# بكك — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D9%83/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%83%D9%83/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بكك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D9%83.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: بكك

الكاف والباء
ك ب، ب ك مستعملان كب: كَبَبْتُه لوجهه فانكبّ، أي: قلبته. وأكب القوم على الشيء يعملونه. وأكب فلان على فلان يطالبه.
قال لبيد:
جنوح الهالكي على يديه		مُكِبّاً يجتلي ثقب النصال
والفارس يكُبُّ الوحش إذا طعنها فألقاها على وجهها، قال:
فهو يكُبُّ العيط منها للذقن
والكبكبة: جماعة من الخيل.
وكَبَبْتُ الغزل: جعلته كُبَّةً.
وقيس كُبّة: حي من اليمن.
والكَبابُ: الطباهج. والتكْبيبُ: فعله.
كَبْكَب: جبل، لا ينصرف، قال:
وتدفن منه الصالحات وإن يسـئ		يكن ما أساء النار في رأس كَبْكَبا
والكبكبةُ: الدهورة، "فكُبكِبوا فيها". دهوروا وجمعوا، ثم رمي بهم في هوة من النار.
وكَبَبْتُ الخيل: صدمتها.
بك: البَكُّ: دق العنق، وسميت مكة: بكّة، لأن الناس يبكًّ بعضهم بعضاً في الطواف، أي: يدفع بعضهم بعضاً بالازدحام. ويقال: بل سميت، لأنها كانت تبك أعناق الجبابرة إذا ألحدوا فيها بظلم.
والبَكْبَكَةُ: شيء تفعله العنز بولدها.

### Türkçe

**الكاف** ve **الباء**

**ك ب**، **ب ك** kullanımdadır. **كب**: **كَبَبْتُه** yüzüstü (yüzü üzerine) yaptım da **فانكبّ**; yani: onu devirdim. Kavim bir şey üzerine **أكب** eder; onu yaparlar. Falan, falan üzerine **أكب** eder; ondan talepte bulunur.

Lebîd dedi ki:
Helâk olanın iki eli üzerine meyli		**مُكِبّاً** mızrak uçlarının deliğini gözler

Süvari, onu mızraklayıp yüzü üzerine attığında vahşi hayvanı **يكُبُّ** eder; dedi ki:
O, ondan iri (deveyi) çeneye doğru **يكُبُّ** eder

**الكبكبة**: atlardan bir topluluk.

**وكَبَبْتُ** ipliği: onu bir **كُبَّةً** yaptım.

Kays **كُبّة**: Yemen’den bir kabile.

**والكَبابُ**: **الطباهج**. **والتكْبيبُ**: onun fiili.

**كَبْكَب**: bir dağ; munsarif olmaz. Dedi ki:
Ondan salih kadınlar gömülür; eğer kötülük ederse		ettiği kötülük, **كَبْكَبا**’nın başında ateş olur

**والكبكبةُ**: **الدهورة**; “**فكُبكِبوا فيها**”. Yuvarlandılar ve toplandılar; sonra onlarla ateşten bir çukura atıldı.

**وكَبَبْتُ** atları: onlara çarptım.

**بك**: **البَكُّ**: boynu inceltmek (boynu ezip inceltmek). Mekke’ye **بكّة** adı verildi; çünkü insanlar tavafta birbirlerini **يبكًّ** ederler; yani: sıkışıklıkla birbirlerini iterler. Ve denilir ki: bilakis ona ad verildi; çünkü orada zulümle ilhada saptıklarında zorba kimselerin boyunlarını **تبك** ederdi.

**والبَكْبَكَةُ**: keçinin yavrusuyla yaptığı bir şey.
