# بكع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%83%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بكع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بكع

بكعه، كمنعه: استقبله بما يكره، نقله الجوهري. وبكعه بالسيف: قطعه به، وكذا بكعه بالعصا، قال ذو الرمة:
  تركت لصوص المصر من بين بائس                      صليب ومبكوع الكراسـع بـارك ويروى: منكوع بالنون. يروى: مكبوع، بتقديم الكاف على الباء. والبكع، والكبع، والكنع والنكع أخوات، ورواه الأزهري: من بين مقعص، صريع...
 وبكعه بكعا، أي بكته، نقله الجوهري. والتبكيت: استقبال الرجل بما يكره، وهو كعطف تفسير لقوله: استقبله بما يكره، ولو ذكره هناك كما ذكره الجوهري كان أحسن. ومنه الحديث: لقد خشيت أن تبكعني بها. كبكعه تبكيعا، بمعنى القطع، والتبكيت، عن شمر.
 وبكعه بكعا: ضربه ضربا شديدا متتابعا في مواضع متفرقة من جسده.
 وقال ابن بري: البكع: الجملة: يقال: بكعه الشيء، إذا أعطاه جملة، ويقال: أعطاهم المال بكعا لا نجوما، ومثله الجلفزة. وفي الصحاح: وتميم تقول: ما أدري أين بكع، بمعنى أين بقع، أي ذهب. والتبكيع: التقطيع، عن شمر. وهذا قد تقدم في كلام المصنف قريبا.
 ومما يستدرك عليه: الأبكع: الأقطع. وبوكعه بالسيف: ضربه به. وقال الفراء: المحفوظ بركعه. ومن المجاز: كلمته فبكعني بكلام خشن.

### Türkçe

**بكعه**، **كمنعه**: Onu hoşlanmadığı şeyle karşıladı; el-Cevherî onu nakletti. Ve **بكعه بالسيف**: Onu onunla kesti; aynı şekilde **بكعه بالعصا** (da). Zû’r-Rumme dedi ki:
  Mısr’ın hırsızlarını, bir bedbahtın arasından bıraktım                      (öyle ki) haçlı ve **مبكوع الكراسع** çökmüş (hâlde). Ve şöyle rivayet olunur: **منكوع** (nun ile). Rivayet olunur: **مكبوع**; kâfın bâ üzerine takdimiyle. Ve **البكع** ile **الكبع** ve **الكنع** ve **النكع** kardeştirler. Ve el-Ezherî onu şöyle rivayet etti: **من بين مقعص**، **صريع**...
 Ve **بكعه بكعا**: yani onu azarladı; el-Cevherî onu nakletti. Ve **التبكيت**: adamı hoşlanmadığı şeyle karşılamaktır; ve o, “Onu hoşlanmadığı şeyle karşıladı” sözüne bir tefsir atfı gibidir; onu orada, el-Cevherî’nin zikrettiği gibi zikretseydi daha iyi olurdu. Ondan (olarak) hadis: “Onunla beni **تبكعني** etmesinden korktum.” **كبكعه تبكيعا**: kesme manasında, ve **التبكيت** (manasında); Şemr’den.
 Ve **بكعه بكعا**: Onu, bedeninin muhtelif yerlerinde şiddetli, peş peşe bir vuruşla vurdu.
 İbn Berrî dedi ki: **البكع**: toplu (verme): denir ki: **بكعه الشيء**; ona topluca verdiği zaman. Ve denir ki: Onlara malı **بكعا** olarak verdi, taksitler hâlinde değil; bunun benzeri **الجلفزة**’dir. Ve es-Sıhâh’ta: Temîm der ki: “Bilmiyorum **أين بكع**”; **أين بقع** manasında; yani gitti. Ve **التبكيع**: parçalama; Şemr’den. Bu, musannifin sözünde az önce geçmiştir.
 Ve ona (musannife) istidrâk olunanlardandır: **الأبكع**: eli kesik olan. Ve **بوكعه بالسيف**: onu onunla vurdu. Ferrâ dedi ki: mahfuz olan **بركعه**’dir. Ve mecazdandır: Onunla konuştum da beni kaba bir sözle **بكعني** etti.
