# بسس — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B3%D8%B3/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B3%D8%B3/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B3%D8%B3.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: بسس

أبو زيد: البسُّ: السَوْقُ الليّن. وقد بَسَسْتُ الإِبلَ أَبُسُّها بالضم بَسَّاً. والبَسُّ أيضاً: اتِّخاذ البَسيسَةِ، وهو أن يُلَتَّ السويقُ أو الدقيقُ أو الأقِطُ المطحونُ، بالسمن أو بالزيت، ثم يؤكل ولا يطبخ. والإِبْساسُ عند الحلب: أن يقال للناقة: بَِسْ بَسْ. وهو صوَيْتٌ للراعي يسكِّن به الناقة عند الحلب. وناقةٌ بَسوسٌ، إذا كانت لا تدرُّ إلا على الإِبْساسِ. وقال أبو عبيد: بَسَسْتُ الإِبِلَ وأَبْسَسْتُ، لغتان، إذا زجرتَها وقلت: بِسْ بَِس. وبَسَّ عَقارِبَهُ، أي أرسل نمائمه وأذاه. وبَسَسْتُ المالَ في البلاد فانْبَسَّ، إذا أرسلتَه فتفرَّقَ فيها، مثل بَثَثْتُهُ فانْبَثَّ. قال الكسائي: يقال: جيءَ بِهِ من حَِسِّكَ وبَِسِّكَ، أي ائْتِ به على كلِّ حال من حيثُ شئت. وقال أبو عمرو: يقال جاء به من حَِسِّهِ وبَِسِّهِ، أي من جهده. ولأَطْلُبَنَّهُ من حَسِّي وبَِسِّي، أي من جهدي. وينشد:
تَرَكَتْ بَيْتي مـن الأشياءِ قَفْراً مثلَ أمـسِ
كُلُّ شيءٍ كنتُ قـد جَ		مَّعْتُ من حَسِّي وبَسِّي

### Türkçe

أبو زيد: **البسُّ**: yumuşak sevk. Ve gerçekten ben develeri **بَسَسْتُ**; onları (ötre ile) **أَبُسُّها**; **بَسّاً** (olarak).

Ve **البَسُّ** ayrıca: **البَسيسَةِ** edinme; o da şudur ki: **السويقُ** yahut **الدقيقُ** yahut öğütülmüş **الأقِطُ**, içyağı ile yahut zeytinyağı ile yoğrulur; sonra yenir ve pişirilmez.

Ve sağım sırasında **الإِبْساسُ**: deveye “**بَِسْ بَسْ**” denilmesidir. Ve o, çobanın bir sesçiğidir; onunla sağım sırasında deveyi sakinleştirir.

Ve **ناقةٌ بَسوسٌ**, eğer ancak **الإِبْساسِ** üzerine süt veriyorsa.

Ve أبو عبيد dedi: **بَسَسْتُ الإِبِلَ** ve **أَبْسَسْتُ**, iki dildir; onu azarladığın ve “**بِسْ بَِس**” dediğin zaman.

Ve **بَسَّ عَقارِبَهُ**, yani onun koğuculuklarını ve eziyetini salıverdi.

Ve **بَسَسْتُ المالَ في البلاد فانْبَسَّ**, eğer onu salıverdiğin de o da orada dağılıp yayıldıysa; **بَثَثْتُهُ فانْبَثَّ** gibi.

الكسائي dedi: denilir: “**جيءَ بِهِ من حَِسِّكَ وبَِسِّكَ**”, yani onu her hâl üzere, dilediğin yerden getir.

Ve أبو عمرو dedi: denilir: “**جاء به من حَِسِّهِ وبَِسِّهِ**”, yani onun gayretinden.

Ve “**ولأَطْلُبَنَّهُ من حَسِّي وبَِسِّي**”, yani gayretimden.

Ve şu şiir okunur:
تَرَكَتْ بَيْتي مـن الأشياءِ قَفْراً مثلَ أمـسِ
كُلُّ شيءٍ كنتُ قـد جَ		مَّعْتُ من **حَسِّي** و**بَسِّي**
