# بلخ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%AE/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%84%D8%AE/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بلخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%AE.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: بلخ

البَلَخُ: مصدر الأَبْلَخ وهو العظيم في نفسه، الجَريء على ما أَتى من الفجور، والمرأَة بَلْخاء. والبَلَخُ: التكبر. ابن سيده: البِلْخُ والبَلْخُ الرجل المتكبر في نفسه.
بَلِخَ بَلَخاً وتَبَلَّخَ أَي تكبر، وهو أَبْلَخُ بَيِّنُ البَلَخِ؛ قال أَوسُ بن حَجَر:
يَجُودُ ويُعْطِي المالَ عن غير ضِنَّةٍ،
ويَضْرِبُ رأْسَ الأَبْلَخِ المُتَهَكِّمِ
والجمع البُلْخُ. والبَلْخاءُ من النساء: الحمقاء.
وبَلْخٌ: كُورَة بخراسان.
والبَلِيخُ: موضع؛ قال ابن دريد: لا أَحسبه عربيّاً.
والبَلْخُ: الطُّول. والبَلْخُ: شجر السَّنْدِيان. أَبو العباس: البُلاخُ شجر السنديان وهو الشجر الذي يقطع منه كدينات القصارين؛ والله أَعلم (*
زاد في القاموس وشرحه: ونسوة بلاخ، بالكسر، أي ذوات أعجاز. والبلاخية، بالضم: العظيمة في نفسها، الجريئة على الفجور، أو الشريفة في قومها. وبلخان، محركة: بلد قرب أبي ورد. والبلخية، محركة: شجر يعظم كشجر الرمان، له زهر حسن اهـ. وقوله: ونسوة بلاخ إلخ، ذكره المصنف في مادة دلخ في حل قول الشاعر: أسقي ديار خلد بلاخ).

### Türkçe

**البَلَخُ**: **الأَبْلَخ**’ın masdarıdır; o, kendi nefsinde büyük olan, işlediği fuhuş üzerine cüretkâr olandır; kadın **بَلْخاء**’dır. Ve **البَلَخُ**: kibirlenmedir. İbn Sîde: **البِلْخُ** ve **البَلْخُ** kendi nefsinde kibirli olan adamdır.

**بَلِخَ** **بَلَخاً** ve **تَبَلَّخَ** yani kibirlendi; o, **أَبْلَخُ**tur, **البَلَخِ**i apaçık olandır;
Evs b. Hacer dedi:
Cömertlik eder ve malı cimrilik olmaksızın verir,
ve alaycı **الأَبْلَخِ**’ın başını vurur

Çoğulu **البُلْخُ**’tur. Ve kadınlardan **البَلْخاءُ**: ahmaktır.

Ve **بَلْخٌ**: Horasan’da bir kûredir.

Ve **البَلِيخُ**: bir yerdir; İbn Düreyd dedi: onun Arapça olduğunu sanmıyorum.

Ve **البَلْخُ**: uzunluktur. Ve **البَلْخُ**: meşe ağacıdır. Ebû’l-Abbâs: **البُلاخُ** meşe ağacıdır; o, ondan çuhacıların tokmakları kesilen ağaçtır; Allah daha iyi bilir
(*

Kāmûs’ta ve şerhinde ziyade etti: ve **بِلاخ** (kesre ile) kadınlar; yani kalçaları olanlar. Ve **البِلاخِيَّة** (damme ile): kendi nefsinde büyük, fuhşa cüretkâr; yahut kavminde şerefli. Ve **بَلْخان** (harekeli): Ebî Verd yakınında bir beldedir. Ve **البَلْخِيَّة** (harekeli): nar ağacı gibi büyüyen bir ağaçtır; güzel çiçeği vardır, bitti. Ve onun sözü: “ve **بِلاخ** kadınlar…” ilh., musannif bunu **دلخ** maddesinde, şairin şu sözünün çözümünde zikretti: “**بِلاخ** Huld diyarlarını sularım”).
