# بنك — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%83/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%86%D9%83/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بنك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%83.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: بنك

البُنْكُ: الأَصل أصل الشيء، وقيل خالصه. الليث: تقول العرب كلمة كأنها دخيل، تقول: رده إلى بَنْكه الخبيث؛ تريد به أصله، قال الأَزهري: البِنْك بالفارسية الأَصل؛ وأنشد ابن بزرج:
وصاحب صاحبتُه ذي مَأْفَكَهْ
يَمْشي الدَّواليكَ ويعدو البُنَّكَهْ
قال: البُنَّكَة يعني ثقله إذا عدا، والدَّواليك: التَّحَفُّز في مشيته إذا حاك.
وتَبَنَّك بالمكان: أقام به وتأهل. وتَبَنَّكوا في موضع كذا: أقاموا به؛ قال الفرزدق يهجو عمر بن هبيرة:
تَبَنّك بالعراق أبو المُثَنّى،
وعَلَّم قومه أكل الخَبِيصِ
وأبو المثنى: كنية المخنث. وتَبَنَّك في عزه: تمكَّن. يقال: تَبَنَّك فلان في عز راتب. النضر بن شميل: تَبَنَّك الرجل إذا صار له أصل. الجوهري: التَّبَنُّك كالتنَايَةِ؛ قال ابن بري: صوابه كالتَّنَاءَةِ. والتُّنَايَةِ؛ قال ابن بري: صوابه كالتَّنَاءَةِ. والتُّنَّاءُ: المقيمون بالبلد وهم كأنهم الأُصول فيه. يقال: تَنَأ بالمكان تُنُوءاً وتَنَاءة، فهو تانئٌ، وقد يقال: تَنا يَتْنُو تُنُوّاً، بغير همز، ويقال: هؤلاء قوم من بُنْك الأَرض. والبُنْك: ضرب من الطيب عربي، قال: هو دخيل.

### Türkçe

**البُنْكُ**: asl, bir şeyin aslı; ve “onun hâlisi” denilmiştir. el-Leys: Araplar bir kelime söylerler; sanki dâhil (yabancı) gibidir; derler ki: “Onu onun habîs **بَنْكه**’ine geri döndürdü”; bununla onun aslını kasteder. el-Ezherî dedi ki: Farsçada **البِنْك** “asl”dır; ve İbn Buzerc şiir okudu:

Ve bir arkadaş; onunla arkadaşlık ettim; **ذي مَأْفَكَهْ** sahibi,
**الدَّواليكَ** yürür ve **البُنَّكَهْ** koşar

Dedi ki: **البُنَّكَة** yani, koştuğu zaman onun ağırlığıdır; ve **الدَّواليك**: dokuduğu zaman yürüyüşünde “hazırlanıp atılma”dır.

Ve **تَبَنَّك** mekânda: orada ikamet etti ve aile edindi. Ve “**تَبَنَّكوا** falan yerde”: orada ikamet ettiler; el-Ferezdak, Ömer b. Hubeyre’yi hicvederek dedi:

Irak’ta **تَبَنّك** etti Ebû’l-Musennâ,
Ve kavmine **الخَبِيصِ** yemeyi öğretti

Ve Ebû’l-Musennâ: muhannesin künyesidir. Ve **تَبَنَّك** izzetinde: yerleşip sağlamlaştı. Denilir: falan kimse sabit bir izzette **تَبَنَّك** etti. en-Nadr b. Şümeyl: adam **تَبَنَّك** eder; kendisi için bir asl olduğu zaman. el-Cevherî: **التَّبَنُّك** **التنَايَةِ** gibidir; İbn Berrî dedi ki: onun doğrusu **كالتَّنَاءَةِ**’dir.

Ve **التُّنَايَةِ**; İbn Berrî dedi ki: onun doğrusu **كالتَّنَاءَةِ**’dir. Ve **التُّنَّاءُ**: beldede ikamet edenlerdir; sanki onlar orada asıllar gibidir. Denilir: mekânda **تَنَأ** eder; **تُنُوءاً** ve **تَنَاءة** (olarak); o hâlde o **تانئٌ**’dir. Ve bazen hemzesiz olarak denilir: **تَنا** eder; **يَتْنُو**; **تُنُوّاً**. Ve denilir: “Bunlar, yerin **بُنْك**’undan bir kavimdir.” Ve **البُنْك**: Arapça bir tür güzel koku; dedi ki: o dâhildir (yabancıdır).
