# بطي (ب-ط-ي) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%8A
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B7%D9%8A

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ط - ي
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%8A/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ب ط ي * * الباطِيةُ * إناء وأظنه معربا

##### Türkçe

* ب ط ي * * **الباطِيةُ** * kap; ve ben onun muʿarreb olduğunu zannediyorum.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%8A/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( ي ( *!الباطِيَةُ ) : إناءٌ ، قيلَ : هو مُعَرَّبٌ .
وهو ( النَّاجُودُ ) ؛ كما في الصِّحاحِ ؛ وأَنْشَدَ :
قَرّبُوا عُوداً *!وباطِيَةً
فَبِذا أَدْرَكْتُ حاجَتِيَهْ وقالَ الأَزْهرِيُّ : الباطِيَةُ مِن الزُّجاجِ عَظيمةٌ تُمَلَأُ من الشَّرابِ وتُوضَعُ بينَ الشَّرْبِ يَغْرفُونَ منها ويَشْربُونَ .
وقالَ ابنُ سِيدَه : أَنْشَدَ أبو حنيفَةَ :
إنَّما لِقْحَتُنا *!باطِيَةٌ
جُوْنَةٌ يَتْبَعُها بِرْزِينُها ( وحَكَى سِيْبَوَيْه : *!البِطْيَة بالكسْرِ ) .
قالَ ابنُ سِيدَه : ( ولا عِلْمَ لي بمَوْضوعِها إلاَّ أَنْ يكونَ *!أَبْطَيْتُ لُغَةٌ في أَبْطَأْتُ ) كاحْبَنْطَيْتُ في احْبَنْطَأْتُ ، فتكونُ هذه صيغَةُ الحالِ مِن ذلِكَ ، ولا يُحْمَل على البَدَلِ لأنَّ ذَلِكَ نادِرٌ ؛ هذا نَصُّ المُحْكَمِ .
ولمَّا ظَنَّ شَيْخُنا أنَّ هذا من كَلامِ المجدِ فقالَ عنْدَ قَوْلِهِ : ولا عِلْم لي الخ : هو مِن قُصُورِهِ وكَلامُ سَيْبَوَيْه صَحِيحٌ ،

وقد قالَ الزَّمَخْشريُّ والميدانيُّ عنْدَ قَوْلِهم : غاط ابنُ باط : أنَّ باط كقاضٍ مِن *!بَطَا *!يَبْطُو إذا اتَّسَعَ ، ومنه *!الباطِيَةُ لهذا النَّاجُودُ ،
والمصنِّفُ لقُصُورِه أَرادَ مُرامَاةَ الإمام سِيْبَوَيْه بما لا وُقُوفَ له عليه وقالَ عندَ قوْلِه : إلاَّ أَن يكونَ أَبْطَيْتُ لُغَةٌ الخ : في الصِّحاحِ والفَصِيح وجامِعِ اللُّغَةِ للقَزَّاز وغيرِها مِن أُمَّهاتِ اللّغَةِ : أنَّه لا يقالُ أَبْطَيْتُ بالياءِ ، بل أَبْطَأْتُ بالهَمْز فلا يُخَرَّجُ كَلامُ سِيْبَوَيْه عليه ، لأنَّه الإمامُ المَرْجوعُ في علومِ الفَصَاحةِ إليه .

##### Türkçe

: ( ي ( **الباطِيَةُ** ) : bir kap; denildi ki: o, Arapçalaştırılmıştır.
Ve o (**النَّاجُودُ**)dur; **الصِّحاح**’ta olduğu gibi; ve inşad etti:
Yaklaştırın bir odun ve **باطِيَةً**
Böylece ihtiyacımı elde ettim dedi:
Ve **الأَزْهرِيُّ** dedi: **الباطِيَةُ** camdandır; büyük (bir kaptır); içkiden doldurulur ve içenlerin arasına konur; ondan kepçelerler ve içerler.
Ve **ابنُ سِيدَه** dedi: **أبو حنيفَةَ** inşad etti:
Şüphesiz bizim sağmalımız **باطِيَةٌ**dır
Koyu renkli bir kap; onu onun **بِرْزِينُها**sı takip eder. (Ve **سِيْبَوَيْه** nakletti: **البِطْيَة** kesre ile.)
**ابنُ سِيدَه** dedi: (Onun mevzuu hakkında benim bir bilgim yoktur; ancak **أَبْطَيْتُ**’un **أَبْطَأْتُ**’ta bir lügat olması müstesna) **احْبَنْطَيْتُ**’un **احْبَنْطَأْتُ**’ta (olduğu) gibi; böylece bu, ondan hâl sigası olur; ve bedel üzerine حمل edilmez; çünkü o nadirdir; bu, **المُحْكَم**’in nassıdır.
Ve şeyhimiz bunun **المجد**’in كلامı olduğunu zannedince, onun sözü عندında: “ve benim bir bilgim yoktur…” ilh.: “bu, onun kusurundandır; ve **سَيْبَوَيْه**’in كلامı sahihtir” dedi,

Ve **الزَّمَخْشريُّ** ve **الميدانيُّ** onların sözü عندında: “غاط ابنُ باط”: “şüphesiz **باط** **قاضٍ** gibi, **بَطَا** **يَبْطُو**’dan (gelir); genişlediği zaman; ve ondan **الباطِيَةُ** bu **النَّاجُودُ** içindir” demişlerdir.
Ve musannif, kusuru sebebiyle, imam **سِيْبَوَيْه**’e, kendisinin ona dair bir vukufu olmadığı şeyle sataşmayı murad etti ve onun sözü عندında: “ancak **أَبْطَيْتُ** bir lügat olması müstesna…” ilh. dedi: **الصِّحاح**’ta ve **الفَصِيح**’te ve **جامِعِ اللُّغَةِ**’de **القَزَّاز**’a ait ve lugatın ana kaynaklarından başkalarında: “**أَبْطَيْتُ** **الياء** ile denilmez; bilakis **أَبْطَأْتُ** **الهَمْز** ile (denir)” diye; böylece **سِيْبَوَيْه**’in كلامı onun üzerine çıkarılmaz; çünkü o, fesahat ilimlerinde kendisine müracaat edilen imamdır.
