# بكت — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D8%AA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%83%D8%AA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بكت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D8%AA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بكت

بكتة، يبكته، بكتا، من باب كتب، كما صرح به القرطبي في كتابه  المصباح الجامع بين أفعال ابن القطاع والصحاح  . قال شيخنا: وهو كتاب غريب جامع مختصر. قلت: ولم أطلع عليه. وأشار بذلك للرد على من قال إنه من باب ضرب،: ضربه بالسيف والعصا ونحوهما، عن الأصمعي: بكته: إذا استقبله بما يكره، كبكته تبكيتا، فيهما. والتبكيت: التقريع والتعنيف وعن الليث: بكته بالعصا تبكيتا، وبالسيف ونحوه. وقال غيره: بكته تبكيتا: إذا قرعه بالعذل تقريعا ؛ وفي الحديث  أنه أتي بشارب، فقال بكتوه  . التبكيت: التقريع والتوبيخ، يقال له: يا فاسق: أما استحيت? أما أتقيت الله? قال الهروي: ويكون باليد وبالعصا ونحوها. التبكيت والبكت: الغلبة بالحجة، يقال: بكته، وبكته، حتى أسكته. وفي الأساس: ألزمه بالسكت، لعجزه عن الجواب عنه. والمبكت، كمحدث: المرأة المعقاب، وهي التي من عادتها تلد ذكرا بعد أنثى، كما تقدم. وبنكت كدرهم: قرية من سغد سمرقند، منها أبو الحسن علي بن يوسف بن محمد الفقيه، سمع بمكة أبا محمد عبد الملك بن محمد بن عبيد الله الزبيدي.

### Türkçe

**بكتة**، **يبكته**، **بكتا**; **كتب** bâbından; Kurtubî’nin, İbnü’l-Kattâ‘ın fiilleri ile **الصحاح**’ı bir araya getiren **المصباح الجامع بين أفعال ابن القطاع والصحاح** adlı kitabında açıkça belirttiği üzere. Şeyhimiz dedi ki: O, garip (lafızları toplayan) derleyici, muhtasar bir kitaptır. Ben dedim ki: Ona muttali olmadım. Bununla, onun **ضرب** bâbından olduğunu söyleyen kimseye reddiye olarak işaret etti: “Onu kılıçla, değnekle ve benzerleriyle vurdu”; Asma‘î’den: **بكته**: hoşlanmadığı şeyle onun karşısına çıktığı zaman; **كبكته تبكيتا**; ikisinde de. Ve **التبكيت**: azarlama ve sertleme. Leys’ten: **بكته بالعصا تبكيتا**; ve kılıçla ve benzeriyle. Başkası dedi ki: **بكته تبكيتا**: onu ayıplama ile azarladığı zaman, azarlama (türünden); ve hadiste: bir içki içen getirildi; “**بكتوه**” dedi. **التبكيت**: azarlama ve kınama; ona denir ki: “Ey fasık! Utanmadın mı? Allah’tan sakınmadın mı?” Herevî dedi ki: El ile de olur, değnekle ve benzeriyle de. **التبكيت** ve **البكت**: hüccet ile galip gelmektir; denir: **بكته** ve **بكته**; onu susturuncaya kadar. **الأساس**’ta: Ona sükûtu gerekli kıldı; ona cevap vermekten aciz oluşu sebebiyle. Ve **المبكت**, **محدث** vezninde: ardışık erkek doğuran kadın; o, âdeti dişiden sonra erkek doğurmak olan kimsedir; daha önce geçtiği üzere. Ve **بنكت** (dirhem gibi): Semerkand Soğd’undan bir köy; ondan Ebü’l-Hasen Ali b. Yusuf b. Muhammed el-Fakîh (vardır); Mekke’de Ebû Muhammed Abdülmelik b. Muhammed b. Ubeydullah ez-Zübeydî’den semâ etti.
