# بشق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B4%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بشق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: بشق

الباشَقُ: اسم طائر، أَعجمي معرّب.
التهذيب: في نوادر الأَعراب بَشَقْته بالعصا وفشَخْتُه. وفي حديث الاسْتِسْقاء: بَشِقَ المسافرُ ومُنِع الطريقُ، قال البخاري: أَي انْسَدَّ، وقال ابن دريد: بَشِقَ أَي أَسْرع مثل بَشِكَ، وقيل: معناه تأَخَّر، وقيل: حُبِس، وقيل: مَلَّ، وقيل: ضَعُف. وقال الخطابي: بشق ليس بشيء، وإنما هو لَثِق من اللَّثَق وهو الوَحَلُ، وكذا هو في رواية عائشة، رضي الله عنها؛ قال: ويحتمل أَن يكون مَشِقَ أَي صار مزِلّةً وزَلَقاً، والميم والباء مُتقارِبان؛ وقال غيره: إنما هو بالباءِ من بشَقْت الثوب وبَشَكْته إذا قطعته في خِفّةٍ؛ أي قُطِع المسافر، وجائز أن يكون بالنون من قولهم نَشِقَ الظبْيُ في الحِبالة إذا عَلِقَ فيها. ورجل بَشِقٌ إذا كان يدخل في أُمور لا يكاد يَخْـلُص منها.

### Türkçe

**الباشَقُ**: bir kuşun adıdır; yabancı (kökenli), Arapçalaştırılmıştır.

**التهذيب**: Bedevîlerin nadir (sözleri) içinde: **بَشَقْته** onu sopayla (vurdum) ve **فشَخْتُه** onu (yardım). Ve **الاسْتِسْقاء** hadîsinde: **بَشِقَ** yolcu (oldu) ve yol engellendi; Buhârî dedi: yani kapandı; İbn Düreyd dedi: **بَشِقَ** yani **بَشِكَ** gibi hızlandı; ve denildi: manası gecikti; ve denildi: alıkonuldu; ve denildi: usandı; ve denildi: zayıfladı. Hattâbî dedi: **بشق** bir şey değildir; ancak o, **لَثِق**’tir, **اللَّثَق**’tan, o da çamurdur; ve Âişe’nin, Allah ondan razı olsun, rivayetinde de böyledir; dedi: ve muhtemeldir ki o **مَشِقَ**’tır, yani kayganlık ve kaygan (bir şey) oldu; **الميم** ile **الباء** birbirine yakındır; başkası dedi: ancak o, **الباء** iledir; **بشَقْت** elbiseyi ve **بَشَكْته** onu, onu hafiflik içinde kestiğin zaman; yani yolcu kesildi (yolu kesildi); ve caizdir ki **النون** iledir, onların “**نَشِقَ** ceylan **الحِبالة** içinde, onda takılı kaldığı zaman” sözünden. Ve bir adam **بَشِقٌ** (olur), neredeyse onlardan kurtulamadığı işlere girdiği zaman.
