# بنك — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%83/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%86%D9%83/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بنك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%83.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: بنك

الكاف والنون والباء معهما
ك ن ب، ك ب ن، ن ك ب، ن ب ك، ب ن ك مستعملات كنب: الكَنَبُ: غلظ يعلو اليد، إذا مجلت من العمل، وصلبت قيل: قد أكنَبَت يدهُ، قال:
قد أكْنَبَتْ يداك بعد لين
وهمتا بالصبر والمرون
وقال:
وأكنَبَت نسوره وأكْنَبا
كبن: الكَبْنُ: عدو لين في استرسال، كَبَنَ يكْبِنُ كُبوناً وكَبناً فهو كابنٌ، قال:
يمر وهو كابنٌ حييُّ
وكَبَنْتُ الثوبَ، وخبنته مثله.
نكب: النَّكَبُ: شبه ميل. وإنه لمِنْكابٌ عن الحق، قال:
... عن الحق أنكبُ
أي: مائل عنه.
والأَنْكَبُ من الإبل كأنما يمشي في شق واحد، قال:
أنْكَبُ زياف وما فيه نكَبْ
والنَّكْبُ: اجتنابك الشيء. تَنْتكِبُ عنه وتَنَكَّبُ عنه.
وانْتَكَبْتُ الكنانة: ألقيتها في منكبي.
والمَنْكِبُ: كل ناحية من الجبال أو الأرض. ومَنْكِبُ القوم: رأس العرفاء على كذا وكذا عريفاً ورتبته النِّكابةُ، تقول: له النِّكابةُ في قومه.
والنَّكباءُ: ريح تهب بين ريحين.
والمَنكِبُ: مجمع عظم العضد والكتف، وحبل العاتق من الإنسان والطائر ونحوه.
والنَّكْبُ: أن ينكب الحجر ظفراً أو حافراًَ أو منسماً. يقال: مَنسِمٌ مَنْكوبٌ ونكيب.
قال لبيد:
وتصكُّ المرو لما هجرت		بِنَكيبٍ معرٍ دامي الأظل
والمصدر: نَكْبٌ، مجزوم، ونَكَبَتهُ حوادث الدهر، وأصابته نَكْبةٌ ونَكَبات ونُكُوبٌ كثيرة من الدهر.
نبك: النَّبْكةُ: أَكَمَةٌ محددة الرأس ربما كانت حمراء لا تخلو من الحجارة.
بنك: يقال: رده إلى بُنْكِه، أي: أصله.
وتَنَبَّكَ فلان في عز ومنعة، أي: تمكن.

### Türkçe

**الكاف** ve **النون** ve **الباء** onlarla birlikte

**ك ن ب**, **ك ب ن**, **ن ك ب**, **ن ب ك**, **ب ن ك** kullanımdadır. **كنب**: **الكَنَبُ**: elde beliren kalınlıktır; işten nasır bağlayıp sertleştiği zaman “eli **أكنَبَت** oldu” denir. Dedi ki:
“Elleriniz yumuşaklıktan sonra **أكْنَبَتْ** oldu
ve sabra ve dayanıklılığa yöneldi”
Ve dedi ki:
“Ve onun akbabaları **أكنَبَت** ve **أكْنَبا** oldu”

**كبن**: **الكَبْنُ**: salıverilmişlik içinde yumuşak koşu. **كَبَنَ** **يكْبِنُ** **كُبوناً** ve **كَبناً**; o hâlde o **كابنٌ**dur. Dedi ki:
“Geçer; hâlbuki o, hayâlı bir **كابنٌ**dur”
Ve “elbise(yi) **كَبَنْتُ**”, ve “onu **خبنته**” bunun gibidir.

**نكب**: **النَّكَبُ**: eğim benzeri. Ve o, haktan **مِنْكابٌ**dur. Dedi ki:
“... haktan **أنكبُ**”
Yani: ondan eğik/sapmış.

Ve develerden **الأَنْكَبُ**: sanki tek bir yarıkta yürür. Dedi ki:
“**أنْكَبُ** hızlı giden; onda **نكَبْ** yoktur”

Ve **النَّكْبُ**: senin bir şeyi sakınmandır. Ondan **تَنْتكِبُ** ve ondan **تَنَكَّبُ**.

Ve **انْتَكَبْتُ الكنانة**: onu omzuma attım.

Ve **المَنْكِبُ**: dağların yahut yerin her bir yanı. Ve **مَنْكِبُ القوم**: falan falan kadar arif üzerine ariflerin başıdır; onun rütbesi **النِّكابةُ**dır. “Onun kavminde **النِّكابةُ** vardır” dersin.

Ve **النَّكباءُ**: iki rüzgâr arasında esen rüzgâr.

Ve **المَنكِبُ**: pazu kemiği ile kürek kemiğinin birleşim yeri; insandan ve kuştan ve benzerinden omuz bağı.

Ve **النَّكْبُ**: taşın bir tırnağı yahut bir toynağı yahut bir nalı yaralamasıdır. “**مَنسِمٌ مَنْكوبٌ** ve **نكيب**” denir.

Lebîd dedi ki:
“Ve çakmak taşını, terk ettiğin zaman vurur		çıplak, kanlı tırnaklı bir **نَكيبٍ** ile”

Ve mastar: **نَكْبٌ**, meczum; ve onu zamanın olayları **نَكَبَتهُ**; ve ona zamandan bir **نَكْبةٌ** ve **نَكَبات** ve çok **نُكُوبٌ** isabet etti.

**نبك**: **النَّبْكةُ**: başı sivri bir tümsektir; bazen kırmızı olur; taşlardan hâlî olmaz.

**بنك**: “Onu **بُنْكِه**’ine geri çevirdi” denir; yani: aslına.

Ve falan kimse izzet ve korunmuşluk içinde **تَنَبَّكَ** etti; yani: yerleşip sağlamlaştı.
