# بغثر (ب-غ-ث-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AB%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%BA%D8%AB%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - غ - ث - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AB%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الغين والثاء
بغثر: البَغْثَرةُ: خُبْثُ النَّفس. يُقال: مالي أراك مُبَغْثِراً.
برغث: البُرغوثُ: دويبَّةٌ سوداء صغيرةٌ تَثِبُ وَثَباناً. والجميع البراغيثُ، قال:
أقولُ والقَوْلُ يَبْقَى بَعْدَ صاحِبِهِ:		لا باركَ اللهُ ربي في البراغيثِ
كأنّهنَّ وجِلْدي إذ خَـلَـوْنَ بـه		مكاتبون أغاروا في المواريثِ
غثمر: المُغَثْمِرُ: الذي يحطم الحقوقَ ويَتَهَضَّمُها.

##### Türkçe

**الغين** ve **الثاء**

بغثر: **البَغْثَرةُ**: nefsin kötülüğü. Denir: “Benim sana **مُبَغْثِراً** (olarak) görmem ne oluyor?”

برغث: **البُرغوثُ**: sıçrayarak sıçrayan küçük siyah bir böcekçik. Hepsi **البراغيثُ**(tir). Dedi ki:
“Derim; söz, sahibinden sonra kalır:		Rabbim, **البراغيثِ** içinde Allah bereket vermesin
Sanki onlar, onunla baş başa kaldıklarında derim ve cildim:		miraslarda baskın yapan yazıcılardır.”

غثمر: **المُغَثْمِرُ**: hakları kırıp parçalayan ve onları eksilten kimse.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AB%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

يقال: تركت القوم في بَغْثَرَةٍ، أي في هَيْجٍ واختلاطٍ. وتَبَغْثَرَتْ نفسه: غَثَتْ.

##### Türkçe

Denilir: Kavmi **بَغْثَرَةٍ** içinde bıraktım; yani bir kargaşa ve karışıklık içinde. Ve nefsi **تَبَغْثَرَتْ**: **غَثَتْ** (bulandı).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AB%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

بَغْثَرَ طعامَه: فَرَّقَه. وتقول: ركب القوم في بَغْثَرَةٍ أَي في هَيْجٍ واختلاطٍ. وبَغْثَرَ متاعه وبَعْثَرَهُ إِذا قلبه. والبَغْثَرَةُ: خُبْثُ النَّفْسِ. تقول: ما لي أَراك وقد تَبَغْثَرَتْ نَفْسُه أَي خَبُثَتْ وغَثَتْ. وفي حديث أَبي هريرة: إِذا لم أَرك تَبَغْثَرَتْ نفسي أَي غَثَتْ، ويروى تبعثرت، بالعين، وقد تقدم. وأَصبح فلانٌ مُتَبَغْثِراً أَي مُتَمَقِّساً، وربما جاء بالعين؛ قال الجوهري: ولا أَرويه عن أَحد.
والبَغْثَرُ: الأَحمق الضعيف، والأُنثى بَغْثَرَةٌ.
التهذيب: والبَغْثَرُ من الرجال الثَّقِيلُ الوخِمُ؛ وأَنشد: ولم نَجِدْ بَغْثَراً كَهَاماً
وبَغْثَرٌ: اسم شاعر؛ عن ابن الأَعرابي، ونسبه فقال: وهو بغثر بن لقيط بن خالد بن نضلة.

##### Türkçe

**بَغْثَرَ** yemeğini: onu dağıttı. Ve dersin ki: kavim bir **بَغْثَرَةٍ** içinde bindi; yani bir kargaşa ve karışıklık içinde. Ve **بَغْثَرَ** eşyasını ve **بَعْثَرَهُ**: onu altüst ettiğinde.

Ve **البَغْثَرَةُ**: nefsin kötülüğüdür. Dersin ki: bana ne oluyor da seni görüyorum, hâlbuki onun nefsi **تَبَغْثَرَتْ**; yani kötüleşti ve bulandı. Ve Ebû Hureyre hadîsinde: seni görmediğimde nefsim **تَبَغْثَرَتْ**; yani bulandı; ve **تبعثرت** diye rivayet olunur, **العين** ile; ve (bu) daha önce geçti. Ve falan kimse sabahladı **مُتَبَغْثِراً**; yani **مُتَمَقِّساً**; ve bazen **العين** ile gelir; el-Cevherî dedi ki: onu hiç kimseden rivayet etmiyorum.

Ve **البَغْثَرُ**: zayıf ahmak; dişisi **بَغْثَرَةٌ**.

Et-Tehzîb: ve erkeklerden **البَغْثَرُ** ağır, mideyi bozan (kimsedir); ve inşâd etti:
ولم نَجِدْ **بَغْثَراً** كَهَاماً

Ve **بَغْثَرٌ**: bir şairin adıdır; İbnü’l-A‘râbî’den; ve onun nesebini zikretti de dedi ki: o, **بغثر** b. **لقيط** b. **خالد** b. **نضلة**’dir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AB%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البغثر: الأحمق، عن ابن دريد، وزاد غيره: الضعيف، والأنثى بغثرة.
 وفي التهذيب: البغثر من الرجال: الثقيل الوخم عن أبي زيد، وأنشد للحارث بن مصرف بن الحارث بن أصمع:
  إني إذا محر قوم حامـا.
  بللت رحمي واتقيت الذاما.
  ولم يجدني بغثرا كهامـا. البغثر: الرجل الوسخ، من ذلك. البغثر: الجمل الضخم.
 بغثر بن لقيط بن خالد بن نضلة الشاعر الجاهلي، نسبه ابن الأعرابي. البغثرة بالهاء: خبث النفس تقول: ما لي أراك مبغثرا. البغثرة: الهيج والاختلاط يقال: ركب القوم في بغثرة، أي هيج واختلاط. البغثرة: التفريق، يقال: بغثر طعامه، إذا فرقه. وبغثر الكلبي، كعصفر ذكره سيف في الفتوح. وبغثره: بعثره، أي قلبه، وقد تقدم.
 بغثرت نفسه: خبثت وغثت كتبغثرت، وفي حديث أبي هريرة:  إذا لم أرك تبغثرت نفسي  ، أي غثت، ويروى:  تبعثرت  ، بالعين، وقد تقدم. وأصبح فلان متبغثرا، أي متمقسا، وربما جاء بالعين، قال الجوهري: ولا أرويه عن أحد.

##### Türkçe

**البغثر**: ahmak; İbn Düreyd’den. Başkası şunu ekledi: zayıf; dişi de **بغثرة**’dir.
Ve **التهذيب**’de: erkeklerden **البغثر**: ağır, bıktırıcı; Ebû Zeyd’den. Ve Hâris b. Musarrif b. el-Hâris b. Asma‘ için inşâd etti:
  “Şüphesiz ben, bir kavim hamâ (koruyucu) olunca.
  Rahmimi ıslattım ve kınanmaktan sakındım.
  Ve beni, aptal bir **بغثرا** gibi bulmadı.”
**البغثر**: kirli adam; bundan (dolayı). **البغثر**: iri deve.
Câhiliye şairi **بغثر بن لقيط بن خالد بن نضلة**; nesebini İbnü’l-A‘râbî verdi. **البغثرة** (ه ile): nefsin kötülüğü; “Bana ne oluyor da seni **مبغثرا** görüyorum?” dersin. **البغثرة**: coşma ve karışıklık; “Kavim bir **بغثرة** içinde bindi” denir; yani coşma ve karışıklık. **البغثرة**: ayırma; “Yemeğini **بغثر** etti” denir; onu ayırdığı zaman. Ve **بغثر الكلبي**; **عصفر** gibi; onu Seyf **الفتوح**’ta zikretti. Ve **بغثره**: onu **بعثره** etti; yani onu altüst etti; ve (bu) daha önce geçti.
**بغثرت** nefsi: kötüleşti ve ağırlaştı; **تبغثرت** gibi. Ebû Hureyre hadîsinde: “Eğer seni görmezsem nefsim **تبغثرت** olur”; yani ağırlaştı. Ve “**تبعثرت**” diye rivayet edilir; **العين** ile; ve (bu) daha önce geçti. Ve falan kimse **متبغثرا** olarak sabahladı; yani **متمقسا**. Bazen **العين** ile gelir. Cevherî dedi: “Onu hiç kimseden rivayet etmiyorum.”
