# بغت — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AA/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%BA%D8%AA/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بغت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AA.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: بغت

بغت
بَغَتَ - يَبْغَتُ - بَغْتَة - بَغْتَة ً
بَغَتَ - يَبْغَت ُ + كائن أو شيء أو أمر + كائناً: يفجؤه: يداهمه فجأة: يحدث أو يقع له بشكل مفاجئ وفوري، ومن غير سابق إنذار أو علامات
بَغْتَة: على  وزن " فـَعـْـلـَة "  اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " بَغَتَ - يَبْغَتُ ": فَجْأة: الفعلة المفاجئة التي تقع بشكل مفاجئ وفوري ومن غير سابق إنذار أو علامات
بَغْتَة ً : حال من " بَغْتَة": بشكل مفاجئ ومن غير سابق إنذار
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " بيان مدة تأخر الفعل القريب في الوقوع عن الوقت الحالي مع الترتيب الأقرب فالأبعد"، وهي:
أَنَى - يَأْنِي (آنَ - يَئِينُ)، حَانَ - يَحيْنُ، بَغَتَ - يَبْغَتُ، حَدَثَ - يَحْدُثُ، جَدَّ - يَجِدُّ، سَحِرَ - يَسْحَرُ

بغتة
الساعة تأتي بغتة	﴿قد خسر الذين كذبوا بلقاء الله حتى إذا جاءتهم الساعة بغتة قالوا ياحسرتنا على ما فرطنا فيها وهم يحملون أوزارهم على ظهورهم ألا ساء ما يزرون(31)﴾ الأنعام ﴿يسألونك عن الساعة أيان مرساها قل إنما علمها عند ربي لا يجليها لوقتها إلا هو ثقلت في السماوات والأرض لا تأتيكم إلا بغتة يسألونك كأنك حفي عنها قل إنما علمها عند الله ولكن أكثر الناس لا يعلمون(187)﴾ الأعراف ﴿أفأمنوا أن تأتيهم غاشية من عذاب الله أو تأتيهم الساعة بغتة وهم لا يشعرون(107)﴾ يوسف ﴿بل تأتيهم بغتة فتبهتهم فلا يستطيعون ردها ولا هم ينظرون(40)﴾ الأنبياء ﴿ولا يزال الذين كفروا في مرية منه حتى تأتيهم الساعة بغتة أو يأتيهم عذاب يوم عقيم(55)﴾ الحج
 	﴿هل ينظرون إلا الساعة أن تأتيهم بغتة وهم لا يشعرون(66)﴾ الزخرف ﴿فهل ينظرون إلا الساعة أن تأتيهم بغتة فقد جاء أشراطها فأنى لهم إذا جاءتهم ذكراهم(18)﴾ محمد
 	﴿ويستعجلونك بالعذاب ولولا أجل مسمى لجاءهم العذاب وليأتينهم بغتة وهم لا يشعرون(53)﴾ العنكبوت ﴿واتبعوا أحسن ما أنزل إليكم من ربكم من قبل أن يأتيكم العذاب بغتة وأنتم لا تشعرون(55)﴾ الزمر ﴿فيأتيهم بغتة وهم لا يشعرون(202)﴾ الشعراء ﴿قل أرأيتكم إن أتاكم عذاب الله بغتة أو جهرة هل يهلك إلا القوم الظالمون(47)﴾ الأنعام
 	﴿فلما نسوا ما ذكروا به فتحنا عليهم أبواب كل شيء حتى إذا فرحوا بما أوتوا أخذناهم بغتة فإذا هم مبلسون(44)﴾ الأنعام ﴿ثم بدلنا مكان السيئة الحسنة حتى عفوا وقالوا قد مس آباءنا الضراء والسراء فأخذناهم بغتة وهم لا يشعرون(95)﴾ الأعراف
مختار الصحاح
● [بغت] ب غ ت: بَغَتَهُ أي فاجأه ولقيه بَغْتَةً أي فجأة و المُبَاغَتَةُ المفاجأة
الراغب
بغت
- البغت: مفاجأة الشيء من حيث لا يحتسب.
قال تعالى: }لا تأتيكم إلا بغتة﴿[الأعراف/187]، وقال:﴾بل تأتيهم بغتة﴿[الأنبياء/40]، وقال:﴾تأتيهم الساعة بغتة{ [يوسف/107]، ويقال: بغت كذا فهو باغت. قال الشاعر:
- 62 - إذا بغتت أشياء قد كان مثلها *** قديما فلا تعتدها بغتات
(البيت لابن الرومي، وهو في الذريعة إلى مكارم الشريعة ص 172؛ وديوانه 1/377 من قصيدة يعزي فيها عبيد الله بن عبد الله عن والدته؛ والدر المصون 3/689 دون نسبة)
ملخص اللسان
1.     بَغَتَه الأَمرُ يَبْغَتُه بَغْتاً: فَجِئَه
2.     وباغَتَه مُباغَتةً وبِغاتاً: فاجأَه.
3.     البَغْتُ والبَغْتَةُ: الفَجْأَة،
4.     والباغُوتُ: عيدٌ للنصارى
5.     والباغُوتُ: اسم  موضع؛
لسان العرب
● -   بغت: البَغْتُ والبَغْتَةُ: الفَجْأَة، وهو أَن يَفْجَأَكَ الشيءُ. وفي  التنزيل العزيز: ولَتَأْتِيَنَّهم بَغْتَةً أَي فجأَةً؛ قال يَزيد بن  ضَبَّةَ الثَّقَفِيُّ:  ولكنَّهم ماتُوا، ولم أَدْرِ، بَغْتَةً،  وأَفْظَعُ شيءٍ، حينَ يَفْجَؤُكَ، البَغْتُ  وقد بَغَتَه الأَمرُ يَبْغَتُه بَغْتاً: فَجِئَه.  وباغَتَه مُباغَتةً وبِغاتاً: فاجأَه. وقوله عز وجل: فأَخَذْناهُمْ  بَغْتَةً أَي فَجْأَة.  والمُباغَتةُ: المُفاجأَة.  وتكرَّر ذِكر البَغْتةِ في الحديث. ولَقِيتُه بَغْتةً أَي فَجْأَةً؛  ويقال: لَسْتُ آمَنُ من بَغَتَاتِ العَدُوِّ أَي فَجَآتِه.  والباغُوتُ، أَعجمي مُعَرَّبٌ: عيدٌ للنصارى. وفي حديث صُلْح نَصارَى  الشام: ولا يُظْهِرُوا باغوتاً؛ قال ابن الأَثير: كذا رواه بعضهم، وقد روي  باعوثاً، بالعين المهملة والثاء المثلثة، وسيأْتي ذِكره. والباغُوتُ: اسم  موضع؛ قال النابغة:  لَيْسَتْ تَرَى حَوْلَها شَخْصاً، وراكِبُها  نَشْوانُ، في جُوَّةِ الباغُوتِ، مَخْمُورُ
مقاييس اللغة:
بغت الباء والغين والتاء أصلٌ واحدٌ لا يُقاس عليه، منه البغْت، وهو أنْ يفجَأَ الشيءُ؛ قال:
وأَعْظَمُ شيءٍ حِينَ يَفْجَؤُك البَغْتُ
القاموس المحيط:
البَغْتُ والبَغْتَةُ والبَغَتَةُ، محركةً الفَجْأَةُ. بَغَتَهُ، كَمَنَعَهُ فجِئَهُ. والمُباغَتَةُ المُفاجَأَةُ. والباغوتُ عِيدٌ للنَّصارَى،
تاج العروس:
ب غ ت
البَغْت بالفتح وإِعجام الغين وروى شيخُنا فيه التّحريكَ لكونه حَلْقِيَّ العين والبَغْتَةُ والبَغَتَةُ محرَّكَةً وقال الزَّمَخْشَرِي : قرأَة أَبو عَمْرٍو : " حَتَّى إِذا جاءَتْهُمُ السّاعَةُ بَغْتَةً " بتشديد الفَوْقيّة بوزن جَرَبَّة ولم يَرِدْ في المصادر مثلُها . وأَشار البُلْقِينيُّ إِلى هذا كما قالَه شيخُنا : الفَجْأَةُ بالضَّمّ فسكون ويُمَدُّ وهو أَن يَفْجَأَك الشَّيْءُ . وفي التّنزيل العزيز . " ولَيَأَتِيَنَّهُم بَغْتَةً " قال يَزِيدُ بنُ ضَبَّةَ الثَّقَفِيُّ :
ولكِنَّهُم بانُوا ولَمْ أَدْرِ بَغْتَةً ... وأَعْظَمُ شَيْءٍ حين يَفْجَؤُكَ البَغْتُ وقد بَغَتَهُ كمَنَعَهُ بَغْتاً : إِذا فَجَأَهُ والمُبَاغَتَةُ : المُفَاجَأَةُ بَاغَتَه مُبَاغَتَةً وبِغَاتاً : فاجَأَهُ ويُقَال : لستُ آمَنُ من بَغَتَاتِ العَدُوِّ أَي : فَجَآته . في حديث صُلْح نصارى الشّام : " ولا يُظْهِروا باغُوتاً " البَاغُوتُ : عِيدٌ للنَّصَارَى قال ابن الأَثير : كذا رَوَاه بعضُهُم وقد رُوِيَ : باعُوثاً بالعين المُهْمَلة والثّاءِ المُثَلَّثَة وسيأَتي ذكره . البَاغُوتُ : قال النّابغة :
" نَشْوَانُ في جَوَّةِ البَاغُوتِ مَخْمُورُ وما رَأَيْته في المُعْجَم . وفي الأَساس يقالُ : لاَ رَأْيَ لمبغوتِ . والمبغوتُ : المبهوتُ

### Türkçe

بغت
**بَغَتَ** - **يَبْغَتُ** - **بَغْتَة** - **بَغْتَة ً**
**بَغَتَ - يَبْغَت ُ** + bir varlık veya şey veya iş + bir varlığı: onu ansızın yakalar: ona birdenbire baskın yapar: ona ansızın ve derhal bir şekilde olur veya vuku bulur; önceden bir uyarı veya alamet olmaksızın.
**بَغْتَة**: “فـَعـْـلـَة” vezni üzerinedir; **بَغَتَ - يَبْغَتُ**’tan bir defalık için mef‘ûl manasında isim-fiildir: ansızınlık: önceden bir uyarı veya alamet olmaksızın, ansızın ve derhal bir şekilde vuku bulan ani fiil.
**بَغْتَة ً**: **بَغْتَة**’dan hâl: ansızın bir şekilde ve önceden bir uyarı olmaksızın.
Ve lafız, “şimdiki zamandan, vuku bulması yakın olan fiilin gecikme süresini, en yakın sonra en uzak tertip ile beyan” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**أَنَى - يَأْنِي (آنَ - يَئِينُ)**، **حَانَ - يَحيْنُ**، **بَغَتَ - يَبْغَتُ**، **حَدَثَ - يَحْدُثُ**، **جَدَّ - يَجِدُّ**، **سَحِرَ - يَسْحَرُ**

بغتة
Saat ansızın gelir	﴿Allah’a kavuşmayı yalanlayanlar gerçekten ziyana uğradılar; nihayet saat onlara ansızın geldiğinde dediler ki: “Vah bize! onda (o hususta) kusur ettiğimiz şeye yazıklar olsun!” ve onlar yüklerini sırtlarında taşırlar; dikkat edin, yüklendikleri ne kötüdür (31)﴾ el-En‘âm ﴿Sana saatten sorarlar: onun demir atması ne zamandır? De ki: “Onun ilmi ancak Rabbimin katındadır; onu vaktinde O’ndan başkası açığa çıkarmaz. Göklerde ve yerde ağır gelmiştir; size ancak ansızın gelir.” Sana sorarlar, sanki sen ondan haberdarmışsın gibi. De ki: “Onun ilmi ancak Allah katındadır; fakat insanların çoğu bilmezler” (187)﴾ el-A‘râf ﴿Allah’ın azabından bir kuşatmanın onlara gelmesinden yahut saatin onlara ansızın gelmesinden, onlar farkında değilken, emin mi oldular? (107)﴾ Yûsuf ﴿Bilakis onlara ansızın gelir de onları hayrete düşürür; artık onu geri çevirmeye güç yetiremezler ve onlara mühlet de verilmez (40)﴾ el-Enbiyâ ﴿Kâfir olanlar ondan şüphe içinde olmaya devam ederler; nihayet saat onlara ansızın gelinceye yahut kısır bir günün azabı gelinceye kadar (55)﴾ el-Hac
 	﴿Onlar, saatin kendilerine ansızın gelmesinden başka bir şey mi bekliyorlar; onlar farkında değilken? (66)﴾ ez-Zuhruf ﴿Onlar, saatin kendilerine ansızın gelmesinden başka bir şey mi bekliyorlar? Oysa onun alametleri gelmiştir; artık onlara, kendilerine geldiğinde, hatırlamaları nereden? (18)﴾ Muhammed
 	﴿Senden azabı acele isterler; belirlenmiş bir süre olmasaydı azap elbette onlara gelirdi; ve elbette onlara ansızın gelecektir, onlar farkında değilken (53)﴾ el-‘Ankebût ﴿Rabbinizden size indirilenin en güzeline uyun; size azap ansızın gelmeden önce, siz farkında değilken (55)﴾ ez-Zümer ﴿Böylece onlara ansızın gelir, onlar farkında değilken (202)﴾ eş-Şu‘arâ ﴿De ki: “Bana haber verin; Allah’ın azabı size ansızın yahut açıkça gelirse, zalimler topluluğundan başkası mı helâk edilir?” (47)﴾ el-En‘âm
 	﴿Kendilerine hatırlatılan şeyi unuttuklarında, onlara her şeyin kapılarını açtık; nihayet kendilerine verilenle sevindiklerinde onları ansızın yakaladık; bir de baktın ki onlar ümitsiz kalakaldılar (44)﴾ el-En‘âm ﴿Sonra kötülüğün yerine iyiliği değiştirdik; nihayet çoğaldılar ve dediler ki: “Babalarımıza da darlık ve bolluk dokunmuştu”; derken onları ansızın yakaladık, onlar farkında değilken (95)﴾ el-A‘râf

مختار الصحاح
● [بغت] ب غ ت: **بَغَتَهُ** yani onu ansızın yakaladı; ve onu **بَغْتَةً** yani ansızın karşıladı; ve **المُبَاغَتَةُ** ansızın yakalamadır.

الراغب
بغت
- **البغت**: kişinin ummadığı yerden bir şeyi ansızın yakalamasıdır.
Yüce Allah dedi ki: }لا تأتيكم إلا بغتة﴿[الأعراف/187] ve dedi ki:﴾بل تأتيهم بغتة﴿[الأنبياء/40] ve dedi ki:﴾تأتيهم الساعة بغتة{ [يوسف/107]; ve denir ki: **بغت** şu (şey) oldu; o da **باغت**tir. Şair dedi ki:
- 62 - إِذَا بَغَتَتْ أَشْيَاءُ قَدْ كَانَ مِثْلُهَا *** قَدِيمًا فَلَا تَعْتَدَّهَا بَغَتَاتِ
(Beyit İbn er-Rûmî’nindir; ve “ez-Zerî‘a ilâ mekârimi’ş-şerî‘a” s. 172’dedir; ve divanı 1/377’de, Ubeydullah b. Abdullah’ı annesi hakkında taziye ettiği bir kasidedendir; ve “ed-Durru’l-masûn” 3/689’da nisbet olmaksızın)

ملخص اللسان
1.     **بَغَتَه** iş **يَبْغَتُه** **بَغْتاً**: onu ansızın yakaladı.
2.     Ve **باغَتَه** **مُباغَتةً** ve **بِغاتاً**: onu ansızın yakaladı.
3.     **البَغْتُ** ve **البَغْتَةُ**: ansızınlık,
4.     ve **الباغُوتُ**: Hristiyanlara ait bir bayramdır.
5.     ve **الباغُوتُ**: bir yer adıdır;

لسان العرب
● -   **بغت**: **البَغْتُ** ve **البَغْتَةُ**: ansızınlık; o da şeyin seni ansızın yakalamasıdır. Aziz tenzilde: “Ve elbette onlara **بَغْتَةً** gelecektir” yani ansızın; Yezîd b. Ḍabba es-Sekafî dedi ki:
ولكنَّهم ماتُوا، ولم أَدْرِ، بَغْتَةً،  وأَفْظَعُ شيءٍ، حينَ يَفْجَؤُكَ، البَغْتُ
Ve iş onu **يَبْغَتُه** **بَغْتاً**: onu ansızın yakaladı. Ve **باغَتَه** **مُباغَتةً** ve **بِغاتاً**: onu ansızın yakaladı. Ve O’nun (Azze ve Celle) sözü: “Böylece onları **بَغْتَةً** yakaladık” yani ansızın. Ve **المُباغَتةُ**: ansızın yakalama. Hadiste **البَغْتةِ**’nin zikri tekrar etmiştir. Ve onu **بَغْتةً** yani ansızın gördüm; ve denir ki: “Düşmanın **بَغَتَاتِ**’ından emin değilim” yani onun ansızın gelişlerinden. Ve **الباغُوتُ**, yabancı olup Arapçalaştırılmıştır: Hristiyanlara ait bir bayramdır. Şam Hristiyanlarının sulhu hadîsinde: “Ve **باغوتاً** izhar etmesinler”; İbnü’l-Esîr dedi ki: Bazıları böyle rivayet etti; ve **باعوثاً** diye de rivayet edilmiştir; **العين** مهملة ve **الثاء** مثلثة ile; zikri gelecektir. Ve **الباغُوتُ**: bir yer adıdır; Nâbiga dedi ki:
لَيْسَتْ تَرَى حَوْلَها شَخْصاً، وراكِبُها  نَشْوانُ، في جُوَّةِ الباغُوتِ، مَخْمُورُ

مقاييس اللغة:
**بغت**: **الباء** ve **الغين** ve **التاء** tek bir asıldır; ona kıyas edilmez; ondan **البغْت** gelir; o da şeyin ansızın yakalamasıdır; dedi ki:
وأَعْظَمُ شيءٍ حِينَ يَفْجَؤُك البَغْتُ

القاموس المحيط:
**البَغْتُ** ve **البَغْتَةُ** ve **البَغَتَةُ**; harekeli olarak: ansızınlık. **بَغَتَهُ**, **كَمَنَعَهُ**: onu ansızın yakaladı. Ve **المُباغَتَةُ**: ansızın yakalama. Ve **الباغوتُ**: Hristiyanlara ait bir bayramdır,

تاج العروس:
ب غ ت
**البَغْت** fetha ile ve **الغين**’in i‘câmı ile; şeyhimiz onda, **العين**’in halkî oluşundan dolayı harekeleme rivayet etti. Ve **البَغْتَةُ** ve **البَغَتَةُ** harekeli olarak; ve ez-Zemahşerî dedi ki: Ebû ‘Amr’un kıraati: “حَتَّى إِذا جاءَتْهُمُ السّاعَةُ بَغْتَةً” üstteki harfi şeddeli olarak, **جَرَبَّة** vezninde; ve kaynaklarda onun benzeri gelmemiştir. Ve el-Bulkînî buna, şeyhimizin dediği gibi, işaret etti: **الفَجْأَةُ** damme ile sonra sükûn; ve uzatılır; o da şeyin seni ansızın yakalamasıdır. Ve Aziz tenzilde: “ولَيَأَتِيَنَّهُم بَغْتَةً”; Yezîd b. Ḍabba es-Sekafî dedi ki:
ولكِنَّهُم بانُوا ولَمْ أَدْرِ بَغْتَةً ... وأَعْظَمُ شَيْءٍ حين يَفْجَؤُكَ البَغْتُ
Ve onu **كمَنَعَهُ** **بَغْتاً**: onu ansızın yakaladığı zaman. Ve **المُبَاغَتَةُ**: ansızın yakalama. **بَاغَتَه** **مُبَاغَتَةً** ve **بِغَاتاً**: onu ansızın yakaladı. Ve denir ki: “Düşmanın **بَغَتَاتِ**’ından emin değilim” yani: onun ansızın gelişlerinden. Şam Hristiyanlarının sulhu hadîsinde: “Ve **باغُوتاً** izhar etmesinler”; **البَاغُوتُ**: Hristiyanlara ait bir bayramdır. İbnü’l-Esîr dedi ki: Bazıları onu böyle rivayet etti; ve **باعُوثاً** diye rivayet edilmiştir; **العين** مهملة ve **الثّاءِ** مثلثة ile; zikri gelecektir. **البَاغُوتُ**: Nâbiga dedi ki:
" نَشْوَانُ في جَوَّةِ البَاغُوتِ مَخْمُورُ
Ve onu sözlükte görmedim. Ve “el-Esâs”ta denir ki: “**لاَ رَأْيَ لمبغوتِ**”. Ve **المبغوتُ**: **المبهوتُ**.
