# برزخ — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%AE/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%AE/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [برزخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%AE.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: برزخ

برزخ
بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ - بَرْزَخ
بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ + كائن أو شيء + بين كائنين: يستقر بينهما فيشكل مسافة فاصلة تحجزهما وتفصلهما عن بعضهما بعضاً
بَرْزَخ: على وزن " فـَعـْلـَل" : اسم فعل من " بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ  ": وهو كذلك اسم مكان وزمان منه: المكان أو الزمان الذي يقع ويمتد بين كائنين أو حدثين فيفصل بينهما: الشريط الفاصل أو المنطقة العازلة مكانياً: أو المهلة الزمنية أو الزمن الفاصل بين حدثين زمانياً
جعل - يجعل + كائن + بين كائنين + برزخاً:  يفصلهما بمسافة فاصلة مكانية
جعل - يجعل + كائن + بين أمرين أو فعلين  + برزخاً: يفصلهما بمسافة زمانية
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الفصل والحجز بين كائنين ومنع الحركة بينهما بإيقافها بحاجز"، وهي:
بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ، عَزَلَ - يَعْزِلُ، حَظَرَ- يَحْظُرُ، حَجَبَ - يَحْجُبُ، حَجَرَ - يَحْجُرُ، حَجَزَ - يَحْجُزُ (حَجَزَ - يَحْجِزُ)
برزخ
 	﴿لعلي أعمل صالحا فيما تركت كلا إنها كلمة هو قائلها ومن ورائهم برزخ إلى يوم يبعثون (100)﴾ المؤمنون
 	﴿وهو الذي مرج البحرين هذا عذب فرات وهذا ملح أجاج وجعل بينهما برزخا وحجرا محجورا (53)﴾ الفرقان ﴿بينهما برزخ لا يبغيان(20)﴾ الرحمن
مختار الصحاح
● [برزخ] ب ر ز خ: البَرْزَخُ الحاجز بين الشيئين وهو أيضا ما بين الدنيا والآخرة من وقت الموت إلى البعث فمن مات فقد دخل البرزخ
الراغب
برزخ
البرزخ الحاجز والحد بين الشيئين، وقيل: أصله برزه فعرب، وقوله تعالى: }بينهما برزخ لا يبغيان﴿[الرحمن/20]، والبرزخ في القيامة: الحائل بين الإنسان وبين بلوغ المنازل الرفيعة في الآخرة، وذلك إشارة إلى العقبة المذكورة في قوله عز وجل:﴾فلا اقتحم العقبة﴿[البلد/11]، قال تعالى:﴾ومن ورائهم برزخ إلى يوم يبعثون{ [المؤمنون/100]، وتلك العقبة موانع من أحوال لا يصل إليها إلا الصالحون. وقيل: البرزخ ما بين الموت إلى القيامة.
ملخص اللسان
1.     البَرْزَخُ: الحاجز بين الشيئين.
2.     والبَرْزَخ ما بين كل شيئين؛ ومنه قيل للميت: هو في  بَرْزخ لأَنه بين الدنيا والآخرة؛
3.     وقيل: أَي حاجز خفيّ.والبَرْزَخُ: ما بين الدنيا والآخرة
4.     البَرْزَخُ من يوم يموت إِلى يوم يبعث.
5.     وبَرازِخُ الإِيمان: ما بين الشك واليقين؛
6.     بينهما بَرْزَخٌ لا يبغيان؛ يعني حاجزاً من قدرة الله سبحانه  وتعالى؛
لسان العرب
● - برزخ: البَرْزَخُ: ما بين كل شيئين، وفي الصحاح: الحاجز بين الشيئين.  والبَرْزَخُ: ما بين الدنيا والآخرة قبل الحشر من وقت الموت إِلى البعث،  فمن مات فقد دخل البَرْزَخَ. وفي حديث المبعث عن أَبي سعيد: في بَرْزَخِ ما  بين الدنيا والآخرة؛ قال: البَرْزَخُ ما بين كل شيئين من حاجز، وقال  الفراء في قوله تعالى: ومن ورائهم بَرْزَخٌ إِلى يوم يُبْعَثُون؛ قال:  البَرْزَخُ من يوم يموت إِلى يوم يبعث. وفي حديث عليّ، رضوان الله عليه: أَنه  صلى بقوم فأَسْوَى بَرْزَخاً؛ قال الكسائي: قوله فأَسْوَى بَرْزَخاً  أَجْفَلَ وأَسْقَط؛ قال: والبَرْزَخ ما بين كل شيئين؛ ومنه قيل للميت: هو في  بَرْزخ لأَنه بين الدنيا والآخرة؛ فأَراد بالبَرْزَخ ما بين الموضع الذي  أَسقط عليٌّ منه ذلك الحرف إِلى الموضع الذي كان انتهى إِليه من القرآن.  وبَرازِخُ الإِيمان: ما بين الشك واليقين؛ وقيل: هو ما بين أَول الإِيمان  وآخره. وفي حديث عبدالله: وسئل عن الرجل يجد الوسوسة، فقال: تلك  بَرازِخُ الإِيمانِ؛ يريد ما بين أَوّله وآخره، وأَوَّلُ الإِيمان الإِقرار  بالله عز وجل، وآخره إماطة الأَذَى عن الطريق. والبَرازخ جمع بَرْزَخ، وقوله  تعالى: بينهما بَرْزَخٌ لا يبغيان؛ يعني حاجزاً من قدرة الله سبحانه  وتعالى؛ وقيل: أَي حاجز خفيّ. وقوله تعالى: وجَعَلَ بينهما بَرْزَخاً أَي  حاجزاً. قال: والبرزخ والحاجز والمُهْلَة متقاربات في المعنى، وذلك أَنك  تقول بينهما حاجزٌ أَن يَتزاوَرا، فتنوي بالحاجز المسافةَ البعيدة، وتنوي  الأَمر المانع مثل اليمين والعداوة، فصار المانع في المسافة كالمانع من  الحوادث، فوَقَعَ عليها البَرْزَخُ.
مقاييس اللغة:
(البَرْزَخ) الحائل بين الشيئين، كأنّ بينهما بَرَازاً * أي متَّسَعاً من الأرض، ثم صار كلُّ حائلٍ بَرْزَحاً. فالخاء زائدة لما قد ذكرنا.
القاموس المحيط:
البَرْزَخُ الحاجِزُ بين الشَّيْئَينِ، ومن وقْتِ المَوْتِ إلى القيامَةِ، ومن ماتَ دَخَلَه. وبَرازِخُ الإِيمانِ ما بَيْنَ أوَّلِهِ وأخِرِه، أو ما بين الشَّكِّ واليَقينِ.
تاج العروس:
برزخ
البَرْزَخُ : ما بين كلِّ شَيئينِ . وفي الصحاح : الحاجزُ بين الشَّيئينِ . والبَرْزَخ : ما بين الدُّنيا والآخِرَةِ قبْلَ الحشرْ مِنْ وَقْتِ الموْتِ إِلى القيَامَة . وقال الفرّاءُ : البَرزَخ مِنْ يَوم يموتُ إِلى يَوم يُبعَثِ . ومَنْ ماتَ فقدْ دَخَلَه أَي البَرْزخَ . وفي حديث عبد اللّه وقد شُئِل عن الرَّجُلِ يَجِد الوسْوَسةَ فقال : " تلْك برازِخُ الإِيمانِ يريد مابين أَوَّلِه وآخرِه . وأَوّلُ الإِيمان الإِقرارُ باللّه عزّ وجلّ وآخِره إِماطَةُ الأَذى عن الطّريق . أَو بَرازِخُ الإِيمان : ما بينَ الشّكّ واليَقينِ

### Türkçe

**برزخ**
**بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ - بَرْزَخ**
**بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ** + bir varlık veya şey + iki varlık arasında: ikisinin arasında yerleşir; böylece onları alıkoyan ve birbirinden ayıran ayırıcı bir mesafe oluşturur.
**بَرْزَخ**: “فـَعـْلـَل” vezni üzere: **بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ**’den fiil ismidir; aynı şekilde ondan mekân ve zaman ismidir: iki varlık veya iki olay arasında vuku bulan ve uzanan, böylece ikisinin arasını ayıran mekân veya zaman: mekânsal olarak ayırıcı şerit veya yalıtıcı bölge; yahut zamansal olarak iki olay arasındaki zaman mühleti veya ayırıcı zaman.
**جعل - يجعل** + bir varlık + iki varlık arasında + **برزخاً**: ikisini mekânsal ayırıcı bir mesafe ile ayırır.
**جعل - يجعل** + bir varlık + iki iş veya iki fiil arasında + **برزخاً**: ikisini zamansal bir mesafe ile ayırır.
Ve lafız, “iki varlık arasında ayırma ve alıkoyma ve aralarındaki hareketi bir engelle durdurarak engelleme” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**بَرْزَخَ - يُبَرْزِخُ**، **عَزَلَ - يَعْزِلُ**، **حَظَرَ- يَحْظُرُ**، **حَجَبَ - يَحْجُبُ**، **حَجَرَ - يَحْجُرُ**، **حَجَزَ - يَحْجُزُ** (**حَجَزَ - يَحْجِزُ**)

**برزخ**
﴿“Umulur ki terk ettiğim şeylerde salih amel işlerim.” Hayır; o, onun söyleyeceği bir sözdür. Ve onların arkalarında, diriltilecekleri güne kadar bir **برزخ** vardır (100)﴾ **المؤمنون**
﴿Ve O, iki denizi salıverendir: bu tatlı, susuzluğu giderici; bu tuzlu, acı. Ve ikisinin arasına bir **برزخا** ve yasaklanmış bir engel kıldı (53)﴾ **الفرقان** ﴿ikisinin arasında bir **برزخ** vardır; birbirine taşmazlar (20)﴾ **الرحمن**

**مختار الصحاح**
● [**برزخ**] ب ر ز خ: **البَرْزَخُ** iki şey arasındaki engeldir; ayrıca ölüm vaktinden dirilişe kadar dünya ile âhiret arasındaki şeydir; kim ölürse **البرزخ**’a girmiş olur.

**الراغب**
**برزخ**
**البرزخ** iki şey arasındaki engel ve sınırdır; ve denildi ki: aslı **برزه**’dir, sonra Arapçalaştırıldı. Yüce Allah’ın sözü: ﴿ikisinin arasında bir **برزخ** vardır; birbirine taşmazlar﴾ [**الرحمن**/20]. Ve kıyamette **البرزخ**: insan ile âhiretteki yüce menzillere ulaşması arasındaki engeldir; bu, Aziz ve Celil olanın şu sözünde zikredilen engel-geçide bir işarettir: ﴿artık o engel-geçidi aşmadı﴾ [**البلد**/11]. Yüce Allah dedi: ﴿ve onların arkalarında, diriltilecekleri güne kadar bir **برزخ** vardır﴾ [**المؤمنون**/100]. Ve o engel-geçit, ancak salihlerin ulaşacağı hâllerden engellerdir. Ve denildi ki: **البرزخ** ölüm ile kıyamet arasındadır.

**ملخص اللسان**
1. **البَرْزَخُ**: iki şey arasındaki engel.
2. Ve **البَرْزَخ** her iki şey arasındadır; bundan dolayı ölüye: o, bir **بَرْزخ** içindedir denildi; çünkü o, dünya ile âhiret arasındadır.
3. Ve denildi ki: yani gizli bir engel. Ve **البَرْزَخُ**: dünya ile âhiret arasındaki şeydir.
4. **البَرْزَخُ**: öldüğü günden diriltileceği güne kadardır.
5. Ve **بَرازِخُ الإِيمان**: şüphe ile yakin arasındaki şeydir.
6. ﴿ikisinin arasında bir **بَرْزَخٌ** vardır; birbirine taşmazlar﴾; yani Allah سبحانه وتعالى’nın kudretinden bir engel.

**لسان العرب**
● - **برزخ**: **البَرْزَخُ** her iki şey arasındaki şeydir; ve **الصحاح**’ta: iki şey arasındaki engel. Ve **البَرْزَخُ**: haşirden önce dünya ile âhiret arasındaki şeydir; ölüm vaktinden dirilişe kadar; kim ölürse **البَرْزَخَ**’a girmiş olur. Ve **أَبي سعيد**’den meb‘as hadîsinde: dünya ile âhiret arasındaki **بَرْزَخِ**’ta; dedi ki: **البَرْزَخُ** her iki şey arasındaki engelden olan şeydir. Ve **الفراء**, Yüce Allah’ın şu sözü hakkında: ﴿ve onların arkalarında, diriltilecekleri güne kadar bir **بَرْزَخٌ** vardır﴾; dedi ki: **البَرْزَخُ** öldüğü günden diriltileceği güne kadardır. Ve **عليّ** hadîsinde, رضوان الله عليه: bir kavme namaz kıldırdı da bir **بَرْزَخاً**’ı **أَسْوَى** etti; **الكسائي** dedi: onun sözü “bir **بَرْزَخاً**’ı **أَسْوَى** etti”: ürktü ve düşürdü; dedi ki: ve **البَرْزَخ** her iki şey arasındaki şeydir; bundan dolayı ölüye: o, bir **بَرْزخ** içindedir denildi; çünkü o, dünya ile âhiret arasındadır. Böylece **البَرْزَخ** ile, **عليّ**’nin o harfi düşürdüğü yer ile Kur’an’dan ulaştığı yer arasındaki şeyi kastetti. Ve **بَرازِخُ الإِيمان**: şüphe ile yakin arasındaki şeydir; ve denildi ki: o, imanın evveli ile âhiri arasındaki şeydir. Ve **عبدالله** hadîsinde: vesvese bulan adam hakkında soruldu; o da dedi ki: “işte bunlar **بَرازِخُ الإِيمانِ**’dir”; bununla evveli ile âhiri arasındaki şeyi kasteder. Ve imanın evveli, Aziz ve Celil olan Allah’a ikrardır; âhiri ise yoldan eziyeti gidermektir. Ve **البَرازخ** **بَرْزَخ**’ın çoğuludur. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿ikisinin arasında bir **بَرْزَخٌ** vardır; birbirine taşmazlar﴾; yani Allah سبحانه وتعالى’nın kudretinden bir engel. Ve denildi ki: yani gizli bir engel. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿ve ikisinin arasına bir **بَرْزَخاً** kıldı﴾; yani bir engel. Dedi ki: **البرزخ** ile engel ve mühlet, manada birbirine yakındır; bu, senin “ikisinin arasında, birbirlerini ziyaret etmelerine bir engel vardır” demendir; böylece engel ile uzak mesafeyi kast edersin; ve yemin ve düşmanlık gibi engelleyici işi kast edersin; böylece mesafedeki engelleyici, olaylardan engelleyici gibi oldu; bunun üzerine **البَرْزَخُ** ona vaki oldu.

**مقاييس اللغة:**
(**البَرْزَخ**) iki şey arasındaki engelleyicidir; sanki ikisinin arasında **بَرَازاً** vardır; yani yerden bir genişlik. Sonra her engelleyici **بَرْزَحاً** oldu. **الخاء** daha önce zikrettiğimiz şey için ziyadedir.

**القاموس المحيط:**
**البَرْزَخُ** iki şey arasındaki engeldir; ve ölüm vaktinden kıyamete kadardır; kim ölürse ona girmiş olur. Ve **بَرازِخُ الإِيمانِ** onun evveli ile âhiri arasındaki şeydir; yahut şüphe ile yakin arasındaki şeydir.

**تاج العروس:**
**برزخ**
**البَرْزَخُ**: her iki şey arasındaki şeydir. Ve **الصحاح**’ta: iki şey arasındaki engel. Ve **البَرْزَخ**: haşirden önce dünya ile âhiret arasındaki şeydir; ölüm vaktinden kıyamete kadar. Ve **الفرّاءُ** dedi: **البَرزَخ** öldüğü günden diriltileceği güne kadardır. Ve kim ölürse ona girmiş olur; yani **البَرْزخَ**’a. Ve **عبد اللّه** hadîsinde, vesvese bulan adam hakkında sorulmuştu da dedi ki: “işte bu, **برازِخُ الإِيمانِ**’dir”; bununla evveli ile âhiri arasındaki şeyi kasteder. Ve imanın evveli, Aziz ve Celil olan Allah’a ikrardır; âhiri ise yoldan eziyeti gidermektir. Yahut **بَرازِخُ الإِيمان**: şüphe ile yakin arasındaki şeydir.
