# بسس — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B3%D8%B3/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B3%D8%B3/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B3%D8%B3.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: بسس

باب السين والباء
س ب، ب س يستعملان
سب:
سَبَّه فلانٌ سَبّأ.
والسَّبْسَبُ: المَفازة.
والسَّبَبُ: الحَبْل.
والسَّبَبُ: كُلُّ ما تَسَبَّبْتَ به من رَحِمٍ أو يَدٍ أو دَيْنٍ.
وكلُّ سَبَبٍ ونَسَبٍ منقطعٌ يومَ القِيامة الاّ سَبَبَ النبي- صلّى اللهُ عليه وعلى آلِه وسَلَّم- ونَسَبَه، وهذا في الحديث.
والإِسلامُ أقوى سَبَبٍ ونَسَبٍ لأنَّ المُسلمَ اذا تَقَرَّبَ الى أخيه المُسْلِم ليس بينهما نَسَبٌ.
ويقال للرجل الفا ضِلِ في الدِّين: ارتَقَى فلانٌ في الأسباب، قال اللهُ- عزَّ وجلَّ-: "فليَرْتَقوا في الأسبابِ".
يقال: معناه إن كانوا يقدِرون أن يصِلوا بالسماء أسباباً فيَرْتَقُوا اليها فَلْيَفعَلوا.
والسِّبُّ: الثَّوبُ الرقيقُ، وجمعُه سُبُوب.
وكذلك السَّبيبة وجمعها: سَبائبُ.
والسِّبُّ: الكثير السِّباب.
ويومُ السَّباسِب: يومُ السَّعانين.
والسَّبَبُ: سَبَبُ الأمر الذي يُوصَل به، وكلُّ فَصلٍ يوصَلُ بشيءٍ فهو سَبَبُ.
والسَّبَبُ: الطريق لأنّك تصِلُ به الى ما تُريد.
والسَّبّابَةٌ: الإصبَع بعد الإِبهام.
والسُّبَّةُ: العارُ.
بس:
بِسَ: زجرٌ للحِمار، تقول منه: بِسَ بِسَ.
وبَسَسْتُ وأبْسَسْتُ وهم يَبُسُّون ويُبِسُّون.
والمُبسُّ: المُتَلَطِّفُ للنّاقة المُسَكِّنُها بكلامٍ حتى يحلُبَها.
وبَسْبَس: اسمُ رجلٍ.
وانبَسَّتِ الحَيّاتُ اذا تَفَرَّقَتْ في الأرض.
والبَسبْسُ: شَجَرٌ تُتَّخَذُ منها الرِّحالُ.
والبَسابِسُ: الكَذِبُ الذي ليس له أصلٌ وكذلك التُّرَّهاتُ.
والبَسْباسةُ: بَقلةٌ.
وأبسّ بالنّاقة إبساساً: دعاها للحلب: وإِذا درّت على الإبساس قيل: ناقة بسوس.
والبَسُوسُ: كانت ناقةْ تَرْعَى فرَمَاها كُلَيبٌ التغلِبيُّ فقَتَلَها، ويقال: بل اسْمُ المرآة التي كانت الناقةُ لها، وبذلك السبب هاجَتِ الحروبُ بين بَكرٍ وتَغْلِب حتى تَفانَوا فيقال: أشأمُ من البَسوس.

### Türkçe

باب **السين** و**الباء**
**س ب**، **ب س** kullanılırlar.
**سب**:
Falanca, falancaya **سَبَّه** etti, **سَبّأ** etti.
**السَّبْسَبُ**: çöl.
**السَّبَبُ**: ip.
**السَّبَبُ**: **رَحِمٍ**den veya elden yahut borçtan, onunla sebep edindiğin her şey.
Ve her **سَبَبٍ** ve **نَسَبٍ** kıyamet günü kesiktir; ancak Peygamber’in -Allah ona ve âline salât etsin ve selâm etsin- **سَبَبَ**ı ve **نَسَبَ**i müstesna; bu hadistedir.
Ve İslâm en güçlü **سَبَبٍ** ve **نَسَبٍ**tir; çünkü Müslüman, Müslüman kardeşine yakınlık kurduğu zaman aralarında **نَسَبٌ** yoktur.
Dinde faziletli adama denilir: Falanca **الأسباب** içinde yükseldi; Allah -azze ve celle- dedi ki: "**فليَرْتَقوا في الأسبابِ**".
Denilir: manası, eğer göğe **أسباباً** ile ulaşmaya güç yetiriyorlarsa, ona yükselsinler; öyleyse yapsınlar.
**السِّبُّ**: ince elbise; çoğulu **سُبُوب**.
Aynı şekilde **السَّبيبة** ve çoğulu: **سَبائبُ**.
**السِّبُّ**: çok **السِّباب** sahibi.
**يومُ السَّباسِب**: **يومُ السَّعانين**.
**السَّبَبُ**: kendisiyle ulaşılan işin **سَبَبُ**i; ve her bir ayrım ki bir şeyle ulaştırılır, o onun **سَبَبُ**idir.
**السَّبَبُ**: yol; çünkü onunla istediğine ulaşırsın.
**السَّبّابَةٌ**: başparmaktan sonraki parmak.
**السُّبَّةُ**: ayıp.
**بس**:
**بِسَ**: eşeğe azarlama; ondan dersin: **بِسَ بِسَ**.
Ve **بَسَسْتُ** ve **أبْسَسْتُ**; onlar **يَبُسُّون** ve **يُبِسُّون**.
**المُبسُّ**: deveye yumuşak davranan, onu sözle yatıştıran; ta ki onu sağsın.
**بَسْبَس**: bir adamın adı.
Yılanlar, yerde dağıldıkları zaman **انبَسَّتِ الحَيّاتُ**.
**البَسبْسُ**: ondan semerlerin yapıldığı bir ağaç.
**البَسابِسُ**: aslı olmayan yalan; aynı şekilde saçmalıklar.
**والبَسْباسةُ**: bir ot.
Ve deveye **أبسّ** etti, **إبساساً**: onu sağım için çağırdı; ve eğer **الإبساس** üzerine sütü bolca akarsa, ona **ناقة بسوس** denilir.
**والبَسُوسُ**: otlayan bir deve idi; **كُلَيبٌ التغلِبيُّ** onu vurdu da öldürdü; ve denilir ki: bilakis, devenin sahibi olan kadının adıdır; ve bu sebeple **بَكرٍ** ile **تَغْلِب** arasında savaşlar alevlendi, ta ki yok oluncaya kadar; bu yüzden denilir: **أشأمُ من البَسوس**.
