# بركع (ب-ر-ك-ع) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%B9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%B9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ر - ك - ع
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%B9/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

البَرْكَعَةُ: القيامُ على أربعٍ وبَرْكَعَهُ فَتَبَرْكَعَ، أي صرعه فوقَع على اسْتِهِ.

##### Türkçe

**البَرْكَعَةُ**: dört (uzuv) üzerine kalkmaktır; ve onu **بَرْكَعَهُ** da, böylece **فَتَبَرْكَعَ**; yani onu devirdi de **اسْتِهِ** üzerine düştü.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%B9/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

بَرْكَعَه وكَرْبَعَه فتبَرْكَع: صرَعه فوقع على اسْتِه؛ قال رؤبة:ومَنْ هَمَزْنا عِزَّه تبَرْكَعا
على اسْتِه، زَوْبَعَةً أَو زَوْبَعا
قال ابن بري: هكذا ذكره ابن دريد زوبعة، بالزاي، وصوابه رَوبعة أَو روبعا، بالراء، وكذلك هو في شعر رُؤبة، وفسر بأَنه القصير الحقير، وقيل الضعيف، وقيل القصيرُ العُرقوبِ، وقيل الناقص الخَلْقِ. وبَرْكَعَ الرجلُ على ركبتيه إِذا سقط عليهما. والبَرْكعةُ: القِيام على أَربع، وتَبَرْكعت الحَمامةُ للحمامة الذكر؛ وأَنشد:
هَيْهاتَ أَعْيا جَدُّنا أَن يُصْرَعا،
ولو أَرادوا غيرَه تَبَرْكَعا
وبَرْكَعْت الرجل بالسيف إِذا ضربته.
والبُرْكُعُ: القصير من الإِبل خاصّة. والبُرْكُعُ: المُسْتَرْخِي القوائمِ في ثِقَل. وجوعٌ بُرْكُوعٌ وبَركوع، بفتح الباء.

##### Türkçe

**بَرْكَعَه** ve **كَرْبَعَه**; böylece **فتبَرْكَع**: onu yere serdi de kıçı üzerine düştü; dedi ki
Rü’be: “Ve kim bizim izzetimizi dürterse **تبَرْكَعا**
kıçı üzerine, **زَوْبَعَةً** yahut **زَوْبَعا**”
İbn Berrî dedi ki: İbn Düreyd onu böyle zikretti: **زوبعة**; **بالزاي** ile; doğrusu ise **رَوبعة** yahut
**روبعا**; **بالراء** ile; Rü’be’nin şiirinde de böyledir; ve “kısa, hakir” diye tefsir edildi; ve denildi ki
“zayıf”; ve denildi ki “aşil kirişi kısa”; ve denildi ki “yaratılışı eksik”. Ve adam **بَرْكَعَ** dizleri üzerine,
onların üzerine düştüğü zaman. Ve **البَرْكعةُ**: dört üzere durmak; ve güvercin dişi güvercin için **تَبَرْكعت**
erkek güvercin; ve inşad etti:
“Heyhat! Dedemiz güç yetiremedi ki yere serilsin,
ve eğer ondan başkasını isteselerdi **تَبَرْكَعا**”
Ve kılıçla adamı **بَرْكَعْت**: onu vurduğun zaman.
Ve **البُرْكُعُ**: özellikle develerden kısa olan. Ve **البُرْكُعُ**: ağırlık içinde
bacakları gevşek olan. Ve **جوعٌ بُرْكُوعٌ** ve **بَركوع**; bâ’nın fethiyle.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%B9/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البركع، كقنفذ: الرجل القصير، وكذا الجمل القصير، كذا قاله ابن عباد. بل في اللسان: البركع: القصير من الإبل خاصة، فاقتصار المصنف على الرجل قصور.
 وقال ابن عباد أيضا: البركع: فصيل لا يصل عنقه إلى الأرض.
 وبركع بالسيف: ضرب وقطع، قاله أبو عبيدة، وكذلك بلكع. وبركع: صرع، نقله الجوهري، وكذلك كربع. وبركع بركعة: قام على أربع، نقله الجوهري. ويقال: بركع الرجل، إذا سقط على ركبتيه، كذا في اللسان والمحيط.
 وتبركع الرجل: وقع على استه مصروعا، نقله الجوهري. وأنشد الجوهري للراجز:
  ومن همزنا عزه تبركعـا                      على استه زوبعة أو زوبعا وقال الصاغاني: هو إنشاد مداخل، والرجز لرؤبة، والرواية:
  ومن همزنا عظمه تلعلعا                      ومن أبحنا عزه تبركعا وقال ابن بري: هكذا ذكره ابن دريد: زوبعة أو زوبعا، وصوابه بالراء.
 قلت: وقد قلد الجوهري ابن دريد فرواه بالزاي، وسيأتي. وجوع بركوع، بالضم، كبرقوع زنة ومعنى، أي شديد. ومما يستدرك عليه: البركع، كقنفذ: المسترخي القوائم في ثقل. وجوع بركوع، بالفتح، عن أبي عمرو، وهو نادر، وقد تقدم.

##### Türkçe

**البركع**، **كقنفذ**: kısa boylu adam; yine kısa deve; İbn عباد bunu böyle söylemiştir. Bilakis **اللسان**’da: **البركع**: özellikle develerden kısa olan; öyleyse musannifin adamla yetinmesi kusurdur.

İbn عباد ayrıca dedi: **البركع**: boynu yere ulaşmayan sütten kesilmemiş deve yavrusu.

**وبركع بالسيف**: vurdu ve kesti; bunu Ebû عبيدة söylemiştir; yine **بلكع** da böyledir. **وبركع**: devirdi; Cevherî bunu nakletti; yine **كربع** da böyledir. **وبركع بركعة**: dört üzerine kalktı; Cevherî bunu nakletti. Ve denir: **بركع الرجل**; dizleri üzerine düştüğü zaman; **اللسان** ve **المحيط**’ta böyledir.

**وتبركع الرجل**: devrilmiş olarak kıçı üzerine düştü; Cevherî bunu nakletti. Ve Cevherî recez söyleyen için inşad etti:

  Ve bizim dürtmemizden onun izzeti **تبركعـا**
  kıçı üzerine; **زوبعة** yahut **زوبعا**

Sâğânî dedi: bu, **مداخل**’in inşadıdır; ve recez Rü’be’nindir; ve rivayet:

  Ve bizim dürtmemizden onun kemiği **تلعلعا**
  ve bizim açığa çıkarmamızdan onun izzeti **تبركعا**

İbn Berî dedi: İbn Düreyd onu böyle zikretti: **زوبعة** yahut **زوبعا**; ve doğrusu **بالراء** iledir.

Dedim: Cevherî İbn Düreyd’i taklit etmiş ve onu **بالزاي** ile rivayet etmiştir; ve gelecektir. **وجوع بركوع**; damme ile; **كبرقوع** vezin ve mana olarak; yani şiddetli. Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **البركع**، **كقنفذ**: ağırlık içinde bacakları gevşek olan. Ve **وجوع بركوع**; fetha ile; Ebû عمرو’dan; ve o nadirdir; ve geçti.
