mısırîdir. Ve o, **الإردبة**’dir; kesre ile ve ihmal edilmiş **الدال**’ın fethasıyla ve **الموحدة**’nın şeddelenmesiyle; ve o, çömlekten olan lağımdır. Ve **البربخ**: **ع**; ve bu, ihmal edilmişte daha önce geçmiştir; şu hâlde ikisinden biri ötekinden tashiftir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%AE/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

بَرْبَخٌ
بَرْبَخٌ بربخ The passage, or conduit, of water, called اـِرْدَبَّة and بَالُوعَة [q. v.], made of baked clay: (K:) or بَرَابِخُ [the pl.] signifies the baked-clay conduits of privies, which convey [the water &c.] from the house-top to the ground. (S, but omitted in some copies.) ― -b2- برْبَخُ البَوْلِ The canal of the urine [from the kidney to the bladder; i. e. the ureter]: (L, KL, TA:) of the dial. of Egypt. (TA.)

##### Türkçe

بَرْبَخٌ
**بَرْبَخٌ**: Suyun geçidi yahut kanalı; **اـِرْدَبَّة** ve **بَالُوعَة** diye adlandırılır [bkz.]; pişmiş kilden yapılmış: (K:) yahut **بَرَابِخُ** [çoğulu] helâların pişmiş-kil kanallarını ifade eder; bunlar [suyu vb.] ev damından yere iletir. (S, fakat bazı nüshalarda düşürülmüştür.) ― -b2- **برْبَخُ البَوْلِ**: İdrarın kanalı [böbrekten mesaneye; yani üreter]: (L, KL, TA:) Mısır lehçesindendir. (TA.)
