# بشر — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B4%D8%B1/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: بشر

البَشَرَةُ والبَشَرُ: ظاهرُ جلدِ الإنسان. وبَشَرَةُ الأرضِ: ما ظهر من نباتها. وقد أَبْشَرَتِ الأرضُ، وما أحسن بَشَرَتَها. والبَشَرُ: الخلقُ. ومُباشَرَةُ المرأةِ: ملامستُها. والحِجْرُ المُباشِرُ: التي تَهُمُّ بالفحلِ. ومُباشَرَةُ الأمورِ: أن تليَها بنفسك. وبَشَرْتُ الأديمَ أَبْشُرُهُ بَشْراً، إذا أخذْت بَشَرَتَهُ. وفلانٌ مُؤْدَمٌ مُبْشَرٌ، إذا كان كاملاً من الرجال، كأنه جَمَعَ لينَ الأَدَمَةِ وخُشونَةَ البَشَرَةِ. وبَشَرَ الجرادُ الأرضَ: أكَلَ ما عليها. والبَشْرُ أيضاً: المُباشَرَةُ. وبَشَرْتُ الرجلَ أَبْشُرُهُ بالضم بَشْراً وبُشوراً، من البُشرى. وكذلك الإِبْشارُ والتَبْشيرُ، ثلاثُ لغاتٍ، والاسمُ البِشارَةُ. والبُشارَةُ، بالضم والكسر. يقال: بَشَرْتُهُ بمولودٍ فأَبْشَرَ إِبْشاراً، أي سُرَّ. وتقول: أَبْشِرْ بخيرٍ، بقطعِ الألف. ومنه قوله تعالى: "وأَبْشِروا بالجَنَّةِ". وبَشِرْتُ بكذا بالكسر، أَبْشَرُ، أي اسْتَبْشَرْتُ به. وقال عطية بن زيد الجاهلي:
وإذا رأَيْتَ الباهِشينَ إلى العُلىغُبْراً أكُفُّهُمُ بقاعٍ مُـمْـحِـلِ
فأَعِنْهُمُ واْشَرْ بما بَشَـرُوابـه		وإذا هُمُ نَزَلوا بضَنْكٍ فانْـزِلِ
وأتاني أَمْرٌ بَشِرْتُ به، أي سُرِرْتُ به. وبَشَرَني فلانٌ بوجهٍ حسنٍ، أي لقيني. وهو حَسَنُ البِشْرِ بالكسر، أي طَلْقُ الوجهِ. والبِشارَةُ المطلقة لا تكون إلاّ بالخير، وإنَّما تكون بالشر إذا كانت مقيَّدةً به، كقوله تعالى: "فبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أليمٍ". وتَباشَرَ القَومُ، أي بَشَّرَ بعضُهم بعضاً. والتَباشيرُ: البُشْرى. وتَباشيرُ الصبحِ: أوائلُه، وكذلك أوائلُ كلِّ شيء. والبَشيرُ: المُبَشِّرُ. والمُبَشِّراتِ: الرياحُ التي تُبَشِّرُ بالغيث. والبَشيرُ: الجميلُ. وامرأةٌ بشيرةٌ وناقةٌ بَشيرَةٌ، أي حسنةٌ. والبشارَةُ، بالفتح: الجَمالُ. قال الشاعر:
ورَأَتْ بأنَّ الشَيْبَ جانَبَهُ البَشاشَةُ والبَشارَهْ
والتُبُشِّر: طائرٌ يقال هو الصُفارِيَّةْ.

### Türkçe

**البَشَرَةُ** ve **البَشَرُ**: insan derisinin dışı. Ve yerin **بَشَرَةُ**’si: bitkisinden görünen şey. Ve yer **أَبْشَرَتِ**; ve onun **بَشَرَتَ**’ı ne güzeldir. Ve **البَشَرُ**: yaratılmışlar. Ve kadına **مُباشَرَةُ**: ona dokunmaktır. Ve **الحِجْرُ المُباشِرُ**: erkeğe heves eden (dişi) olan. Ve işlere **مُباشَرَةُ**: onları bizzat üstlenmendir. Ve deriyi **بَشَرْتُ** onu **أَبْشُرُهُ** **بَشْراً**, onun **بَشَرَتَ**’ını aldığın zaman. Ve falan kimse **مُؤْدَمٌ مُبْشَرٌ**’dır; erkeklerden kâmil olduğu zaman; sanki **الأَدَمَةِ**’nin yumuşaklığını ve **البَشَرَةِ**’nin pürüzlülüğünü toplamış gibidir. Ve çekirge yeri **بَشَرَ**: üzerindekini yedi. Ve **البَشْرُ** ayrıca: **المُباشَرَةُ**. Ve adamı **بَشَرْتُ** onu **أَبْشُرُهُ** (damme ile) **بَشْراً** ve **بُشوراً**, **البُشرى**’dan. Ve كذلك **الإِبْشارُ** ve **التَبْشيرُ**: üç dildir; isim **البِشارَةُ**’dır. Ve **البُشارَةُ**, damme ve kesre ile. Denir: ona bir doğumla **بَشَرْتُهُ** da **فأَبْشَرَ** **إِبْشاراً**, yani sevindi. Ve dersin: hayır ile **أَبْشِرْ**, elifin kesilmesiyle. Ondandır, yüce Allah’ın sözü: “Ve cennet ile **وأَبْشِروا**.” Ve **بَشِرْتُ** bununla (kesre ile), **أَبْشَرُ**, yani onunla **اسْتَبْشَرْتُ**. Câhiliye şairi Atiyye b. Zeyd dedi:
وإذا رأَيْتَ الباهِشينَ إلى العُلىغُبْراً أكُفُّهُمُ بقاعٍ مُـمْـحِـلِ
فأَعِنْهُمُ واْشَرْ بما بَشَـرُوابـه		وإذا هُمُ نَزَلوا بضَنْكٍ فانْـزِلِ

Ve bana bir iş geldi ki onunla **بَشِرْتُ**, yani onunla sevindim. Ve falan kimse beni güzel bir yüzle **بَشَرَني**, yani bana rastladı. Ve o, (kesre ile) **حَسَنُ البِشْرِ**’dir; yani yüzü güler. Ve mutlak **البِشارَةُ** ancak hayır ile olur; şer ile ancak ona kayıtlı olduğu zaman olur; yüce Allah’ın sözü gibi: “O hâlde onlara elem verici bir azap ile **فبَشِّرْهُمْ**.” Ve kavim **تَباشَرَ**; yani birbirlerine **بَشَّرَ**. Ve **التَباشيرُ**: **البُشْرى**. Ve sabahın **تَباشيرُ**’i: onun evvelleri; وكذلك her şeyin evvelleri. Ve **البَشيرُ**: **المُبَشِّرُ**. Ve **المُبَشِّراتِ**: yağmur ile müjdeleyen rüzgârlardır. Ve **البَشيرُ**: güzel olan. Ve **امرأةٌ بشيرةٌ** ve **ناقةٌ بَشيرَةٌ**: yani güzel. Ve (fetha ile) **البشارَةُ**: güzelliktir. Şair dedi:
ورَأَتْ بأنَّ الشَيْبَ جانَبَهُ البَشاشَةُ والبَشارَهْ

Ve **التُبُشِّر**: bir kuştur; denir ki o **الصُفارِيَّةْ**’dir.
