# بشر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B4%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: بشر

باب الشين والراء والباء معهما
ش ر ب، ش ب ر، ب ر ش، ب ش ر، ر ب ش مستعملات شرب: شَرِبَ شَرْباً وشُرباً. والشِّرب: وقت الشُّرب. والمَشْرَب: الوجه الذي يُشرَب منه، ويكون مَوْضِعاً ومَصْدراً، قال:
ويُدعى ابنُ مَنْجوف أمامي كأنّـه		خَصِيٌّ أتى للماء من غير مَشْرب
والمَشْرَبُ: الشُّرْبُ نفْسُه، والشرابُ: اسمٌ لما يُشرَبُ، وكل شيءٍ لا يُمضَغ فإنه يُقال فيه: يُشرب.
ورجلٌ شَروبٌ: شديد الشُّرب. وماءٌ شَروبٌ: فيه مُلوحة، ولا يُمتنَعُ من شربه.
والشَّريبُ: كلُّ ما يُشرَب. وشَريبُك: الذي يشرب معك. والشَّرِيبُ: المولَعُ بالشّراب، معروفاً به. والشّرّابُ: الكثيرُ الشُّرب الشديدُهُ. والمِشْرَبةُ: إناءٌ يُشرَب به.
والمَشْرَبة: الغُرفة، وهي عند العامّة: المَشْرَبة التي يكون في صُفَّة.
والمَشْرَبة: أرضٌ ليّنة لا يزال فيها نبت أخْضَر ريّان، قال:
بلادٌ بها عَزُّوا مَعَدّاً وغَيْرَهـا		مشارِبها عَذْبٌ وأعلامُها ثَمْلُ
يعني بالمشارب ههنا: الماء. وبالثّمل: جمع ثمال.
ولكُلّ نَجيزةٍ من الشَّجَر شَرَبَّة في بعض اللغات، والجميع: الشَّرَبّات والشَّرائب. وكلّ أرضٍ كثيرة الشجر: تُسمّى شَرَبّة، مشدّدة الباء.
والشاربةُ: قومٌ مسْكَنُهُمْ على ضَفَّة النهر، وهم الذين لهم ماء ذلك النهر.
والشاربان: تجتمعهما السَّبَلة. والشاربان أيضاً: ما طال من ناحيتي السَّبَلة، ومنه سُمّيَ السيف، وبعض يُسمّي السَّبَلة كُلّها شارباً واحداً، وليس بصواب.
والشَّواربُ: عروقٌ مُحْدِقةٌ بالحُلقوم، وفيها يقع الشرق، ويقال: بل هي عُروقٌ تأخذُ الماء ومنها يَخرُجُ الرِّيق.
وحمارٌ صَخِبُ الشَّوارِب، أي: شَديدُ النَّهيق.
والإشرابُ: لونٌ قد أُشرِبَ من لَوْن.. يقال أُشْرِب فُلانٌ حُبَّ فلان، أي: خالط قلبه.
والصِّبْغُ يَتَشَرَّب في الثّوب، والثَّوْب يَتَشَرّبُهُ، أي: يتنشّقُهُ.
واشْرَأَبَّ الرجل، إذا رفع عُنُقَه لينظر، قال ذو الرُّمّة:
ذكرتُكِ أَنْ مرّتْ بنا أمّ شادنٍ		أمام المَطايا تَشْرَئِبُّ وتَسْنَحُ
شبر: الشِّبْر: الاسم، والشَّبْرُ: الفِعْل. شَبَرْتُه شَبْراً بِشِبْري.
يقال: هذا أشْبَرُ من هذا، أي: أوسع منه شِبراً، وأنا أَشْبرُه.
وأعطاها شَبْرَها، أي: حقّها في النّكاح.
والشَّبَرُ: القُربات. وهو شيءُ يُعطيه النذارى بعضُهم بعضاً يتقرّبون به، قال عديّ:
إذْ أتاني خَبَرٌ من مُـنْـعِـمٍ		لم أَخُنْهُ والذي أَعْطى الشَّبَرْ
بشر: البَشَر: الإنسانُ الواحد رجلاً كان أو امرأة. هو بَشَرٌ وهي بشر وهما بشر، وهم بَشَرٌ، لا يُثَنَّى ولا يُجمع، قال:
معاويَ إننا بشرٌ فأَسْجِحْ		فلَسْنا بالجِبال ولا الحَديدا
والبَشَرَةُ: أعلى جِلْد الوَجْه والجَسَد من الإنسان، وهو البَشَر إذا جَمَعْتَه، وإذا عَنَيْتَ به الّون والرِّقَّةُ، وجَمْعُ الجَمْعِ: أَبْشارٌ، ومنه اشتُقَّتْ مباشرةُ الرجل المرأة لنَضامِّ أبشارهما. ومُباشَةُ الأَمْر: أن تحْضُرَهُ بنفسك.
والبَشْرُ، بجَزْمِ الشين: قَشْرُك البَشَرَة عن الجِلْد، وقد يقال لجميع الجُلود: بَشَرْتُه إذا قشرت عنه قِشْرَته التي يَنْبُت فيها الشَّعْر، والقطعة منه بَشْرة.
والبِشارةُ: ما بُشِّرْتَ به. والبَشِيرُ: المُبشِّر بخيرٍ أو شرٍّ. والبُشارة: حقُّ ما يُعطى على ذلك، والبَشْرى: الاسم. والبَشارةُ: الجَمالُ. وامرأةٌ بشيرة، قال الأعشى:
ورأتْ بأنْ الشَّيبَ جا		نَبَهُ البَشاشة والبَشارَهُ
والبِشارة: تباشُرُ القوم بأمْرٍ.
وبَشَّرْتُهُ فأبْشَرَ وتَبَشَّرَ واسْتَبْشَر، ولغة: بَشَرْته أبْشُرُه.
وتَباشيرُ الصُّبْحِ: أوائلُهُ وأوائل كُلّ أمْر. ولم أسمعْ له فِعلاً.
واستبشرَ القوم: تَباشروا.
والمُبَشِّراتُ: الرياح تهبُّ بالسحاب والغَيْث.
برش: البَرَشُ، والبُرْشَةُ: لون مختلط بنقطة حمْراء وأُخرى سَوْداء، أو غَبْراء، أو نحو ذلك.
وشاةٌ بَرْشاء: في وَجْهها نقطٌ مُخنَلِفة، ورجلٌ أبْرش. وسُمّي جَذيمة الأبرش الذي أصابه حَرْق فبقي فيه من أثر الحَرْق نقطٌ سُودٌ وحُمْرٌ، فقيل: جَذيمة الأبْرش، وهو ملكٌ من مُلوك اليَمَن.
ربش: الأَرْبَشُ: لغة في الأَبْرَش. ويُقال: مكانٌ أَرْبَشُ: للكثير النَّبْتِ المختلِف.

### Türkçe

باب **الشين** ve**الراء** ve**الباء** onlarla birlikte

**ش ر ب**، **ش ب ر**، **ب ر ش**، **ب ش ر**، **ر ب ش** kullanımdadır. **شرب**: **شَرِبَ** **شَرْباً** ve**شُرباً**. Ve**الشِّرب**: içme vakti. Ve**المَشْرَب**: kendisinden içilen yön; ve bir yer ve bir mastar olur, dedi ki:
Ve önümde İbn Menjûf diye çağrılır sanki o		**خَصِيٌّ** suya, bir**مَشْرب** olmaksızın gelmiş

Ve**المَشْرَبُ**: bizzat**الشُّرْب**’ün kendisi. Ve**الشرابُ**: içilen şeye isimdir; ve çiğnenmeyen her şey hakkında “içilir” denir.

Ve bir adam**شَروبٌ**: içmesi şiddetli. Ve bir su**شَروبٌ**: onda tuzluluk vardır; ve onu içmekten kaçınılmaz.

Ve**الشَّريبُ**: içilen her şey. Ve**شَريبُك**: seninle birlikte içen kimse. Ve**الشَّرِيبُ**: içkiye düşkün, onunla tanınmış. Ve**الشّرّابُ**: içmesi çok, şiddetli olan. Ve**المِشْرَبةُ**: kendisiyle içilen kap.

Ve**المَشْرَبة**: oda; ve o, avam katında: bir**المَشْرَبة** ki bir**صُفَّة** içinde olur.

Ve**المَشْرَبة**: yumuşak bir arazi; onda daima yeşil, suya kanmış bitki bulunur, dedi ki:
Ülkeler ki orada Ma‘add’ı ve başkasını aziz kıldılar		**مشارِبها** tatlıdır ve işaretleri**ثَمْلُ**

Burada**المشارب** ile kasteder: su. Ve**الثّمل** ile: **ثمال**’ın çoğulu.

Ve ağaçtan her**نَجيزة** için bazı dillerde**شَرَبَّة** vardır; ve hepsi: **الشَّرَبّات** ve**الشَّرائب**. Ve ağaçça çok olan her arazi: **شَرَبّة** diye adlandırılır; **الباء** şeddeli.

Ve**الشاربةُ**: meskenleri nehir kıyısında olan bir kavim; ve onlar, o nehrin suyuna sahip olanlardır.

Ve**الشاربان**: **السَّبَلة** ikisini bir araya getirir. Ve**الشاربان** ayrıca: **السَّبَلة**’nin iki yanından uzayan şeydir; ondan dolayı kılıç adlandırıldı; ve bazısı**السَّبَلة**’nin tamamına tek bir**شارباً** der; ve bu doğru değildir.

Ve**الشَّواربُ**: **الحُلقوم**’u kuşatan damarlar; ve boğulma onda vuku bulur; ve denilir ki: bilakis onlar, suyu alan damarlardır ve onlardan**الرِّيق** çıkar.

Ve bir eşek**صَخِبُ الشَّوارِب**: yani, anırması şiddetli.

Ve**الإشرابُ**: bir renkten içirilmiş bir renk.. denilir: falan kimse falanın sevgisiyle**أُشْرِبَ**; yani: kalbine karıştı.

Ve**الصِّبْغُ** elbisede**يَتَشَرَّب**; ve elbise onu**يَتَشَرّبُهُ**; yani: onu içine çeker.

Ve adam**اشْرَأَبَّ** etti; boynunu bakmak için kaldırdığı zaman, Zû’r-Rumme dedi ki:
Seni andım; Ümmü Şâdin yanımızdan geçtiğinde		Develerin önünde**تَشْرَئِبُّ** eder ve görünür

**شبر**: **الشِّبْر**: isimdir; ve**الشَّبْرُ**: fiildir. Onu**شَبْراً** ile, kendi**بِشِبْري**mle**شَبَرْتُه**.

Denilir: bu, bundan daha**أشْبَرُ**dur; yani: ondan bir**شِبراً** daha geniştir; ve ben onu**أَشْبرُه**.

Ve ona**شَبْرَها**sını verdi; yani: nikâhta hakkını.

Ve**الشَّبَرُ**: yakınlıklar. Ve o, **النذارى**’nın birbirlerine yakınlık sağlamak için birbirlerine verdikleri bir şeydir, ‘Adiyy dedi ki:
Bana Mun‘im’den bir haber geldiğinde		Onu ve**الشَّبَرْ**’ı vereni aldatmadım

**بشر**: **البَشَر**: tek insan; erkek de olsa kadın da olsa. O**بَشَرٌ**dur ve o**بشر**dir ve ikisi**بشر**dir ve onlar**بَشَرٌ**dur; ikil yapılmaz ve çoğul yapılmaz, dedi ki:
Muâviye, biz**بشرٌ**üz; öyleyse yumuşak davran		Dağlar ve demir değiliz

Ve**البَشَرَةُ**: insanın yüz ve beden derisinin üst kısmı; ve o, onu topladığında**البَشَر**’dır; ve onunla renk ve inceliği kastettiğinde; ve çoğulun çoğulu: **أَبْشارٌ**; ondan, erkeğin kadınla**مباشرةُ**si türetildi; ikisinin**أبشار**ı birbirine bitiştiği için. Ve**مُباشَةُ الأَمْر**: onu bizzat kendinle hazır bulunmandır.

Ve**البَشْرُ**, **الشين**’in cezm’iyle: senin**البَشَرَة**’yi deriden soyman. Ve bütün deriler için de denilir: ondan, içinde kıl biten kabuğunu soyduğunda**بَشَرْتُه**; ve ondan bir parça: **بَشْرة**.

Ve**البِشارةُ**: kendisiyle müjdelendiğin şey. Ve**البَشِيرُ**: hayırla veya şerle müjdeleyen. Ve**البُشارة**: bunun üzerine verilen şeyin hakkı. Ve**البَشْرى**: isimdir. Ve**البَشارةُ**: güzelliktir. Ve bir kadın**بشيرة**, A‘şâ dedi ki:
Ve gördü ki ak saç		Yanına**البَشاشة** ve**البَشارَهُ** geldi

Ve**البِشارة**: kavmin bir iş ile sevinçleşmesi.

Ve onu**بَشَّرْتُهُ**; böylece**أبْشَرَ** etti ve**تَبَشَّرَ** etti ve**اسْتَبْشَر** etti; ve bir lehçe: onu**بَشَرْته**; onu**أبْشُرُه**.

Ve**تَباشيرُ الصُّبْحِ**: onun evvelleri ve her işin evvelleri. Ve onun için bir fiil işitmedim.

Ve kavim**استبشرَ** etti: **تَباشروا** ettiler.

Ve**المُبَشِّراتُ**: bulut ve yağmurla esen rüzgârlardır.

**برش**: **البَرَشُ**, ve**البُرْشَةُ**: kırmızı bir nokta ve başka bir siyah, yahut toz rengi, yahut buna benzer bir noktayla karışık bir renktir.

Ve bir koyun**بَرْشاء**: yüzünde farklı noktalar vardır; ve bir adam**أبْرش**. Ve Cezîme el-Ebraş diye adlandırıldı; kendisine bir yanık isabet etti de yanığın eserinden onda siyah ve kırmızı noktalar kaldı; böylece “Cezîme el-**أبْرش**” denildi; ve o, Yemen krallarından bir kraldır.

**ربش**: **الأَرْبَشُ**: **الأَبْرَش** hakkında bir lehçedir. Ve denilir: bir yer**أَرْبَشُ**: çok, farklı bitkili olan için.
