# بندق (ب-ن-د-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ن - د - ق
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والدال
دردق: الدَّرْدَقُ، والجميع: الدِّرادِق: وهو صغار الإبل والناس.
والدَّرْداق: دك صغير متلبد.
دملق: حجر دُمَلِقٌ ودُمالِقٌ مُدَمْلَقٌ دُمْلوقٌ. أي: شديد الاستدارة، قال:
يرفض منه الجندل الدُّمالِقُ
قرمد: القَرْمَدُ: كل شيء يطلى به، نحو الجص، حتى يقال: ثوب مُقَرْمَدٌ بالزعفران والطيب.
القِرْميدُ: اسم الأروية.
قردم: القُرْدُمانيّ: ضرب من الدروع. قال لبيد:
فخمة ذفراء ترتى بالعرى		قُرْدمانيّاً، وتركاً كالبصل
درقل: الدِّرَقْلُ: ثياب شبه الأرمينية.
قندل: القَنْدَلُ: الضَّخْمُ والرأس من الإبل والدواب. قال:
شذب عن عاناته القنابلا
أثناءها والربع القنـادِلا
قوله: قنابلا واحدها قَنْبَلَةٌ، وهي طائفة من الخيل.
والقِنديلُ: معروف، وجمعه: القناديل.
فندق: الفندق: حمل شجرة مدحرج كالبُنْدُق يكسر عن لب كالفستق.
والفُنْدق: خان من هذه الخانات التي ينزل بها الناس في الطرق والمدائن، بلغه الشام. والفُنداق: صحيفة الحساب.
بندق: البُنْدُق، والواحدة: بُنْدُقة: ما يرمى به.
قندد: القِنْدِيد: الورس الجيد، قال:
كأنها في سياع الدن قِنْديدُ
قفند: القَفَنَّدُ: الشديد الرأس.
نقرد: النِّقْرِدُ: الكرويا.

##### Türkçe

**القاف** ve **الدال**
**دردق**: **الدَّرْدَقُ**; ve hepsi: **الدِّرادِق**: o, develerin ve insanların küçükleridir.
Ve **الدَّرْداق**: küçük, keçeleşmiş bir tümsek.
**دملق**: **حجر دُمَلِقٌ** ve **دُمالِقٌ**; **مُدَمْلَقٌ**; **دُمْلوقٌ**. Yani: şiddetli yuvarlaklık. Dedi ki:
Ondan **الجندل** **الدُّمالِقُ** dökülür
**قرمد**: **القَرْمَدُ**: onunla sıvanan her şey; alçı gibi; hatta denilir: **ثوب مُقَرْمَدٌ** safran ve güzel koku ile.
**القِرْميدُ**: **الأروية**’nin adıdır.
**قردم**: **القُرْدُمانيّ**: zırhlardan bir tür. Lebîd dedi ki:
Heybetli, keskin kokulu; halkalarla bağlanır		**قُرْدمانيّاً**; ve soğan gibi **تركاً**
**درقل**: **الدِّرَقْلُ**: Ermenîye benzer elbiseler.
**قندل**: **القَنْدَلُ**: iri olan; ve develerden ve binek hayvanlarından baş. Dedi ki:
Onun sağrılarından **القنابلا**’yı budadı
Onların esnasında ve **الربع** **القنـادِلا**
Onun sözü: **قنابلا**; onun teki **قَنْبَلَةٌ**’dir; ve o, atlardan bir taifedir.
Ve **القِنديلُ**: bilinen; ve onun çoğulu: **القناديل**.
**فندق**: **الفندق**: ağaç yükü; **البُنْدُق** gibi yuvarlatılmış; içinden, fıstık gibi bir öz kırılır.
Ve **الفُنْدق**: yollarda ve şehirlerde insanların konakladığı bu hanlardan bir han; Şam’a ulaştı. Ve **الفُنداق**: hesap sahifesi.
**بندق**: **البُنْدُق**; ve bir tanesi: **بُنْدُقة**: onunla atılan şey.
**قندد**: **القِنْدِيد**: iyi **الورس**. Dedi ki:
Sanki o, küpün genişliğinde **قِنْديدُ**’dür
**قفند**: **القَفَنَّدُ**: başı şiddetli olan.
**نقرد**: **النِّقْرِدُ**: **الكرويا**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

البُنْدُق: الجِلَّوْزُ، واحدته بُنْدُقةٌ، وقيل: البُندق حمل شجر كالجلَّوْز.
وبُنْدُقةُ: بَطن، قيل أَبو قبيلة من اليمن، وهو بُنْدُقةُ بن مَظَّةَ بن سَعد العَشيرة، ومنه قولهم: حِدَأ حِدَأ وراءكِ بُنْدقةُ، وقد مضى ذكره.والبُنْدُقُ: الذي يرمى به، والواحدة بُنْدُقة والجمع البنَادِقُ.

##### Türkçe

**البُنْدُق**: **الجِلَّوْزُ**; onun bir tanesi **بُنْدُقةٌ**’dır. Ve denildi ki: **البُندق** **حمل شجر**’dir, **كالجلَّوْز**.

Ve **بُنْدُقةُ**: **بَطن**; denildi ki Yemen’den bir kabilenin babasıdır; o, **بُنْدُقةُ بن مَظَّةَ بن سَعد العَشيرة**’dir. Ve ondan onların sözü: “**حِدَأ حِدَأ وراءكِ بُنْدقةُ**”; ve onun zikri geçmişti. Ve **البُنْدُقُ**: kendisiyle atılan şeydir; bir tanesi **بُنْدُقة**’dır, çoğulu **البنَادِقُ**’tur.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ب ن د ق * * البُنْدُقُ * الذي يُرمى به الواحدة * بُنْدُقةٌ * بضم الدال أيضا والجمع * البَنَادقُ

##### Türkçe

* ب ن د ق * * **البُنْدُقُ** * onunla atılan şey; bir tanesi **بُنْدُقةٌ**; **الدال**’ın da ötrelenmesiyle de (söylenir); çoğulu **البَنَادقُ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البندق، بالضم: الذي يرمى به، الواحدة بهاء والجمع البنادق، كما في الصحاح، وفي شفاء الغليل أنه معرب. والبندق أيضا: الجلوز عن ابن دريد فارسي وقيل: هو كالجلوز يؤتى به من جزيرة الرمل، أجوده الحديث الرزين الأبيض الطيب الطعم، والعتيق رديء ، ينفع من الخفقان محمصا مع الآنيسون- والسموم وهزال الكلى، وحرقان البول، ومع الفلفل يهيج الباه، ومع السكر يذهب السعال، ومحروق قشره يحد البصر كحلا، زعموا أن تعليقه بالعضد يمنع من لسع العقارب، ومنهم من شرط فيه أن يكون مثمنا، وقد جرب، وقيل: حمله مطلقا، وكذلك وضعه في أركان البيت وتسقية يافوخ الصبي بسحيق محروقه بالزيت يزيل زرقة عينه وحمرة شعره، والهندي منه ترياق كثير المنافع، لا سيما للعين وفي بعض النسخ للعينين. وبندقة بن مظة بن سعد العشيرة: أبو قبيلة ومنه قولهم: حدأ حدأ، وراءك بندقة، وقد ذكر في: ح د أ. والبندقي بالضم: ثوب كتان رفيع نقله الصاغاني، وغالب ظني أنه منسوب إلى أرض البندقية. وبندق الشيء: جعله مثل بنادق. وقال ابن عباد: بندق إليه: إذا حدد النظر.
 ومما يستدرك عليه: البندوق، بالفتح: الدعي في النسب، عامية. وبندق، بالضم: لقب شيخنا الصوفي المعمر علي بن أحمد بن محمد بن محمد بن عبد القدوس الشناوي الروحي الأحمدي، ولد تقريبا في أثناء سنة إحدى وستين بعد الألف، وأدرك النور الأجهوري، وعمره خمس سنوات، ولم يسمع منه، وأدرك الحافظ البابلي وعمره نحو ثمانية عشر سنة، وقد أجازنا فيما تجوز له روايته، وهو حي يرزق.

##### Türkçe

**البندق**، zamme ile: onunla atılan şey; bir taneliği **ب** iledir; çoğulu **البنادق**’tir; **الصحاح**’ta olduğu gibi. **شفاء الغليل**’de de onun muarreb olduğu (söylenir). Ve **البندق** ayrıca: **الجلوز**; İbn Düreyd’den (naklen) Farsçadır; ve denildi: o, **الجلوز** gibidir; **جزيرة الرمل**’den getirilir; onun en iyisi yeni, ağır, beyaz, tadı hoş olandır; eski olanı kötüdür; kavrulmuş olarak **الآنيسون** ile birlikte çarpıntıdan, ve zehirlerden ve böbrek zayıflığından, ve idrar yanmasından fayda verir; ve biber ile birlikte cinsel isteği harekete geçirir; ve şeker ile birlikte öksürüğü giderir; ve kabuğu yakılmış olanı sürme olarak görmeyi keskinleştirir; zannettiler ki onu pazuya asmak akreplerin sokmasından men eder; onlardan kimi de onda, sekizgen olmasını şart koştu; ve tecrübe edilmiştir; ve denildi: onu mutlak olarak taşımak; yine bunun gibi onu evin köşelerine koymak ve çocuğun bıngıldağını, yakılmışının tozunu yağ ile (karıştırıp) sulamak, gözünün morluğunu ve saçının kızıllığını giderir; ve onun Hindî olanı, çok faydalı bir tiryaktır; özellikle göz için; bazı nüshalarda iki göz için.

Ve **بندقة بن مظة بن سعد العشيرة**: bir kabilenin babasıdır; ve ondan onların sözü: “**حدأ حدأ**، وراءك **بندقة**”; ve **ح د أ** maddesinde zikredilmiştir.

Ve **البندقي** zamme ile: ince keten elbise; bunu **الصاغاني** nakletti; ve galip zannım odur ki o, **البندقية** diyarına nispetlidir.

Ve **بندق** الشيء: onu **بنادق** gibi yaptı. İbn Abbâd dedi: **بندق** إليه: bakışı keskinleştirdiği zaman.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **البندوق** fetha ile: nesepte iddiacı (olan), avamîdir.

Ve **بندق** zamme ile: şeyhimiz, uzun ömürlü sûfî Ali b. Ahmed b. Muhammed b. Muhammed b. Abdülkuddûs eş-Şenâvî er-Rûhî el-Ahmedî’nin lakabıdır; yaklaşık olarak bin altmış bir senesinin esnasında doğdu; ve en-Nûr el-Echûrî’ye yetişti, yaşı beş sene iken; ve ondan işitmedi; ve el-Hâfız el-Bâbilî’ye yetişti, yaşı yaklaşık on sekiz sene iken; ve rivayet etmesi kendisine caiz olan şeylerde bize icazet verdi; ve o, hayatta olup rızıklanır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

بَنْدَقَ
Q. 1 بَنْدَقَ بندق He made a thing into بَنَادِق [meaning bullets, or little balls], (Mgh, K,) or like بنادق (TA.) -A2- [In post-classical Arabic, He shot a bullet, or bullets, from a cross-bow or other weapon.] ― -b2- بندق اـِلَيْهِ (assumed tropical:) He looked sharply, or intently, at him, or it. (Ibn-'Abbلd, K.)

بُنْدُقٌ
بُنْدُقٌ بندق [The hazel-nut; or hazel-nuts; so in the present day;] a certain thing that is eaten; (Msb;) i. q. جِلَّوْز: (IDrd, K:) or, as some say, like جلّوز; brought from an island; the best whereof is the fresh, heavy, white, and sweet in taste; the old being bad: it is beneficial as a remedy for palpitation, parched with anise-seed; and for poisons, and wasting of the kidneys, and burning of the urine; and with pepper, it excites the venereal faculty; with sugar, it removes cough; and the shell thereof, burnt, and applied as a collyrium, sharpens the sight: (TA:) they assert that the suspending it upon the upper arm preserves from scorpions, (K,) i. e., from their stinging: (TA:) the moistening of the top of the head of a child with the powder of it when burnt, together with oil, removes the blueness of its eyes and the redness of its hair: and the Indian kind thereof is an antidote very beneficial to the eyes: (K, TA:) but in some copies of the K, [and so in the CK,] instead of لِلْعَيْنَيْنِ, we here find لِلْعِنِّينِ [for the impotent in respect of the venereal faculty]: (TA:) [it is said in the Msb that most hold the ن to be augmentative: but this is not the case; for] the word is Persian [arabicized, from فُنْدُقْ]: (K:) [it is a coll. gen. n.:] n. un. with ة: pl. بَنَادِقُ. (Msb.) ― -b2- [Hence, Bullets, i. e.] certain things that one shoots, (S, Msb, K,) made of clay: (Msb:) n. un. with ة: (S, Msb, K:) the latter signifies a piece of clay, made round, which one shoots, or casts; or i. q. جُلَاهِقٌ: (Mgh:) it is said in the Shifل el-Ghaleel to be an arabicized word: (TA:) pl. as above. (S, Msb.) [See a prov. voce حِدَأَةٌ. Hence قَوْسُ البُنْدُقِ The crossbow. In modern Arabic, بُنْدُق is also applied to Balls of any kind of the size of hazel-nuts: n. un. with ة.]

بُنْدُقِىٌّ
بُنْدُقِىٌّ بندق بندقى بندقي بندقيي A garment, or piece of cloth, of fine, delicate, or thin, linen. (Sgh, K.) [SM says,] It is most probably, in my opinion, so called in relation to the land of البُنْدُقِيَّة [or Venice]. (TA.) [In modern Arabic, A Venetian sequin: pl. بَنَادِقَةٌ.] بُنْدَقَانِىٌّ [app. a post-classical word,] A maker of cross-bows (قِسِىّ البُنْدُق). (El-Makreezee's Khitat, art. خطّ البندقانيّين.)

##### Türkçe

بَنْدَقَ
Q. 1 **بَنْدَقَ** **بندق** O, bir şeyi **بَنَادِق** [mânâsı: mermiler yahut küçük toplar] hâline getirdi; (Mgh, K,) yahut **بنادق** gibi; (TA.) -A2- [Klasik-sonrası Arapçada, O, bir arbaletten yahut başka bir silahtan bir mermi yahut mermiler attı.] ― -b2- **بندق اـِلَيْهِ** (mecaz olduğu varsayılarak:) O, ona yahut ona (şeye) keskin, yahut dikkatle, baktı. (Ibn-'Abbād, K.)

بُنْدُقٌ
**بُنْدُقٌ** **بندق** [Fındık; yahut fındıklar; günümüzde böyle;] yenilen belirli bir şey; (Msb;) **جِلَّوْز** ile aynı; (IDrd, K:) yahut bazılarının dediğine göre, **جلّوز** gibi; bir adadan getirilir; bunun en iyisi taze, ağır, beyaz ve tadı tatlı olandır; eskisi kötü olur: anason tohumu ile kavrulmuş olarak çarpıntıya bir ilaç olarak faydalıdır; ve zehirler için, ve böbreklerin zayıflaması için, ve idrarın yanması için; ve biber ile birlikte, cinsel kuvveyi harekete geçirir; şeker ile birlikte, öksürüğü giderir; ve kabuğu, yakılıp sürme olarak uygulanınca, görmeyi keskinleştirir: (TA:) onu üst kola asmanın akreplerden koruduğunu iddia ederler, (K,) yani onların sokmasından: (TA:) bir çocuğun başının tepesini, yakıldığında onun tozu ile, yağ ile birlikte, ıslatmak, gözlerinin morluğunu ve saçının kızıllığını giderir: ve onun Hint türü, gözler için çok faydalı bir panzehirdir: (K, TA:) fakat K’nın bazı nüshalarında, [ve CK’da da böyle,] **لِلْعَيْنَيْنِ** yerine burada **لِلْعِنِّينِ** [cinsel kuvve bakımından iktidarsız için] buluruz: (TA:) [Msb’de çoğunun **النون**’u ziyade saydığı söylenir: fakat bu durum böyle değildir; zira] kelime Farsçadır [**فُنْدُقْ**’tan Arapçalaştırılmıştır]: (K:) [o, bir cins-isim topluluğudur:] tekili ة iledir: çoğulu **بَنَادِقُ**. (Msb.) ― -b2- [Bundan, Mermiler, yani] kişinin attığı belirli şeyler, (S, Msb, K,) kilden yapılmış: (Msb:) tekili ة iledir: (S, Msb, K:) ikincisi, yuvarlak yapılmış bir kil parçası demektir; kişi onu atar yahut fırlatır; yahut **جُلَاهِقٌ** ile aynı: (Mgh:) Shifā el-Ghaleel’de bunun Arapçalaştırılmış bir kelime olduğu söylenir: (TA:) çoğulu yukarıdaki gibidir. (S, Msb.) [Bir darb-ı mesel için **حِدَأَةٌ** maddesine bak. Bundan **قَوْسُ البُنْدُقِ** Arbalet. Modern Arapçada, **بُنْدُق** ayrıca fındık büyüklüğünde her tür toplara da uygulanır: tekili ة iledir.]

بُنْدُقِىٌّ
**بُنْدُقِىٌّ** **بندق** **بندقى** **بندقي** **بندقي** **بندقيي** İnce, nazik yahut ince (kalınlıkta) ketenden bir elbise yahut bir kumaş parçası. (Sgh, K.) [SM der ki,] benim kanaatime göre, büyük ihtimalle **البُنْدُقِيَّة** [yahut Venedik] diyarına nisbetle böyle adlandırılmıştır. (TA.) [Modern Arapçada, bir Venedik altını: çoğulu **بَنَادِقَةٌ**.] **بُنْدَقَانِىٌّ** [görünüşe göre klasik-sonrası bir kelime,] arbalet ( **قِسِىّ البُنْدُق** ) yapan kimse. (El-Makrīzī’nin Khitat’ı, **خطّ البندقانيّين** md.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

بَنْدَقَ
بَنْدَقَ
a.  Made bullets, pellets.

بُنْدُقَة
بُنْدُقَة 54t ,  P. , ( pl. بَنَاْدِقُ 47 ,  بُنْدُق 54 ),
a.  Nut, filbert.

b.  Bullet, ball; shot.

بُنْدُقِيَّة
بُنْدُقِيَّة 54yit ,
a.  Gun; musket; rifle.

b.  Venice.

بُنْدُوْق
بُنْدُوْق ( pl. بَنَاْدِيْقُ 67 ),
a.  Bastard.

##### Türkçe

**بَنْدَقَ**
**بَنْدَقَ**
a. Mermi(ler), saçma(lar) yaptı.

**بُنْدُقَة**
**بُنْدُقَة** 54t , P. , ( çoğ. **بَنَاْدِقُ** 47 , **بُنْدُق** 54 ),
a. Kuruyemiş, fındık.

b. Mermi, gülle; saçma.

**بُنْدُقِيَّة**
**بُنْدُقِيَّة** 54yit ,
a. Tüfek; misket tüfeği; yivli tüfek.

b. Venedik.

**بُنْدُوْق**
**بُنْدُوْق** ( çoğ. **بَنَاْدِيْقُ** 67 ),
a. Piç.
