# بعد — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B9%D8%AF/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: بعد

البُعْدُ: ضد القرب. وقد بَعُدَ بالضم فهو بعيد، أي تَباعَدَ. وأَبْعَدَهُ غيره، وباعَدَهُ، وبَعَّدَهُ تَبعيداً. والبَعَدُ بالتحريك: جمع باعِدٍ. قال النابغة:
فتِلْكَ تُبْلِغَنِي الـنـعْـمـانَ إنَّ لَـهُ		فَضْلاً على الناسِ في الأَدْنينَ والبَعَدِ
والبَعَدُ أيضاً: الهلاك. تقول منه: بَعِدَ فهو باعِدٌ. واسْتَبْعَدَ، أي تَبَاعَدَ. واسْتَبْعَدَهُ: عَدَّهُ بعيداً. وتقول: تَنَحَّ غيرَ باعِدٍ وغيرَ بَعَدٍ أيضاً، أي غير صاغرٍ. وتَنَحَّ غير بَعِيدٍ، أي كُنْ قريباً. وما أنتم بِبَعيدٍ، وما أنت مِنَّا ببَعيدٍ، يستوي فيه الواحد والجمع. وكذلك ما أنت ببعيد وما أنتم منا بِبَعَدٍ. وبيننا بُعْدَةٌ، من الأرض والقَرابةِ. قال الأعشى:
وَلا تَنْأَ مِنْ ذي بُعْدَةٍ إنْ تَقَرَّبا
ويقال أَبْعَدَ الله الآخَرَ؛ ولا يقال للأنثى منه شيء. وقولهم: كَبَّ الله الأَبْعَدَ لِفِيهِ، أي ألقاه لوجهه.
والأَبْعَدُ: الخائن. والبُعْدانُ: جمع بَعيدٍ. يقال: فلانٌ من قُرْبانِ الأمير ومن بُعْدانِهِ. والأَباعِدُ: خلاف الأقارب. وبَعْدُ: نقيض قَبْلُ. وقولهم: رأيته بُعَيْداتِ بَيْنٍ، أي بُعَيْدَ فِراقٍ، وذلك إذا كان الرجل يُمسِك عن إتيان صاحبه الزمانَ ثم يأتيه، ثم يمسك نحو ذلك ثم يأتيه. قال:
لَقيتُهُ بُعَيْداتِ بَيْنٍ
وهو من ظروف الزمان التي لا تتمكّن. وقولهم أمّا بَعْدُ، هو فصل الخِطاب.

### Türkçe

**البُعْدُ**: yakınlığın zıddı. Ve **بَعُدَ** (ötre ile) oldu; o hâlde o **بعيد**dir; yani uzaklaştı. Ve başkası onu **أَبْعَدَهُ** etti; ve onu **باعَدَهُ** etti; ve onu **بَعَّدَهُ** (onu) **تَبعيداً** (ile) uzaklaştırdı. Ve **البَعَدُ** (hareke ile): **باعِدٍ**’in cem‘idir. **النابغة** dedi ki:
فتِلْكَ تُبْلِغَنِي الـنـعْـمـانَ إنَّ لَـهُ		فَضْلاً على الناسِ في الأَدْنينَ والبَعَدِ

Ve **البَعَدُ** ayrıca: helâk. Ondan şöyle dersin: **بَعِدَ**; o hâlde o **باعِدٌ**dur. Ve **اسْتَبْعَدَ**, yani uzaklaştı. Ve **اسْتَبْعَدَهُ**: onu uzak saydı. Ve dersin: **تَنَحَّ** **غيرَ باعِدٍ** ve ayrıca **غيرَ بَعَدٍ**; yani küçük düşmüş olmayan. Ve **تَنَحَّ غير بَعِيدٍ**; yani yakın ol. Ve siz **بِبَعيدٍ** değilsiniz; ve sen bizden **ببَعيدٍ** değilsin; onda tekil ile çoğul eşit olur. Ve aynı şekilde: sen **ببعيد** değilsin ve siz bizden **بِبَعَدٍ** değilsiniz. Ve aramızda **بُعْدَةٌ** vardır; yerden ve akrabalıktan. **الأعشى** dedi ki:
وَلا تَنْأَ مِنْ ذي بُعْدَةٍ إنْ تَقَرَّبا

Ve denir: **أَبْعَدَ الله الآخَرَ**; ve onun dişisine dair bir şey denmez. Ve onların sözü: **كَبَّ الله الأَبْعَدَ لِفِيهِ**; yani onu yüzü üzerine attı.

Ve **الأَبْعَدُ**: hain. Ve **البُعْدانُ**: **بَعيدٍ**’in cem‘idir. Denir: falan kimse emîrin **قُرْبانِ**’ındandır ve onun **بُعْدانِهِ**’ndandır. Ve **الأَباعِدُ**: akrabaların hilâfı. Ve **بَعْدُ**: **قَبْلُ**’ün nakîzidir. Ve onların sözü: onu **بُعَيْداتِ بَيْنٍ** ile gördüm; yani **بُعَيْدَ فِراقٍ**; ve bu, adam arkadaşına gelmekten bir zaman kendini tutar, sonra ona gelir; sonra bunun benzeri üzere tutar, sonra ona gelir olduğu zaman(dır). Dedi ki:
لَقيتُهُ بُعَيْداتِ بَيْنٍ

Ve o, yerleşik olmayan zaman zarflarındandır. Ve onların sözü **أمّا بَعْدُ**: o, hitabın faslıdır.
