# بعع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%B9%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بعع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بعع

البع: الصب في سعة وكثرة. يقال: بع الماء يبعه بعا: إذا صبه. ومنه الحديث: فأخذها فبعها في البطحاء، يعني الخمر، صبها صبا. ويروى بالثاء المثلثة من ثع يثع، إذا تقيأ، أي قذفها في البطحاء. والبعاع، كسحاب: الجهاز، والمتاع: نقله الجوهري.
 قال: والبعاع: ثقل السحاب من المطر وهو قول الليث. ومنه قول امرئ القيس:
  وألقى بصحراء الغبيط بعاعه                      نزول اليماني بالعياب المثقل كذا أنشده الجوهري. والذي في ديوان امرئ القيس..

  ..ذي العياب المحمل ويروى:
  كصرع اليماني ذي اقباب المخول وقال ابن مقتل يذكر الغيث:
  فألقى بشرج والصريف بعاعه                      ثقال رواياه من المزن دلـح والبعاع: ما سقط من المتاع يوم الغارة قال فروة بن مسيك المرادي:
  وقومي إن سألت بنو غطيفإذا الفتيات يلقطن البعاعا ويقال: ألقى عليه بعاعه، أي ثقله ونفسه. وفي العباب: يقال للرجل إذا رمى بنفسه: ألقى بعاعه.
 والسحاب ألقى بعاعه أي كل ما فيه من الماء وثقل المطر.

  وبع السحاب يبع بعا وبعاعا، إذا ألح بمكان، كذا في العباب، ونص اللسان: إذا ألح بمطره، ونص العين: إذا ألج بمطره. والبعة، بالضم، من أولاد الإبل: ما يولد بين الربع والهبع، نقله الصاغاني وصاحب اللسان. وقال أبو عمرو: البعبع، أي كجعفر: الماء المتدارك إذا خرج من إنائه. قال الأزهري: كأنه يعني حكاية صوته. وقال أبو عمرو أيضا: البعبع من الشباب: أوله، كالعبعب. يقال: أتيته في عبعب شبابه، وبعبع شبابه. وقال الليث: البعبعة، بهاء: حكاية بعض الأصوات. وقال ابن دريد: هو تتابع الكلام في عجلة. يقال: سمعت بعبعة الرجل، إذا تابع كلامه عجلا به. وقال غيره: البعبعة: الفرار من الزحف.
 وقال أبو زيد: البعابعة: الصعاليك الذين لا مال لهم ولا ضيعة. ومما يستدرك عليه: بع المطر من السحاب، أي خرج. والبعباع ما بع من المطر. والبعاع: نبت، كما في التكملة. وفي اللسان: يقال: أخرجت الأرض بعاعها، إذا أنبتت أنواع العشب أيام الربيع. وهو مجاز.
 وبع بع، مضمومتين، من حكاية الصبيان. ويقال: ألقى بععه، كبعاعه.
 ومحمد بن مرارة بن بعبع، كجعفر، الحنفي، حدث عن عبد الله المتوثي، وعنه أبو غالب الماوردي.

### Türkçe

**البع**: genişlik ve çokluk içinde dökmedir. Denilir: **بع الماء يبعه بعا**: onu döktüğü zaman. Ondandır hadis: “Onu aldı da onu **البطحاء**’da **بعها** etti”; yani şarap; onu dökme olarak döktü. Ve üç noktalı **الثاء** ile rivayet edilir: **ثع يثع**’dan; kustuğu zaman; yani onu **البطحاء**’da fırlattı. Ve **البعاع**، **كسحاب**: teçhizat ve eşya; onu **الجوهري** nakletti.
Dedi: ve **البعاع**: yağmurdan bulutun ağırlığıdır; bu **الليث**’in sözüdür. Ondandır **امرئ القيس**’in sözü:
  Ve **الغبيط** çölüne **بعاعه**’ını attı                      **اليماني**’nin inişi, ağırlaştırılmış **العياب** ile
Böylece onu **الجوهري** inşad etti. Ve **امرئ القيس** divanında olan..

  ..**ذي العياب المحمل** ve rivayet edilir:
  **كصرع اليماني ذي اقباب المخول** Ve **ابن مقتل** yağmuru anarak dedi:
  **شرج** ve **الصريف**’te **بعاعه**’ını attı                      **المزن**’den ağır, iki su taşıyıcısı; **دلـح**
Ve **البعاع**: baskın günü eşyadan düşen şeydir. **فروة بن مسيك المرادي** dedi:
  Kavmim—eğer **بنو غطيف**’e sorarsan—          o vakit genç kızlar **البعاعا**’yı toplarlar
Ve denilir: Ona **بعاعه**’ını attı; yani ağırlığını ve nefsini. Ve **العباب**’da: denilir, adam için—nefsini attığı zaman—: **ألقى بعاعه**.
Ve bulut **بعاعه**’ını attı; yani içindeki suyun tümünü ve yağmurun ağırlığını.

Ve **بع السحاب يبع بعا وبعاعا**: bir yerde ısrar ettiği zaman; **العباب**’da böyledir. **اللسان**’ın nassı: yağmuruyla ısrar ettiği zaman. **العين**’in nassı: yağmuruyla içeri girdiği zaman. Ve **البعة**—ötre ile—deve yavrularından: **الربع** ile **الهبع** arasında doğan şey; onu **الصاغاني** ve **صاحب اللسان** nakletti. **أبو عمرو** dedi: **البعبع**—yani **كجعفر**: kabından çıktığı zaman birbirini izleyen sudur. **الأزهري** dedi: sanki o, onun sesinin taklidini kastediyor. **أبو عمرو** ayrıca dedi: **البعبع** gençlikten: onun başlangıcıdır; **كالعبعب**. Denilir: Onun yanına gençliğinin **عبعب**’ında geldim ve gençliğinin **بعبع**’ında. **الليث** dedi: **البعبعة**—**بهاء** ile—bazı seslerin taklididir. **ابن دريد** dedi: o, acele içinde sözün peş peşe gelmesidir. Denilir: Adamın **بعبعة**’sını işittim; sözünü aceleyle peş peşe getirdiği zaman. Ve başkası dedi: **البعبعة**: safdan kaçıştır.
Ve **أبو زيد** dedi: **البعابعة**: ne malı ne de mülkü olan serserilerdir. Ve ona ek olarak istidrâk edilenlerdendir: **بع المطر من السحاب**; yani çıktı. Ve **البعباع**: yağmurdan çıkan şeydir. Ve **البعاع**: bir bitkidir; **التكملة**’de olduğu gibi. Ve **اللسان**’da: denilir: Yer **بعاعها**’sını çıkardı; yani bahar günlerinde ot türlerini bitirdiği zaman. Ve o mecazdır.
Ve **بع بع**—iki ötreli—çocukların taklidindendir. Ve denilir: **ألقى بععه**; **كبعاعه** gibi.
Ve **محمد بن مرارة بن بعبع**—**كجعفر**—**الحنفي**; **عبد الله المتوثي**’den hadis rivayet etti; ondan da **أبو غالب الماوردي** rivayet etti.
