# بكم — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D9%85/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%83%D9%85/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D9%85.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: بكم

باب الكاف والباء مع الميم
بكم
بكم : قال الليث : يقال للرَّجُل إذا امتنع مِنَ الكَلاَمِ جَهْلاً أو تَعَمُّداً : بَكِمَ عَنِ الكَلاَمِ .
وقال أبو زيد في ( النوادر ) : رَجُلٌ أَبْكَمُ وهو العَيُّ الْمُفْحَمُ ، وقد بَكِمَ بَكَماً وبَكَامَةً .
وقال في مَوْضِعٍ آخر : الأبْكَمُ : الأقْطَعُ اللِّسَانِ ، وهو العَيُّ بالجوابِ الذي لا يُحْسِنُ وَجْهَ الكَلاَمِ .
وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي : أنَّهُ قال : الأبكَمُ : الذي لا يعْقِلْ الجوابَ .
وقال الله تعالى في صفةِ الكُفَّار : ( صُمٌّ بُكْمٌ عُمْىٌ ) ( البقرة : 18 ) وكانوا يَسْمَعُونَ وينْطِقُونَ ويُبْصِرُونَ ولكِنَّهُمْ كانوا لا يَعُونَ ما أَنْزَلَ الله ولا يَتَكَلَّمونَ بما أُمِرُوا به ، فَهُمْ بمنزلةِ الصُّمِّ البُكْمِ العُمْيِ .
وقال أبو إسحاق في قوله : ( بُكْمٌ ) إنَّهُمْ بمنْزلةِ مَنْ وُلِدَ أَخْرَسَ .
ويقال : الأبْكَمُ : المسْلُوبُ الفُؤَادِ .
( قلت ) : وبَيْنَ الأخْرَسِ والأبْكَمِ فَرْقٌ في كلام العَربِ ، فالأخْرَسُ : الذي خُلِقَ ولا نُطْقَ له كالبَهِيمَةِ العَجْمَاءِ ، والأبكَمُ : الذي لِلسَانِه نُطْقٌ وهُوَ لا يعقِلُ الجوابَ ولا يحْسِنُ وَجْهَ الكَلاَمِ ، وجَمْعُ الأبكَمِ : بُكْمٌ وبُكْمَانٌ ، وجَمْعْ الأصَمِّ : صُمٌّ وصُمَّانٌ .

### Türkçe

باب **الكاف** و**الباء** مع **الميم**
**بكم**

**بكم**: **الليث** dedi: Bir adama, bilgisizlikten yahut kasten sözden kaçındığı zaman şöyle denir: **بَكِمَ عَنِ الكَلاَمِ**.

**أبو زيد** ( **النوادر** )’de dedi: **رَجُلٌ أَبْكَمُ**; o, susturulmuş tutuk (konuşması bağlanmış) olandır; ve **بَكِمَ** **بَكَماً** ve **بَكَامَةً**.

Başka bir yerde dedi: **الأبْكَمُ**: dili kesik olandır; o, cevaptaki tutuktur; sözün yönünü iyi yapamayan kimsedir.

**أبو العباس** **ابن الأعرابي**’den rivayet etti: Şöyle dediğini: **الأبكَمُ**: cevabı akletmeyen kimsedir.

Yüce Allah kâfirlerin sıfatı hakkında dedi: ( **صُمٌّ بُكْمٌ عُمْىٌ** ) ( **البقرة : 18** ) ve onlar işitiyorlar, konuşuyorlar ve görüyorlardı; fakat Allah’ın indirdiğini idrak etmiyorlardı ve kendilerine emrolunanla konuşmuyorlardı; öyleyse onlar sağır, dilsiz, körlerin menzilesindedir.

**أبو إسحاق** onun sözü hakkında: ( **بُكْمٌ** ) dedi ki: Onlar, dilsiz doğmuş kimsenin menzilesindedir.

Ve denir: **الأبْكَمُ**: gönlü soyulmuş olandır.

( Dedim ): Arapların sözünde **الأخْرَسِ** ile **الأبْكَمِ** arasında fark vardır; **الأخْرَسُ**: yaratılmış olup kendisine konuşma olmayan, acem hayvan gibi olandır; **الأبكَمُ** ise: dilinde konuşma olduğu hâlde cevabı akletmeyen ve sözün yönünü iyi yapmayan kimsedir; **الأبكَمِ**’in çoğulu: **بُكْمٌ** ve **بُكْمَانٌ**; **الأصَمِّ**’in çoğulu: **صُمٌّ** ve **صُمَّانٌ**.
