# برزق (ب-ر-ز-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ر - ز - ق
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والزاي
زردق: الزَّرْدق: خيط يمد. والزَّردق: الصف القيام من الناس.
زندق: الزِّنديق .... زَنْدَقَةُ الزِّنديق: ألا يؤمن بالآخرة، وبالربوبية.
قرزل: القُرْزُلُ: شيئان؛ أحدهما اسم فرس كان في الجاهلية. وشيء كانت تتخذه المرأة فوق رأسها كالقنزعة.
زبرق: الزِّبْرِقان: ليلة خمس عشرة. يقال: ليلة الزِّبرقان. وليلة أربع عشرة: ليلة البدر، لأن القمر يبادر فيها طلوع الشمس.
والزِّبرِقان: الذهب. ويقال: سمي الزِّبْرِقان به لصفرة وجهه، ويقال: صفرة وجهه شبهت بالذهب.
وزَبْرَقَ عمامته: صفرها.
برزق: البِرْزِيقُ: جماعة خيل دون الموكب، كما قال زياد: ما هذه البَرازيقُ التي تتردد والبَرْْْزق: نبات.
قرمز: القِرْمِز: صبغ أرمني أحمر، يقال إنه من عصارة دود في آجامهم.
زرقم: إذا اشتدت الزرقة في العين قيل إنها لَزرقاءُ زُرْقُمٌ. قال بعض العرب: زرقاءُ زُرْقم، بيديها تَرْقُم، تحت القُمْقُم.
زرنق: الزُّرْنُوق: ظرف يستقى به الماء.
زملق: الزُّمَّلِقُ: الخفيف الطائش، ويقال: هو الذي إذا هم بالبضع دفق ماؤه قبل الوصول. قال:
يدعى الجليد وهو فينا الزُّمَّلِقْ
زنبق: الزَّنْبَقُ: دهن الياسمين.

##### Türkçe

**القاف** ve **الزاي**

**زردق**: **الزَّرْدق**: uzatılan bir ip. Ve **الزَّردق**: insanlardan ayakta duran saf.

**زندق**: **الزِّنديق** .... **زَنْدَقَةُ الزِّنديق**: âhirete ve ربوبيةye iman etmemesi.

**قرزل**: **القُرْزُلُ**: iki şey; birisi câhiliyyede olan bir atın adı. Ve bir şey ki kadın onu başının üstünde **القنزعة** gibi edinirdi.

**زبرق**: **الزِّبْرِقان**: on beşinci gece. Denir: **ليلة الزِّبرقان**. Ve on dördün gecesi: dolunay gecesi; çünkü ay onda güneşin doğuşuna acele eder.

Ve **الزِّبرِقان**: altın. Ve denir: **الزِّبْرِقان** onunla, yüzünün sarılığı sebebiyle adlandırıldı; ve denir: yüzünün sarılığı altına benzetildi.

Ve **زَبْرَقَ** sarığını: onu sararttı.

**برزق**: **البِرْزِيقُ**: alayın altında bir atlar topluluğu; Ziyâd’ın dediği gibi: “gidip gelen şu **البَرازيقُ** nedir?” Ve **البَرْْْزق**: bir bitki.

**قرمز**: **القِرْمِز**: Ermenî kırmızı bir boya; denir ki o, onların sazlıklarındaki bir kurtçuk özsuyundandır.

**زرقم**: gözde mavilik şiddetlendiği zaman onun **لَزرقاءُ زُرْقُمٌ** olduğu söylenir. Bazı Arap dedi: “**زرقاءُ زُرْقم**، بيديها **تَرْقُم**، تحت **القُمْقُم**.”

**زرنق**: **الزُّرْنُوق**: onunla su çekilen bir kap.

**زملق**: **الزُّمَّلِقُ**: hafif, taşkın; ve denir: o, cima etmeye niyet ettiğinde ulaşmadan önce suyu fışkıran kimsedir. Dedi ki:
يدعى الجليد وهو فينا **الزُّمَّلِقْ**

**زنبق**: **الزَّنْبَقُ**: yasemin yağı.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

البَرازيقُ: الجماعات.

##### Türkçe

**البَرازيقُ**: topluluklar.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البرازيق: الجماعات كما في الصحاح وفي المحكم من الناس الواحد برزيق كزنبيل قال ابن دريد هو فارسي معرب أو هم الفرسان نقله ابن دريد أو جماعات خيل وهذا نقله الجوهري عن أبي عبيد قال أنشدني ابن الكلبي لجهمة بن جندب بن العنبر بن عمرو ابن تميم:
  رددنا جمع سابور وأنتم                      بمهواة متالفها كثـير
  تظل جيادنا متمطرات                      برازيقا تصبح أو تغير قال: يعنى جماعات الخيل، وزاد غيره: دون الكوكب وهو قول الليث، وقال عمارة بن طارق:
  أرض بها الثيران كالبرازق
  كأنما يمشين في اليلامـق حذفت الياء لأجل الضرورة. والبرازيق: الطرق المصطفة حول الطريق الأعظم نقله الصاغاني. وفي التهذيب: قال الليث: البرزق كجعفر: نبات قال الأزهري: هذا منكر والصواب البروق بالواو، فغير، قال الصاغاني: ليس هذا في كتاب الليث في هذا التركيب.
 ومما يستدرك عليه: تبرزق القوم: إذا اجتمعوا بلا خيل ولا ركاب، عن الهجري.

##### Türkçe

**البرازيق**: topluluklar; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **المحكم**’de: insanlardan (olan) tekili **برزيق**’tir; **زنبيل** gibi. İbn Düreyd dedi: O, Arapçalaştırılmış Farsçadır. Yahut onlar süvarilerdir; bunu İbn Düreyd nakletti. Yahut at topluluklarıdır; bunu da el-Cevherî, Ebû Ubeyd’den nakletti. Dedi: İbnü’l-Kelbî bana, Cehme b. Cündeb b. el-Anber b. Amr b. Temîm’e ait olarak inşad etti:
  Şâbûr’un cem‘ini geri çevirdik; siz ise                      helâk edicileri çok olan bir uçurumda
  Atlarımız ıslanmış olarak durur                      **برازيقا** (hâlinde), sabahlar yahut değişirler. Dedi: yani at toplulukları. Ve başkası şunu ekledi: **دون الكوكب**; bu, Leys’in sözüdür. Ve Umâre b. Târık dedi:
  Öyle bir yer ki orada öküzler **كالبرازق**
  Sanki **اليلامـق** içinde yürürler. Zaruret sebebiyle **الياء** hazfedildi. Ve **البرازيق**: büyük yolun çevresinde sıralanmış yollar; bunu es-Sâğânî nakletti. Ve **التهذيب**’de: Leys dedi: **البرزق**; **جعفر** gibi: bir bitkidir. el-Ezherî dedi: Bu münkerdir; doğru olan **البروق** (و ile)dir; böylece değiştirdi. es-Sâğânî dedi: Bu, Leys’in kitabında bu terkib içinde yoktur.
Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **تبرزق القوم**: atsız ve binek olmaksızın toplandıkları zaman; el-Hicrî’den.
