# بردع (ب-ر-د-ع) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%B9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%B9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ر - د - ع
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%B9/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

البَرْدَعةُ: الحِلْس الذي يُلقى تحت الرَّحْل؛ قال شمر: هي بالذال والدال، وسيأْتي ذكرها قريباً.

##### Türkçe

**البَرْدَعةُ**: **الرَّحْل**in altına atılan **الحِلْس**; Şemr dedi ki: o, **الذال** ve **الدال** iledir; yakında onun zikri gelecektir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%B9/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البردعة، بإهمال الدال، أهمله الجوهري. وقال شمر: هو لغة في الذال المعجمة، وهو الحلس الذي يلقى تحت الرحل، وخص بعضهم به الحمار، وقد تقدم في السين أن الحلس غير البردعة، فانظره. وبردعة، بلا لام كما هو المشهور، وقد تنقط داله، وقال ياقوت: ورواه أبو سعيد بالدال المهملة: د، بأقصى أذربيجان، منه إلى جنزة تسعة فراسخ. وقال الإصطخري: وهي مدينة كبيرة جدا، أكثر من فرسخ في فرسخ، وهي نزهة خصبة، كثيرة الزرع والثمار جدا، وليس ما بين العراق وخراسان بعد الري وأصبهان مدينة أكبر ولا أخصب ولا أحسن موضعا منها. قال ياقوت: فأما الآن فليس كذلك، فقد لقيت من أهل بردعة بأذربيجان رجلا سألته عن بلده، فذكر أن آثار الخراب بها كثير، وليس بها الآن إلا كما يكون في القرى، ناس قليل، وحال مضطرب، ودور منهدمة، وخراب مستول، فسبحان من له في خلقه تدبير. قال ياقوت: فتحها سلمان بن ربيعة الباهلي في أيام عثمان رضي الله عنه، صلحا بعد فتح بيلقان، وقد ذكرها مسلم ابن الوليد في شعره يرثي يزيد بن مزيد، وكان مات ببردعة سنة مائة وخمس وثلاثين:
  قبر ببردعة استسر ضريحه                      خطرا تقاصر دونه الأخطار
  أجل تنافسه الحمام وحفـرة                      نفست عليها وجهك الأحجار
  أبقى الزمان على معد بعـده                      حزنا كعمر الدهر ليس يعال قال حمزة: بردعة معرب برده دان، ومعناه بالفارسية:موضع السبي، وذلك لأن ملكا منهم، أي من ملوك الفرس سبى سبيا من وراء أرمينية وأنزلهم هنالك، ثم غيرته العرب لبردعة. منه أبو بكر محمد بن يحيى بن هلال البردعي الشاعر نزيل بغداد، روى عنه أبو سعد الإدريسي، ومكي ابن أحمد بن سعدويه البردعي المحدث المكثر الرحال، سمع بدمشق ابن جوصا، وببغداد أبا القاسم البغوي، وبمصر أبا جعفر الطحاوي، روى عنه الحاكم أبو عبد الله، وكان نزل نيسابور سنة ثلاثمائة وثلاثين، وأقام بها، ثم خرج إلى ما وراء النهر سنة خمسين، وتوفي بالشاش سنة ثلاثمائة وأربعة وخمسين. وممن ينسب إليه أيضا: أبو عثمان سعيد بن عمرو ابن عمار الأزدي البرذعي الحافظ، وأبو بكر عبد العزيز بن الحسن البردعي الحافظ، وغيرهما.
 وقال ابن دريد: رجل مبرندع عن الشيء، أي منقبض وجهه، كذا في العباب، وفي بعض النسخ: متقبض. وفي التكملة: رجل مبرندع عن الشيء، إذا انقبض عنه.

##### Türkçe

**البردعة**; **الدال**’ın ihmaliyle (yani **الدال**’ı ihmal ederek); el-Cevherî onu ihmal etti. Şemr dedi: O, **الذال** mu‘ceme (noktalı) hakkında bir lugattır; o, **الحلس**’tir ki **الرحل**’in altına atılır; bazıları onu **الحمار**’a tahsis etti. Ve **السين**’de, **الحلس**’in **البردعة**’dan başka olduğu geçmişti; ona bak.

Ve **بردعة**, **لام**sız, meşhur olan üzere; ve **دال**’ı noktalı kılınabilir. Yâkūt dedi: Ebû Sa‘îd onu **الدال** muhmela ile rivayet etti: **د**; Azerbaycan’ın en ucunda; ondan Cenze’ye dokuz fersah. el-İstahrî dedi: Ve o, çok büyük bir şehirdir; bir fersahtan bir fersaha daha çok; ve o, verimli bir gezinti yeridir; ekin ve meyvesi çoktur; Irak ile Horasan arasında, Rey ve İsfahan’dan sonra, ondan daha büyük, daha verimli ve daha güzel mevki‘li bir şehir yoktur. Yâkūt dedi: Amma şimdi öyle değildir; zira Azerbaycan’daki **بردعة** halkından bir adamla karşılaştım; ona beldesini sordum; o da, onda harabiyet izlerinin çok olduğunu zikretti; ve onda şimdi ancak köylerde olduğu gibi vardır: az insan, karışık bir hâl, yıkılmış evler ve galip bir haraplık; yaratıklarında tedbiri olanı tenzih ederim. Yâkūt dedi: Onu, Osman رضي الله عنه günlerinde, Bilkān’ın fethinden sonra sulh ile, Selmân b. Rabî‘a el-Bâhilî fethetti. Ve onu, Müslim b. el-Velîd, şiirinde zikretti; Yezîd b. Mezîd’i mersiye ederken; ve o, yüz otuz beş senesinde **بردعة**’da ölmüştü:

  **قبر ببردعة** استسر ضريحه                      خطرا تقاصر دونه الأخطار
  أجل تنافسه الحمام وحفـرة                      نفست عليها وجهك الأحجار
  أبقى الزمان على معد بعـده                      حزنا كعمر الدهر ليس يعال

Hamza dedi: **بردعة**, **برده دان**’ın mu‘arrebidir; ve onun Farsça manası: esir alma yeri; şu sebeple ki onlardan bir melik, yani Fars meliklerinden, Ermeniye’nin ötesinden bir esir alma ile esir aldı ve onları oraya indirdi; sonra Araplar onu **بردعة**’ya değiştirdi. Ondan: Bağdat sakini şair Ebû Bekr Muhammed b. Yahyâ b. Hilâl el-**بردعي**; ondan Ebû Sa‘d el-İdrîsî rivayet etti. Ve çok rivayet eden, çok yolculuk yapan muhaddis Mekkî b. Ahmed b. Sa‘dûye el-**بردعي**; Dımaşk’ta İbn Cûsâ’dan, Bağdat’ta Ebû’l-Kāsım el-Begavî’den, Mısır’da Ebû Ca‘fer et-Tahâvî’den işitti; ondan el-Hâkim Ebû Abdillah rivayet etti; ve o, üç yüz otuz senesinde Nîsâbûr’a inmişti ve orada ikamet etti; sonra elli senesinde Mâverâünnehir’e çıktı; ve üç yüz elli dört senesinde Şâş’ta vefat etti. Ve ona nisbet edilenlerden ayrıca: hâfız Ebû عثمان Sa‘îd b. Amr b. Ammâr el-Ezdî el-**البرذعي**; ve hâfız Ebû Bekr Abdülazîz b. el-Hasen el-**البردعي**; ve başkaları.

Ve İbn Düreyd dedi: **رجل مبرندع عن الشيء**; yani yüzü büzülmüş; **العباب**’da böyledir; ve bazı nüshalarda: **متقبض**. Ve **التكملة**’de: **رجل مبرندع عن الشيء**; ondan büzülüp çekildiği vakit.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%B9/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

بَرْدَعَةٌ
بَرْدَعَةٌ بردعه بردعة ردع : see بَرْذَعَةٌ.

##### Türkçe

**بَرْدَعَةٌ**

**بَرْدَعَةٌ**: **بردعه بردعة ردع**; bkz. **بَرْذَعَةٌ**.
