# بربط (ب-ر-ب-ط) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ر - ب - ط
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

البَرْبَطُ: العود، أَعجمي ليس من مَلاهي العرب فأَعربته حين سمعت به. التهذيب: البربط من ملاهي العجم شبه بصدر البَطّ، والصدْرُ بالفارسية بَرْ فقيل بَرْبَطٌ. وفي حديث علي بن الحسين: لا قُدِّسَتْ أُمَّةٌ فيها البَرْبَطُ؛ قال: البَرْبَطُ مَلْهاة تشبه العود، فارسي معرَّب؛ قال ابن الأَثير: أَصله بَرْبَتْ فإِن الضارب به يضعه على صدره، واسم الصدر بَرْ.
والبِرْبِيطياءُ: ثياب. والبِرْبِيطياء: موضع ينسب إِليه الوَشْي؛ ذكره ابن مقبل في شعره:
خُزامى وسَعْدانٌ، كأَنَّ رِياضَها
مُهِدْنَ بذي البِرْبِيطياء المُهَذَّبِ

##### Türkçe

**البَرْبَطُ**: ud; Acemcedir, Arapların eğlencelerinden değildir; onu işittiğimde onu Arapçalaştırdım. **التهذيب**: **البربط** Acemlerin eğlencelerindendir; ördeğin göğsüne benzetilmiştir; göğüs Farsçada **بَرْ**’dır; bu yüzden **بَرْبَطٌ** denilmiştir. Ali b. el-Hüseyin’in hadisinde: “İçinde **البَرْبَطُ** bulunan bir ümmet takdis edilmesin”; dedi ki: **البَرْبَطُ** uda benzeyen bir eğlencedir; Arapçalaştırılmış Farsçadır; İbnü’l-Esîr dedi ki: aslı **بَرْبَتْ**’tir; çünkü onunla çalan onu göğsünün üzerine koyar; göğsün adı **بَرْ**’dır.

**والبِرْبِيطياءُ**: elbiseler. **والبِرْبِيطياء**: nakışın kendisine nisbet edildiği bir yer; onu İbn Mukbil şiirinde zikretti:
خُزامى وسَعْدانٌ، كأَنَّ رِياضَها
مُهِدْنَ بذي البِرْبِيطياء المُهَذَّبِ

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B7/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البربط، كجعفر أهمله الجوهري، وقال الليث: هو العود من آلات الملاهي، قيل: هو معرب بربط، بكسر الراء، أي صدر الإوز، وبر بالفارسية: الصدر لأنه يشبهه. وفي حديث علي زين العابدين رضي الله عنه:  لا قدست أمة فيها البربط  . وقال ابن الأثير: أصله بربت فإن الضارب به يضعه على صدره، واسم الصدر بر. وبرباط، بالكسر كما نقله الصاغاني وضبطه ياقوت بالفتح: واد بالأندلس، من أعمال شذونة، على شاطئ نهر سبه من شماليه، قاله ابن حوقل. وبربطانية، بالفتح وتخفيف الياء التحتية: د كبير بها، أي بالأندلس يتصل عمله بعمل لاردة، وكانت سدا بين المسلمين والروم، ولها مدن وحصون، وفي أهلها جلادة وممانعة للعدو، وهي في شرقي الأندلس، اغتصبها الفرنج، خذلهم الله تعالى، فهي اليوم بأيديهم، أعادها الله إلى الإسلام. والبربيطياء، بالكسر والمد: النبات، عن أبي عمرو، هكذا ضبطه الصاغاني في كتابيه بالنون والباء الموحدة. وفي المعجم عن أبي عمرو: البربيطياء ثياب، وهكذا وقع في اللسان جمع ثوب. والبربيطياء أيضا: ع ينسب إليه الوشي وبه فسر قول ابن مقبل:
  خزامى وسعدان كأن رياضها                      مهدن بذي البربيطياء المهدب قلت: وهذا يؤيد قول أبي عمرو السابق: إنه ثياب، وسبق أنه لا نظير له إلا قرقيسياء: اسم بلد.ومما يستدرك عليه: قال ابن حبيب: في أسد بن خزيمة: برباط بن بهد بن سعد ابن الحارث بن ثعلبة بن دودان بن أسد.

##### Türkçe

**البربط**; **جعفر** gibi; el-Cevherî onu ihmal etti. el-Leys dedi: O, eğlence âletlerinden **العود**’dur. Denildi ki: O, muarreb **بربط**’tur; **الراء**’ın kesresiyle; yani “kazın göğsü”. **بر** Farsçada: “göğüs”tür; çünkü ona benzer.

Ali Zeynü’l-Âbidîn رضي الله عنه hadîsinde: “İçinde **البربط** bulunan bir ümmet takdis edilmesin.”

İbnü’l-Esîr dedi: Aslı **بربت**’tir; çünkü onunla vuran onu göğsünün üzerine koyar; göğsün adı **بر**’dur.

Ve **برباط**, kesre ile; es-Sâgânî’nin naklettiği üzere; Yâkūt onu fetih ile ضبط etti: Endülüs’te bir vâdî; Şezûne amellerindendir; Nehr-i Sebe’nin kıyısında, onun kuzey tarafındadır; bunu İbn Havkal söyledi.

Ve **بربطانية**, fetih ile ve alttaki **الياء**’ın tahfîfiyle: Orada, yani Endülüs’te büyük bir **د**; onun ameli Lârde’nin ameliyle birleşir; Müslümanlarla Rûm arasında bir set idi; onun şehirleri ve kaleleri vardır; halkında metanet ve düşmana karşı direnme vardır; Endülüs’ün doğusundadır; Frenkler onu gasbetti, Allah Teâlâ onları zelil kılsın; bugün o onların ellerindedir; Allah onu İslâm’a iade etsin.

Ve **البربيطياء**, kesre ve med ile: bitki; Ebû Amr’dan. es-Sâgânî onu iki kitabında **النون** ve **الباء**’ın tevhîdiyle böyle ضبط etti.

Ve Mu‘cem’de Ebû Amr’dan: **البربيطياء** elbiselerdir; Lisân’da da böyle vâki oldu: **ثوب**’un cem‘i.

Ve **البربيطياء** ayrıca: kendisine **الوشي** nisbet edilen bir **ع**; ve bununla İbn Mukbil’in sözü tefsir edildi:

خزامى وسعدان كأن رياضها                      مهدن بذي **البربيطياء** المهدب

Dedim ki: Bu, Ebû Amr’ın önceki sözünü teyit eder: onun elbiseler olduğu; ve daha önce geçti ki onun benzeri yoktur, ancak **قرقيسياء**: bir beldenin adı.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: İbn Habîb dedi: Esed b. Huzeyme’de: **برباط** b. Behd b. Sa‘d b. el-Hâris b. Sa‘lebe b. Dûdân b. Esed.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B7/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

بَرْبَطٌ
بَرْبَطٌ بربط رباط ربط [The Persian lute;] a certain musical instrument (Lth, Msb) of the عَجَمَ [or Persians]; (Msb;) i. q. عُوِدٌ: (Lth, K:) an arabicized word, (K,) from بَرِبَتْ, (IAth,) or بَرِبَطْ; meaning “the breast of the duck, or goose;” because of its resemblance thereto; (K;) for بَرْ in Persian, signifies the “breast;” (TA;) [and بَتْ and بَطْ or بَطّْ, like the Arabic بَطٌّ, “a duck,” or “goose;”] or because the player upon it places it against his breast: (IAth:) or it is said to be arabicized because it is the name of a musical instrument of the عجم. (Msb.)

##### Türkçe

**بَرْبَطٌ**
**بَرْبَطٌ** بربط رباط ربط [Fars lavtası;] **عَجَمَ**’ın [yahut Farsların] (Msb) belirli bir mûsikî âleti (Lth, Msb); (Msb;) **عُوِدٌ** ile aynı mânâda: (Lth, K:) Arapçalaştırılmış bir kelimedir, (K,) **بَرِبَتْ**’ten (IAth,) yahut **بَرِبَطْ**’tan; mânâsı “ördek yahut kazın göğsü”dür; ona benzerliğinden dolayı; (K;) zira Farsçada **بَرْ** “göğüs”ü ifade eder; (TA;) [ve **بَتْ** ve **بَطْ** yahut **بَطّْ**, Arapça **بَطٌّ** gibi, “ördek” yahut “kaz;”] yahut, onu çalan kimse onu göğsüne dayadığı için: (IAth:) yahut, **عجم**’ın bir mûsikî âletinin adı olduğu için Arapçalaştırılmış olduğu söylenir. (Msb.)
