# برد — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%AF/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%AF/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [برد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%AF.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: برد

* ب ر د * * البَرْدُ * ضد الحر و * البُرُدةُ * ضد الحرارة وقد * بَرُدَ * الشيء من باب سهل و * بَرَدَهُ * غيره من باب نصر فهو * مَبْرُودٌ * و * بَرَّدهُ * أيضا * تبريداً * ولا يقال أبرده إلا في لغة رديئة وقولهم لا * تُبَرِّدْ * عن فلان أي إن ظلمك فلا تشتمه فتنتقص من إثمه وهذا * مَبْرَدَةٌ * للبدن بوزن متربة قال الأصمعي قلت لأعرابي ما يحملكم على نومة الضحى قال إنها مبردة في الصيف مسخنة في الشتاء و * بَرَدَ الحديدَ بالمِبْرَدِ * و * البُرَادَةُ * بالضم ما سقط منه و * بَرَد * عينه * بالبَرُودِ * كحلها به و * بَرَدَ * له عليه كذا أي وجب وثبت مثل ذاب وله عليه ألف * بارِدٌ * وسموم بارد أي ثابت لا يزول و * البَرْدُ * النوم ومنه قوله تعالى ﴿لا يذوقون فيها بردا﴾ والبرد أيضا الموت وباب الخمسة نصر و * البَرَدَةُ * بفتحتين التخمة وفي الحديث ﴿أصل كل داء البَرَدَة﴾ و * البَرَدُ * حب الغمام تقول منه * بُرِدَتْ * الأرض والقوم أيضا على ما لم يسم فاعله وسحاب * بَرِدٌ * بكسر الراء و * أبردُ * أي صار ذا برد وسحابة * بَرِدةٌ * أيضا و * البَرُودُ * بفتح الباء البارد وهو أيضا كل ما بردت به شيئا نحو برود العين وهو كحل و * البُرْدُ * من الثياب جمعه * بُرُودٌ * و * أبْرادٌ * و * البُرْدَةُ * كساء أسود مربع فيه صغر تلبسه الأعراب والجمع * بُرَدٌ * بفتح الراء و * البَرِيدُ * المرتب يقال حمل فلان على البريد والبريد أيضا اثنا عشر ميلا وصاحب البريد قد * أَبْرَدَ * إلى الأمير فهو * مُبْرِدٌ * والرسول * بَرِيدٌ * قلت قال الأزهري قيل لدابة البريد بريد لسيره في البريد وقال غيره البريد البغلة المرتبة في الرباط تعريب بريده دم ثم سمي به الرسول المحمول عليها ثم سميت به المسافة

### Türkçe

* **ب ر د** * * **البَرْدُ** * sıcağın zıddıdır ve * **البُرُدةُ** * hararetin zıddıdır; ve muhakkak ki * **بَرُدَ** * şey, “sahl” bâbındandır; ve * **بَرَدَهُ** * onu başkası, “nasara” bâbındandır; o hâlde o * **مَبْرُودٌ** *dur; ve * **بَرَّدهُ** * onu, ayrıca * **تبريداً** * (soğutma olarak) (yaptı). Ve “**أبرده**” denilmez; ancak kötü bir dilde. Ve onların sözü: “لا **تُبَرِّدْ** عن فلان” yani: eğer sana zulmederse onu sövme ki onun günahından eksiltmiş olasın. Ve bu, beden için bir **مَبْرَدَةٌ**dir; “مَتْرَبَةٌ” vezninde. **الأصمعي** dedi: Bir bedevîye dedim: “Kuşluk uykusuna sizi ne sevk ediyor?” Dedi: “O, yazın soğutucudur, kışın ısıtıcıdır.” Ve * **بَرَدَ الحديدَ بالمِبْرَدِ** *: demiri eğe ile eğeledi. Ve * **البُرَادَةُ** * (ضم ile) ondan düşen şeydir. Ve * **بَرَد** * gözünü * **بالبَرُودِ** *: onu onunla sürmeledi. Ve * **بَرَدَ** * onun lehine onun aleyhine şöyle şöyle: yani vacip oldu ve sabit oldu; “ذَابَ” gibi; ve onun aleyhine bin **بارِدٌ** (vardır). Ve “سموم بارد” yani sabit, yok olup gitmez. Ve * **البَرْدُ** * uykudur; ondan Yüce Allah’ın sözü: { لا يذوقون فيها بردا }. Ve **البرد** ayrıca ölümdür; ve “beşli” bâbı “nasara”dır. Ve * **البَرَدَةُ** * (iki fetha ile) tıka basa doymadır. Ve hadiste: { أصل كل داء **البَرَدَة** }. Ve * **البَرَدُ** * bulutun tanesidir; ondan şöyle dersin: * **بُرِدَتْ** * yer ve kavim de, faili adlandırılmamış üzere. Ve bulut * **بَرِدٌ** * (ر’nin kesriyle). Ve * **أبردُ** *: yani dolu sahibi oldu. Ve bulut * **بَرِدةٌ** * de. Ve * **البَرُودُ** * (ب’nin fethasıyla) soğuk olandır; ve o ayrıca, onunla bir şeyi soğuttuğun her şeydir; gözün **برود**u gibi; ve o bir sürmedir. Ve * **البُرْدُ** * elbiselerden (olan)dır; onun çoğulu * **بُرُودٌ** * ve * **أبْرادٌ** *dur. Ve * **البُرْدَةُ** *: siyah, dört köşe bir örtüdür; onda küçüklük vardır; bedevîler onu giyer; çoğulu * **بُرَدٌ** * (ر’nin fethasıyla). Ve * **البَرِيدُ** *: tertip edilmiş (posta)dır; “falanca **البريد** üzerine bindirildi” denir. Ve **البريد** ayrıca on iki mildir. Ve **البريد**in sahibi muhakkak ki emire * **أَبْرَدَ** *; o hâlde o * **مُبْرِدٌ** *dir. Ve elçi **بَرِيدٌ**dir. Dedim: **الأزهري** dedi: **البريد**in binek hayvanına, **البريد** içinde yürüyüşünden dolayı **بريد** denildi. Ve başkası dedi: **البريد** rabıtta tertip edilmiş katırdır; “بريده دم”un Arapçalaştırılmasıdır; sonra onunla, onun üzerinde taşınan elçi adlandırıldı; sonra onunla mesafe adlandırıldı.
