# برعم (ب-ر-ع-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ر - ع - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: بَرْعَمَ

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

برعم:
البَرْعَمَةُ والبَراعم: أكمامُ ثَمَر الشَجَر.

##### Türkçe

برعم:
**البَرْعَمَةُ** ve **البَراعم**: ağaç meyvesinin tomurcukları.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%85/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

#### Madde başı: بَرْعَمَ

(باب من الرباعي آخر)
ومن هذا الباب ما يجيءُ على الرّباعي وهو من الثلاثي على ما ذكرناه، لكنّهم يزيدون فيه حرفاً لمعنىً يريدونه مِنْ مبالغةٍ، كما يفعلون ذلك في زُرْقُمٍ([1]) وَخَلْبَنٍ([2]). لكن هذه الزيادَة تقع أوّلاً وغيرَ أوّلٍ.
وَمن ذلك (البَحْظَلَة) قالوا: أَنْ يَقْفِزَ الرَّجُل قَفَزَانَ اليَربوع. فالباءُ زائدةٌ([3]) قال الخليل: الحاظل الذي يمشي في شِقِّه. يقال مَرَّ بنا يَحْظَلُ ظالِعاً.
ومن ذلك (البِرْشاع) الذي لا فُؤاد لـه. فالرّاء زائدة، وإنما هو من الباء والشين والعين، وقد فُسِّرَ.
ومن ذلك (البَرْغَثَة)([4]) فالراءُ فيه زائدة وإنما الأصل الباء والغين والثاء. والأبغث من طير الماء كلون الرَّماد. فالبَرْغَثَةُ لونٌ شبيهٌ بالطُّحْلة ومنه البُرْغُوث.
ومن ذلك (البَرْجَمَةُ) غِلَظُ الكلام: فالراء زائدةٌ، وإنَّما الأصل البَجْم. قال ابنُ دريد: بَجَم الرّجُل يَبْجَم بُجُوماً، إذا سكَتَ من عِيٍّ أو هيْبَةٍ، فهو باجِمٌ.
(فأما النّبَهْرَجُ) فليست عربيّةٌ صحيحة، فلذلك لم يُطْلَبْ لها قياس. والبَهْرَج الرَّدِيّ. ويقال أرضٌ بَهْرَجٌ، إذا لم يكن لها مَن يحميها. وبَهْرَجَ الشّيءَ إذا أخَذَ به على غير الطريق. وإن كان فيه شاهدُ شعر([5]) فهو كما يقولون "السّمَرَّج"([6]). وليس بشَيْء.
ومما فيه حرف زائد (البَرْزَخ) الحائل بين الشيئين، كأنّ بينهما بَرَازاً * أي متَّسَعاً من الأرض، ثم صار كلُّ حائلٍ بَرْزَحاً. فالخاء زائدة لما قد ذكرنا.
ومن هذا الباب (البِرْدِس([7])) الرّجُل الخبيث. والباءُ زائدة، وإنما هو من الرَّدْسِ، وذاك أن تقتحم الأمور، مثل المِرْداس، وهي الصخرة. وقد فُسِّر في بابه.
ومن ذلك (بلذَمَ([8])) إذا فَرِقَ فسَكَتَ. والباءُ زائدة، وإنّما هو من لَذِمَ، إذا لَزِمَ بمكانه فَرَِقاً لا يتحرَّك.
ومن ذلك (بِرْقِعُ) اسم سَمَاءِ([9]) الدّنيا. فالباءُ زائدة والأصل الرّاء والقاف والعين؛ لأنَّ كلَّ سماءٍ رقيعٌ، والسّماواتُ أرقِعَةٌ.
ومن ذلك (بَرْعَمَ) النَّبْتُ إذا استدارَتْ رُؤوسُه. الأصل بَرَع إذا طال. ومن ذلك (البَرْكَلَةُ([10])) وهو مشْيُ الإنسان في الماء والطين، فالباءُ زائدةٌ، وإنما هو من تَرَكَّلَ إذا ضَرَبَ بإحدى رجليه فأدخلها في الأرض عند الحفْر. قال الأخطل:
ربَتْ وَرَبَا في حَجْرِها ابن مَدِينةٍ *** يَظَلُّ على مِسحاتِهِ يترَكَّلُ([11])ومن ذلك قولهم (بَلْسَمَ) الرّجُل كَرَّه وجهَه. فالميم فيه زائدة، وإنما هو من المُبْلِس، وهو الكئيب الحزين المتندِّم. قال
* وفي الوُجوهِ صُفْرَةٌ وإبْلاَسْ([12]) *
ومن ذلك الناقة (البَلْعَكُ) وهي المسترخيَة اللَّحم. واللام زائدةٌ، وهو البَعْك وهو التجمُّع. وقد ذُكِر.
ومن ذلك (البَلْقَع) الذي لا شيءَ به. فاللام زائدة، وهو من باب الباء والقاف والعين.
ومن ذلك (تَبَعثرَتْ نَفْسِي([13])) فالعين ([14]) زائدة، وإنما هو في الباء والثّاء والراء. وقد مرّ تفسيره.
 --------------ـــــ
([1]) الزرقم، بضم الزاي والقاف: الشديد الزرقة، كما في مادة (زرق) من المعاجم.
([2]) الخلبن، بفتح الخاء والباء: الخرقاء، كما في مادة (خلب) من المعاجم. يقال خلباء وخلبن بمعنى.
([3]) جعلت المعاجم الباء أصلية، فذكرت الكلمة في (بحظل) ولم تذكرها في (حظل). وكذلك سائر ما سيذكره جعلت المعاجم حروفه أصولاً.
([4]) في الأصل: "البرغث"، تحريف.
([5]) من شواهده قول العجاج في ديوانه 10 واللسان (بهرج):
* وكان ما اهتض الجحاف بهرجا *
([6]) يريد أن الشاهد لا يدل على أن الكلمة أصل في العربية، بل هي معربة، كما أن "السمرج" معربة، ومعناها استخراج الخراج في ثلاث مرات. وقد جاء فيها قول العجاج في ديوانه 8 واللسان (سمرج):
* يوم خراج يخرج السمرجا *
([7]) يقال بردس، كزبرج، وبرديس بزيادة ياء.
([8]) يقال بالدال والذال جميعاً، كما في المجمل.
([9]) في الأصل: "أسماء"، وللصواب الذي أثبت في المجمل.
([10]) لم تذكر في اللسان والقاموس، وذكرها ابن دريد في الجمهرة (3: 309) ومعها "الكربلة" بمعناها. وهذه الأخيرة وردت في اللسان والقاموس.
([11]) البيت في ديوانه 5 واللسان (دين، مدن، ركل)، وفي الأصل: "على مسحابة"، صوابه في (دين) والمراجع السابقة.
([12]) قبله، كما في اللسان (بلس): * وحضرت يوم خميس الأخماس *
([13]) يقال بالعين وبالغين أيضاً.
([14]) في الأصل: "فالباء"، وسائر الكلام يقتضي ما أثبت. وفي المجمل: "وتبغثرت نفسي غثت".

ـ (الباب الثالث من الرباعي الذي وضع وضعاً)
(البَُهْصَُلَة): المرأة القصيرة، وحمار بُهْصُلٌ([1]) قصير. والبُخْنُق: البُرْقُع القصير، وقال الفرّاء: البُخْنُق([2]) خِرْقَةٌ تَلْبَسُها المرأة تَقِي بها الخِمارَ الدُّهْنَ. البَلْعَثُ: السَّيِّئ الخُلُق([3]). البَهْكَثَة([4]): السُّرعة. البَحْزَج: وَلَدُ البَقَرة. وكذلك البَُرْغَُز. بَرْذَنَ الرّجُل: ثَقُل. البرازِق: الجماعات. البُرْزُلُ([5]): الضخم. ناقة بِرْعِس([6]): غزيرة. بَرْشَط اللّحْمَ: شَرْشَرَهُ([7]). بَرْشَمَ([8]) الرّجُلُ إذا وَجَمَ وأظهْرَ الحُزْن. وبَرْهَمَ، إذا أدامَ النظرَ. قال:
* ونَظَراً هَوْنَ الهُوَيْنَى بَرْهَما([9]) *
البَرْقَطَةُ: خَطْوٌ متقارب. والله أعلَمُ بالصّواب.
 (تمّ كتاب الباء)
 --------------ـــ
([1]) هذه بضم الياء والصاد، والتي لحقتها الهاء تقال بضمهما وفتحهما.
([2]) بوزن جندب وعصفر.
([3]) لم يرد لها رسم في اللسان. وفي القاموس: "البلعثة الرخاوة في غلظ جسم وسمن، والغليظة المسترخية، وهي بلعث".
([4]) في الأصل: "البهكنة" بالنون في آخرها، والصواب بالثاء.
([5]) في الأصل: "البرزك" صوابه باللام، كما في اللسان والقاموس والجمهرة (3: 305). قال ابن دريد: "وليس بثبت"، وكذا في اللسان.
([6]) بكسر الباء والعين، ويقال برعيس، بزيادة ياء.
([7]) لم تذكر في اللسان، وذكرت في القاموس. والشرشرة: التقطيع. وفي الأصل: "شرشر".
([8]) في الأصل: "برسم"، صوابه بالشين المعجمة.
([9]) البيت للعجاج في اللسان (14: 314) وليس في أرجوزته التي على هذا الروي. ويروى: "دون الهوينا".

كتاب التاء:
ـ

##### Türkçe

(باب dörtlüden, sonu)
Bu bâbdan, dörtlü üzere gelen, hâlbuki üçlüden olan şey vardır; zikrettiğimiz üzere; lâkin onlar, istedikleri bir mânâdan—mübalağadan—dolayı ona bir harf artırırlar; **زُرْقُمٍ** ve **خَلْبَنٍ**’de bunu yaptıkları gibi. Ancak bu ziyade, evvelde de vâki olur, evvel olmayan yerde de.
Bundan ( **البَحْظَلَة** ) vardır: “Kişinin, **اليَربوع**’un sıçrayışı gibi sıçraması” dediler. Öyleyse **الباء** ziyadedir. **الخليل** dedi: **الحاظل**: yanının yarığında yürüyen. “Bize uğradı, topallayarak **يَحْظَلُ**” denir.
Bundan ( **البِرْشاع** ) vardır: kendisinin kalbi olmayan. Öyleyse **الرّاء** ziyadedir; ancak o, **الباء** ve **الشين** ve **العين**’dendir; ve tefsir edilmiştir.
Bundan ( **البَرْغَثَة** ) vardır: öyleyse onun içindeki **الرّاء** ziyadedir; ancak aslî olan **الباء** ve **الغين** ve **الثاء**’dır. **الأبغث** su kuşlarından, kül rengi gibi olandır. Öyleyse **البَرْغَثَةُ** **الطُّحْلة**’ye benzer bir renktir; ve ondan **البُرْغُوث**.
Bundan ( **البَرْجَمَةُ** ) vardır: sözün kalınlığı; öyleyse **الرّاء** ziyadedir; ancak aslî olan **البَجْم**’dir. **ابنُ دريد** dedi: “Adam **بَجَم** eder, **يَبْجَم** **بُجُوماً**; eğer acizlikten yahut heybetten sustuysa; o hâlde o **باجِمٌ**’dir.”
(Amma **النّبَهْرَجُ**’a gelince) o sahih Arapça değildir; bu yüzden ona kıyas aranmadı. **البَهْرَج**: kötü, düşük. “**أرضٌ بَهْرَجٌ**” denir; eğer onu koruyan kimse yoksa. Ve “şeyi **بَهْرَجَ** etti” (denir): eğer onunla yolun dışında aldıysa. Ve eğer onda bir şiir şahidi varsa, o, onların “**السّمَرَّج**” dedikleri gibidir. Ve bir şey değildir.
İçinde ziyade harf bulunan şeylerdendir: ( **البَرْزَخ** ) iki şey arasındaki engel; sanki ikisinin arasında bir **بَرَازاً** vardır, yani yerden bir genişlik; sonra her engel **بَرْزَحاً** oldu. Öyleyse **الخاء** ziyadedir; zikrettiğimiz şeyden dolayı.
Bu bâbdandır: ( **البِرْدِس** ) habis adam. Ve **الباء** ziyadedir; ancak o **الرَّدْسِ**’dendir; o da şudur: işlere dalıp girmek; **المِرْداس** gibi; o da kayadır. Ve bâbında tefsir edilmiştir.
Bundan ( **بلذَمَ** ) vardır: eğer korktuysa, sustu. Ve **الباء** ziyadedir; ancak o **لَذِمَ**’dendir: eğer yerinde yapışıp kaldıysa, korkmuş olarak hareket etmez.
Bundan ( **بِرْقِعُ** ) vardır: dünya semasının adı. Öyleyse **الباء** ziyadedir; aslî olan **الرّاء** ve **القاف** ve **العين**’dir; çünkü her sema **رقيعٌ**’dir; semalar da **أرقِعَةٌ**’dir.
Bundan ( **بَرْعَمَ** ) vardır: bitki; eğer başları yuvarlaklaştıysa. Asıl **بَرَع**’dır; eğer uzadıysa. Bundan ( **البَرْكَلَةُ** ) vardır: o, insanın su ve çamur içindeki yürüyüşüdür; öyleyse **الباء** ziyadedir; ancak o **تَرَكَّلَ**’dendir: eğer iki ayağından biriyle vurdu da onu kazma sırasında yere soktuysa. **الأخطل** dedi:
ربَتْ وَرَبَا في حَجْرِها ابن مَدِينةٍ *** يَظَلُّ على مِسحاتِهِ يترَكَّلُ
Bundan onların “( **بَلْسَمَ** ) adam” sözüdür: yüzünü çirkinleştirdi. Öyleyse onun içindeki **الميم** ziyadedir; ancak o **المُبْلِس**’dendir; o da kederli, hüzünlü, pişman olandır. Dedi:
* وفي الوُجوهِ صُفْرَةٌ وإبْلاَسْ *
Bundan dişi deve ( **البَلْعَكُ** ) vardır: o, eti gevşek olandır. Ve **اللام** ziyadedir; o ise **البَعْك**’tır; o da toplanmadır. Ve zikredilmiştir.
Bundan ( **البَلْقَع** ) vardır: kendisinde hiçbir şey olmayan. Öyleyse **اللام** ziyadedir; ve o, **الباء** ve **القاف** ve **العين** bâbındandır.
Bundan ( **تَبَعثرَتْ نَفْسِي** ) vardır: öyleyse **العين** ziyadedir; ancak o, **الباء** ve **الثّاء** ve **الرّاء**’dadır. Ve onun tefsiri geçti.
 --------------ـــــ
([1]) **الزرقم**: **الزاي** ve **القاف**’ın dammesiyle: şiddetli mavilik; sözlüklerde **زرق** maddesinde olduğu gibi.
([2]) **الخلبن**: **الخاء** ve **الباء**’ın fethasıyla: beceriksiz kadın; sözlüklerde **خلب** maddesinde olduğu gibi. **خلباء** ve **خلبن** aynı mânâda denir.
([3]) Sözlükler **الباء**’yı aslî kıldı; bu yüzden kelimeyi **بحظل**’de zikretti, **حظل**’de zikretmedi. Kezâ, onun zikredeceği diğerlerinin tamamında sözlükler harflerini aslî kıldı.
([4]) Asılda: “**البرغث**”, tahrif.
([5]) Şahitlerindendir: **العجاج**’ın divanında 10 ve **اللسان** (**بهرج**)’deki sözü:
* وكان ما اهتض الجحاف بهرجا *
([6]) Şunu murad eder: şahit, kelimenin Arapçada aslî olduğuna delâlet etmez; bilakis o, muarrebdir; “**السمرج**” muarreb olduğu gibi; mânâsı: haracı üç defada çıkarmaktır. Onda **العجاج**’ın divanında 8 ve **اللسان** (**سمرج**)’de şu sözü gelmiştir:
* يوم خراج يخرج السمرجا *
([7]) **بردس** denir; **زبرج** gibi; ve **برديس** de, bir **ياء** ziyadesiyle.
([8]) **الدال** ile de **الذال** ile de denir; **المجمل**’de olduğu gibi.
([9]) Asılda: “**أسماء**”; ve **المجمل**’de sabit kılınan doğruya göre.
([10]) **اللسان** ve **القاموس**’ta zikredilmedi; **ابن دريد** onu **الجمهرة** (3: 309)’da zikretti; onunla birlikte “**الكربلة**”yi de, onun mânâsıyla. Bu sonuncusu **اللسان** ve **القاموس**’ta vârid olmuştur.
([11]) Beyit, onun divanında 5 ve **اللسان** (**دين**، **مدن**، **ركل**)’dedir; asılda: “**على مسحابة**”; doğrusu **دين**’de ve önceki kaynaklardadır.
([12]) Ondan önce, **اللسان** (**بلس**)’te olduğu üzere:
* وحضرت يوم خميس الأخماس *
([13]) **العين** ile de **الغين** ile de denir.
([14]) Asılda: “**فالباء**”; sözün geri kalanı, sabit kıldığımızı gerektirir. **المجمل**’de: “**وتبغثرت نفسي غثت**”.

ـ (dörtlünün, vaz‘an vaz‘edilmiş olanından üçüncü bâb)
( **البَُهْصَُلَة** ): kısa kadın; ve kısa **بُهْصُلٌ** eşek. Ve **البُخْنُق**: kısa **البُرْقُع**; ve **الفرّاء** dedi: **البُخْنُق**: kadının, **الخِمار**’ı yağdan korumak için giydiği bir bez parçasıdır. **البَلْعَثُ**: kötü huylu. **البَهْكَثَة**: sürat. **البَحْزَج**: ineğin yavrusu. Kezâ **البَُرْغَُز**. Adam **بَرْذَنَ** etti: ağırlaştı. **البرازِق**: cemaatler. **البُرْزُلُ**: iri, büyük. **بِرْعِس** deve: bol (verimli). Eti **بَرْشَط** etti: onu **شَرْشَرَهُ** (parçaladı). Adam **بَرْشَمَ** etti: eğer kederlendi ve hüznü gösterdiyse. Ve **بَرْهَمَ**: eğer bakışı sürdürdüyse. Dedi:
* ونَظَراً هَوْنَ الهُوَيْنَى بَرْهَما *
**البَرْقَطَةُ**: birbirine yakın adım. Ve Allah doğruyu daha iyi bilendir.
 ( **الباء** kitabı tamamlandı)
 --------------ـــ
([1]) Bu, **الياء** ve **الصاد**’ın dammesiyle; ve ona **الهاء**’nın eklendiği (şekil) ise ikisinin dammesiyle de fethasıyla da söylenir.
([2]) **جندب** ve **عصفر** vezninde.
([3]) **اللسان**’da onun için bir yazım gelmedi. **القاموس**’ta: “**البلعثة**: kalın bir cisim ve şişmanlık içinde gevşeklik; ve kalın, gevşek (dişi); o **بلعث**’tır.”
([4]) Asılda: “**البهكنة**” sonunda **النون** ile; doğrusu **الثاء** iledir.
([5]) Asılda: “**البرزك**”; doğrusu **اللام** iledir; **اللسان** ve **القاموس** ve **الجمهرة** (3: 305)’da olduğu gibi. **ابن دريد** dedi: “Ve sabit değildir”; **اللسان**’da da böyledir.
([6]) **الباء** ve **العين**’in kesresiyle; ve **برعيس** de denir, bir **ياء** ziyadesiyle.
([7]) **اللسان**’da zikredilmedi; **القاموس**’ta zikredildi. Ve **الشرشرة**: parçalamadır. Asılda: “**شرشر**”.
([8]) Asılda: “**برسم**”; doğrusu **الشين**’in mu‘ceme (noktalı) olanıyla.
([9]) Beyit **العجاج**’ındır; **اللسان** (14: 314)’dedir; ve onun bu kafiye üzerindeki urcûzesinde değildir. “**دون الهوينا**” diye de rivayet edilir.

**كتاب التاء**:
ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

البُرْعُمُ والبُرْعومُ والبُرْعُمةُ والبُرْعُومةُ، كلُّه: كِمُّ ثَمَر الشجَر والنَّوْر، وقيل: هو زَهْرَةُ الشجرة ونَوْرُ النَّبْتِ قبل أَن يَتَفَتَّح. وبَرْعَمتِ الشجرة، فهي مُبَرْعِمةٌ وتَبَرْعَمتْ: أَخرجت بُرْعُمَتَها؛ ومنه قول الشاعر:
الآكِلين صَريحَ مَحْضِهما،
أَكْلَ الحُبارى بُرْعُمَ الرُّطْبِ
وبَراعِيمُ الجبال: شَماريخها، واحداتها بُرْعُومةٌ. والبَراعِيمُ: أَكْمامُ الشجر فيها الثَّمرة، وفسَّر مُؤرّج قول ذي الرمة: فيها الدِّهابُ وحَفَّتْها البَراعِيم
فقال: هي رِمالٌ فيها داراتٌ تُنْبِت البَقل. والبَارعِيمُ: اسم موضع؛ قال لبيد:
كأَنَّ قُتُودي فوق جَأْبٍ مُطَرَّدٍ،
يُريدُ نَحُوصاً بالبَراعِيمِ حائلا

##### Türkçe

**البُرْعُمُ** ve **البُرْعومُ** ve **البُرْعُمةُ** ve **البُرْعُومةُ**; hepsi: ağaç meyvesinin ve çiçeğin tomurcuğu; ve denildi ki: o, açılmadan önce ağacın çiçeği ve bitkinin çiçeğidir. Ve ağaç **بَرْعَمتِ**; o hâlde o **مُبَرْعِمةٌ**’dir; ve **تَبَرْعَمتْ**: tomurcuğunu çıkardı; ve ondan şairin sözü:
الآكِلين صَريحَ مَحْضِهما،
أَكْلَ الحُبارى بُرْعُمَ الرُّطْبِ

Ve dağların **بَراعِيمُ**’i: onların sivri çıkıntılarıdır; tekilleri **بُرْعُومةٌ**’dur. Ve **البَراعِيمُ**: içinde meyve bulunan ağaçların tomurcuklarıdır. Ve Müerric, Zü’r-Rumme’nin sözünü açıkladı:
فيها الدِّهابُ وحَفَّتْها البَراعِيم

Bunun üzerine dedi ki: o, içinde ot bitiren daireler bulunan kumlardır. Ve **البَارعِيمُ**: bir yer adıdır; Lebîd dedi:
كأَنَّ قُتُودي فوق جَأْبٍ مُطَرَّدٍ،
يُريدُ نَحُوصاً بالبَراعِيمِ حائلا

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%85/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

بَرْعَمَتِ الشَّجَرَةُ
Q. 1 بَرْعَمَتِ الشَّجَرَةُ ذ The tree put forth its بَرَاعِيم [pl. of بُرْعُومٌ], (S,) or its بُرْعُمَة. (M, K.)

بُرْعُمٌ
بُرْعُمٌ برعم : see what next follows.

بُرْعُمَةٌ
بُرْعُمَةٌ برعم برعمه برعمة : see what next follows.

بُرْعُومٌ
بُرْعُومٌ برعوم رعوم and ↓ بُرْعُمٌ (S, K) and ↓ بُرْعُومَةٌ and ↓ بُرْعُمَةٌ (K) The calyx of the fruit, or produce, of a tree: (K:) and blossoms, or white blossoms, syn. نَوْرٌ, (K TA,) before they open: (TA:) or flowers, (S, and Msb in explanation of the first word in art. زهر,) or the flower of a tree, (K,) before the opening thereof: (S, Msb ubi suprà, K:) pl. بَرَاعِيمُ. (S, TA.) ― -b2- بَرَاعِيمُ also signifies The heads, or tops; or round, high, slender tops; or peaks; (شَمَارِيخ;) of mountains: (AZ, K:) sing. ↓ بُرْعُومَةٌ. (AZ, TA.)

بُرْعُومَةٌ
بُرْعُومَةٌ برعوم برعومه برعومة رعوم : see بُرْعُومٌ, in two places.

##### Türkçe

**بَرْعَمَتِ الشَّجَرَةُ**
Q. 1 **بَرْعَمَتِ الشَّجَرَةُ** ذ Ağaç, **بَرَاعِيم**’ini [**بُرْعُومٌ**’un çoğulu], (S,) yahut **بُرْعُمَة**’sini çıkardı. (M, K.)

**بُرْعُمٌ**
**بُرْعُمٌ** برعم : hemen ardından gelen şeye bak.

**بُرْعُمَةٌ**
**بُرْعُمَةٌ** برعم برعمه برعمة : hemen ardından gelen şeye bak.

**بُرْعُومٌ**
**بُرْعُومٌ** برعوم رعوم ve ↓ **بُرْعُمٌ** (S, K) ve ↓ **بُرْعُومَةٌ** ve ↓ **بُرْعُمَةٌ** (K) Bir ağacın meyvesinin yahut ürününün çanak yaprağı: (K:) ve açılmadan önceki çiçekler, yahut beyaz çiçekler, **نَوْرٌ** eşanlamlısı, (K TA,) açılmadan önce: (TA:) yahut çiçekler, (S, ve Msb’de, art. زهر’deki ilk kelimenin açıklamasında,) yahut bir ağacın çiçeği, (K,) onun açılmasından önce: (S, Msb ubi suprà, K:) çoğulu **بَرَاعِيمُ**. (S, TA.) ― -b2- **بَرَاعِيمُ** ayrıca dağların başları, yahut tepeleri; yahut yuvarlak, yüksek, ince tepeleri; yahut zirveleri; (**شَمَارِيخ;**) anlamına gelir: (AZ, K:) tekili ↓ **بُرْعُومَةٌ**. (AZ, TA.)

**بُرْعُومَةٌ**
**بُرْعُومَةٌ** برعوم برعومه برعومة رعوم : iki yerde, **بُرْعُومٌ**’a bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

بَرْعَمَ
بَرْعَمَ
a.  Budded, blossomed.

بُرْعُم
بُرْعُم 54 ,  بُرْعُمَة 54t , ( pl. بَرَاْعِيْمُ 67 ),
a.  Bud, blossom; calyx.

بَرَاْعِيْمُ
بَرَاْعِيْمُ 67 ,
a.  Mountain heights; pinnacle.

بَرْغَش
بَرْغَش ( pl. بَرَاْعِيْمُ 67 ),
a.  Gnat, mosquito.

بَُرْغَُز
بَُرْغَُز
a.  Calf.

بُرْغُل
بُرْغُل
a.  Pearl-wheat.

بُرْغُوْث
بُرْغُوْث ( pl. بَرَاْعِيْمُ 67 ),
a.  Flea.

بُرْغِىّ
بُرْغِىّ T. ,
a.  Screw; gimlet.

بِرْفِيْر
بِرْفِيْر P. ,
a.  Purple, scarlet.

##### Türkçe

**بَرْعَمَ**
**بَرْعَمَ**
a. Tomurcuklandı, çiçek açtı.

**بُرْعُم**
**بُرْعُم** 54 ,  **بُرْعُمَة** 54t , ( çoğ. **بَرَاْعِيْمُ** 67 ),
a. Tomurcuk, çiçek; çanak (kadeh).

**بَرَاْعِيْمُ**
**بَرَاْعِيْمُ** 67 ,
a. Dağ yükseklikleri; zirve.

**بَرْغَش**
**بَرْغَش** ( çoğ. **بَرَاْعِيْمُ** 67 ),
a. Tatarcık, sivrisinek.

**بَُرْغَُز**
**بَُرْغَُز**
a. Buzağı.

**بُرْغُل**
**بُرْغُل**
a. İnci-buğday.

**بُرْغُوْث**
**بُرْغُوْث** ( çoğ. **بَرَاْعِيْمُ** 67 ),
a. Pire.

**بُرْغِىّ**
**بُرْغِىّ** T. ,
a. Vida; burgu.

**بِرْفِيْر**
**بِرْفِيْر** P. ,
a. Mor, kızıl.
