# برقوه (ب-ر-ق-و-ه) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%82%D9%88%D9%87
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D9%82%D9%88%D9%87

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ر - ق - و - ه
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%82%D9%88%D9%87/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( أَبَرْقُوهُ ، كسَقَنْقُوَرٍ ) :
( أَهْمَلَهُ الجماعَةُ .
قالَ ياقوتُ : وهكذا ضَبَطَها أَبو سعْدٍ ويكْتبُها بعضُهم أَبَرْقُويه ؛ وهو ( مُعَرَّبُ بَرِكُوْه ) بكسْرِ الراءِ ، ( أَي ناحِيَةُ الجَبَلِ ) . ) وأَهْلُ فارِسَ يُسمُّونَها وَرْكُوه ، ومَعْناهُ فَوْق الجَبَلِ ، كذا قالَهُ ياقوت .
قُلْتُ : الذي مَعْناه فَوْقَ الجَبَلِ هو بَرْكُوه ، بسكونِ الراءِ ، وتُطْلَقُ بَر على مَعْنَى الناحِيَةِ ومعْنَى فَوْق ومعْنَى الصَّدْرِ كما هو مَعْروفٌ عنْدَهُم ، وكُوه هو الجَبَل .
وهو ( د ) مَشْهورٌ ( بفارِسَ ) من كُورَةِ اصطخر قُرْبَ يَزْد .
وقالَ الإصطخريُّ : أَبَرْقُوهُ آخِرُ حُدودِ فارِسَ بَيْنها وبينَ يَزْد ثلاثَةُ فَراسِخَ أَو أَرْبَعَة ، خصبَةٌ رَخيصَةُ الأسعارِ ، كَثِيرَةُ الزَّحْمَة ، مُشْتبكةُ البِناءِ قَرْعاء ليسَ حَوْلها شَجَرٌ ولا بَساتِيْن إلاَّ ما بَعُدَ عنها ، وبها تلٌّ عَظيمٌ مِن الرّمادِ يزْعُمُ أَهْلُها أَنَّها نارُ إبراهيمَ التي جُعِلَتْ عليه بَرْداً وسَلاماً .
( منه أَبو القاسِمِ عليُّ بنُ أَحمدَ ) الأبرقُوهي ( الوَزِيرُ ) بهاء الدَّوْلَةِ بن عَضُدِ الدّوْلةِ بنِ بويه .
قُلْتُ : ومنه أَيْضاً : الجلالُ أبو الكرمِ عبدُ اللَّهِ بنُ عبدِ القادِرِ بنِ عبدِ الحقِّ بنِ عبدِ القادِرِ بنِ محمدِ بنِ عبدِ السَّلامِ الطاوسيّ الأَبَرْقُوهيّ ،

والدُ الشّهاب أَحمدَ ، وأَخُو عَبْد الرّحمنِ ، وُلِدَ سَنَة 762 بأَبَرْقُوه ، وقَرَأَ على أَبيهِ وعَمِّهِ الصَّدْر إبراهيم ، وأَجازَ له ابنُ أميلَةَ والصَّلاحُ بنُ أَبي عُمَر وابنُ رافِعٍ وابنُ كَثيرٍ وابنُ المحبِّ ، رَوَى عنه ابْنُه ، تُوفي سَنَة 833 ، وتقدَّمَ ذِكْرُه أَيْضاً في ط و س .
قالَ ياقوتُ : وذَكَرَ أَبو سعْدٍ أَبَرْقُوه قَرْية أُخْرَى بنواحِي أَصْفَهان على عِشْرِين فَرْسخاً ، فإن لم يَكُن سَهْواً منه فهي غَيْر التي ذُكِرَتْ ونُسِبَ إليها أَبا الحَسَن هبَةُ اللَّهِ بنُ الحَسَنِ بنِ فهْدٍ الأَبرقوهي الفَقِيهُ ، حَدَّثَ عن أَبي القاسِمِ عبدِ الرحمنِ بنِ منْدَه بالكَثيرِ ، وعنه الحافِظُ أَبو موسَى المدينيّ ، ماتَ في حدودِ سَنَة 518 .
( و ) أَبَرْقُوهُ أَيْضاً : ( ة على سِتِّ مَراحِلَ من نَيْسابورَ ) .
( وفي كَلامِ الإصطخري ما يُفْهَم أنَّها على خَمْس مَراحِلَ منها ، فإنَّه قالَ : مِن أَبَرْقُويه إلى زاذويه ، ثم إلى زيكن ، ثم إلى اسْتَلَسْت ، ثم إلى ترشيش ، ثم إلى نَيْسابورَ ، فتأَمَّلْ ذلِكَ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

##### Türkçe

: (**أَبَرْقُوهُ**، **كسَقَنْقُوَرٍ**) :
(**أَهْمَلَهُ** cemaat.
Yâkūt dedi: İşte böylece onu Ebû Sa‘d ضبط etti; bazısı da onu **أَبَرْقُويه** yazar; o, râ’nın kesresiyle (**مُعَرَّبُ بَرِكُوْه**)’dur; (yani dağın tarafı/nahiyesi).) Ve Fars ehli ona **وَرْكُوه** adını verir; mânâsı “dağın üstü”dür; Yâkūt böyle dedi.
Dedim: “Dağın üstü” mânâsı olan, râ’nın sükûnu ile **بَرْكُوه**’dur; ve **بَر** “nahiye” mânâsına, “üst” mânâsına ve “sadr” mânâsına ıtlak olunur; onların yanında bilindiği üzere; **كُوه** ise dağdır.
Ve o, (د) meşhur (Fars’ta), İstahr küresinden, Yezd yakınındandır.
İstahrî dedi: **أَبَرْقُوهُ**, Fars’ın son hudududur; onunla Yezd arasında üç fersah yahut dört; verimli, fiyatları ucuz, kalabalığı çok, binaları birbirine geçmiş, çıplak; çevresinde ağaç yoktur ve bahçeler yoktur, ancak ondan uzak olan müstesna; ve onda külden büyük bir tepe vardır; ahalisi, onun İbrâhîm’in ateşi olduğunu, onun üzerine “serinlik ve selâm” kılındığını iddia eder.
(Ondan: Ebü’l-Kāsım Ali b. Ahmed) el-**أبرقُوهي** (vezir), Bahâü’d-Devle b. Adudü’d-Devle b. Büveyh’in.
Dedim: Ondan ayrıca: el-Celâl Ebü’l-Kerem Abdullah b. Abdülkādir b. Abdülhak b. Abdülkādir b. Muhammed b. Abdüsselâm et-Tâvûsî el-**أَبَرْقُوهيّ**,

Şihâb Ahmed’in babası, Abdurrahman’ın kardeşi; 762 senesinde **أَبَرْقُوه**’da doğdu; babası ve amcası es-Sadr İbrâhîm üzerine okudu; İbn Ümeyle, es-Salâh b. Ebî Ömer, İbn Râfi‘, İbn Kesîr ve İbnü’l-Muhibb ona icâzet verdi; ondan oğlu rivayet etti; 833 senesinde vefat etti; onun zikri ayrıca ط و س’de de geçti.
Yâkūt dedi: Ebû Sa‘d, İsfahân nahiyelerinde yirmi fersah üzerinde başka bir **أَبَرْقُوه** köyünü zikretti; eğer ondan bir sehiv değilse, o, zikredilen ve kendisine nisbet edilen (şu) değildir: Ebü’l-Hasen Hibetullah b. el-Hasen b. Fehd el-**أَبرقوهي** el-fakîh; Ebü’l-Kāsım Abdurrahman b. Mende’den çokça hadis rivayet etti; ondan da hâfız Ebû Mûsâ el-Medînî (rivayet etti); 518 senesi hudutlarında öldü.
(Ve) **أَبَرْقُوهُ** ayrıca: (Nîsâbûr’dan altı merhale üzere bir belde).
(Ve İstahrî’nin sözünde, onun Nîsâbûr’dan beş merhale üzere olduğu anlaşılır; zira o dedi ki: **أَبَرْقُويه**’den Zâzûye’ye, sonra Zîken’e, sonra **اسْتَلَسْت**’e, sonra Terşîş’e, sonra Nîsâbûr’a; öyleyse bunu teemmül et.
Ve ona istidrâk olunan şeylerden:)
