# بزج — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B2%D8%AC/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B2%D8%AC/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بزج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B2%D8%AC.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بزج

بزج: فاخر، كبازج  ، عن ابن الأعرابي: البازج: المفاخر، وقال أعرابي لرجل: أعطني مالا أبازج فيه، أي أفاخر به. بزج  على فلانا: حرشه  . في نوادر الأعراب: هو يبزج على فلانا ويمزجه، ويزمكه، ويزكه، أي يحرشه.  وتبازجا  وتمازجا  تفاخرا  .  والتبزيج: التحسين، والتزيين  وأنشد شمر:
  فإن يكن ثوب الصبا تضرجا
  فقد لبسنا وشيه المبـزجـا

  قال ابن الأعرابي: المبزج: المحسن المزين، وكذلك قال أبو نصر. وقال شمر، في كلامه: أتينا فلانا فجعل يبزج في كلامه، أي يحسنه.  والبزيج  كأمير: الرجل  المكافئ على الإحسان  .  والمبارك بن زيد بن بزج، محركة: محدث  .  وبوازيج  ، هكذا بالزاى، والذي في المعجم وأنساب القلقشندى بالراء المهملة، وهو المشهور  : د، قرب تكريت  بينها وبين إربل، قال الذهبي: هو بوازيج الملك  فتحها  ، هكذا بضمير التأنيث  جرير  بن عبد الله  البجلى  الصحابي، رضى الله عنه.  منه  أبو الفرج  منصور بن الحسن  بن على بن عادل بن يحيى  البجلى الجريرى  : فقيه فاضل حسن السيرة، تفقه على الشيخ أبي إسحاق الشيرازي، وسمع من الشريف أبي الحسن بن المهتدي، وتوفي بعد سنة إحدى وخمسمائة. عز الدين  محمد بن  أبي الفضل  عبد الكريم  بن أحمد القرشى الموصلي الضرير،  البوازيجيان  ، وقرأ أبو الفضل بالسبع على يحيى بن سعدون، وسمع المقامات من أبي سعد الحلى صاحب الحريرى، ومات بالموصل سنة 611. وابنه عز الدين أدرك الشيخ محمد بن محمد الكنجي في حدود سنة 655 وسمع عنه عن أبي منصور بن أبي الحسن الطبرى.

### Türkçe

بزج: övünen; **بازج** gibi. İbnü’l-A‘râbî’den: **البازج**: övünen; ve bir bedevî bir adama dedi: “Bana içinde **أبازج** edeceğim bir mal ver”, yani onunla övünürüm. **بزج** şu falana karşı: onu kışkırttı. Bedevîlerin nevâdirinde: “O, şu falana karşı **يبزج** eder ve **يمزجه** eder, ve **يزمكه** eder, ve **يزكه** eder”, yani onu kışkırtır. Ve **تبازجا** ve **تمازجا**: övüştüler. Ve **التبزيج**: güzelleştirme, ve süsleme. Şemmer inşâd etti:
  Eğer gençliğin elbisesi boyanmışsa
  artık onun **المبزج** nakışını giydik

İbnü’l-A‘râbî dedi: **المبزج**: güzelleştirilmiş süslenmiş; Ebû Nasr da böyle dedi. Ve Şemmer, sözünde dedi: “Şu falana geldik de sözünde **يبزج** etmeye başladı”, yani onu güzelleştiriyor. Ve **البزيج** **أمير** gibi: iyiliğe karşılık veren adam. Ve el-Mübârek b. Zeyd b. **بزج** (harekeli): muhaddis. Ve **بوازيج**; işte böyle **الزاى** ile; ve mu‘cemde ve Kalkaşendî’nin ensâbında **الراء** المهملة iledir; ve o meşhurdur: **د**; Tikrît’e yakın, onunla Erbil arasında. Zehebî dedi: o **بوازيج** el-Melik’tir; onu fetheden, işte böyle müennes zamiriyle, Cerîr b. Abdillâh el-Becelî sahâbîdir, Allah ondan razı olsun. Ondan: Ebü’l-Ferec Mansûr b. el-Hasen b. Alî b. Âdil b. Yahyâ el-Becelî el-Cerîrî: faziletli fakih, güzel sîretli; Şeyh Ebû İshâk eş-Şîrâzî’ye fıkıh okudu; ve Şerîf Ebü’l-Hasen b. el-Muhtedî’den semâ etti; ve beş yüz bir senesinden sonra vefat etti. İzzüddîn Muhammed b. Ebî’l-Fazl Abdülkerîm b. Ahmed el-Kureşî el-Mevsılî ed-Darîr, **البوازيجيان**; ve Ebü’l-Fazl yedi (kıraat) ile Yahyâ b. Sa‘dûn’a okudu; ve Harîrî’nin sahibi Ebû Sa‘d el-Hillî’den makāmâtı semâ etti; ve 611 senesinde Musul’da öldü. Ve oğlu İzzüddîn, 655 senesi civarında Şeyh Muhammed b. Muhammed el-Kencî’ye yetişti ve ondan, Ebû Mansûr b. Ebî’l-Hasen et-Taberî’den (rivayetle) semâ etti.
