# بهأ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%A3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%87%D8%A3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بهأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%A3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: بهأ

بَهَأَ به يَبْهَأُ وبَهِئَ وبَهُؤَ بَهْأً وبهَاءً وبَهُوءًا: أَنِسَ به. وأَنشد:
وقَدْ بَهأَتْ، بالحاجِلاتِ، إفالُها، *  وسَيْفٍ كَرِيمٍ لا يَزالُ يَصُوعها وبَهَأْتُ به وبَهِئْتُ: أَنِسْتُ.
والبَهاءُ، بالفتح والمدّ: الناقة التي تَسْتأْنِسُ إِلى الحالِب، وهو مِن بَهَأْتُ به، أَي أَنِسْتُ به. ويقال: ناقة بَهاء، وهذا مهموز من بَهَأْت بالشيء. وفي حديث عبدالرحمن بن عوف: أَنه رأَى رَجُلاً يَحْلِف عند المَقامِ، فقال أَرى الناس قد بَهَؤُوا بهذا الـمَقامِ، معناه: أَنهم أَنِسُوا به، حتى قَلَّتْ هَيْبَتُه في قُلوبهم. ومنه حديث مَيْمُونِ بن مِهرانَ أَنه كتب إِلى يُونُس بن عُبَيْدٍ: عليكَ بكِتابِ اللّه فإِنَّ الناسَ قد بَهَؤُوا به، واسْتَخَفُّوا عليه أَحادِيثَ الرِّجال. قال أَبو عُبيد: رُوِي بَهَوا به، غير مهموز، وهو في الكلام مهموز. \<ص:36>
 أَبو سعيد: ابْتَهأْتُ بالشيء: إِذا أَنِسْتَ به وأَحْبَبْتَ قُرْبه. قال الأَعشى:
وفي الحَيِّ مَنْ يَهْوَى هَوانَا، ويَبْتَهِي، *  وآخَـرُ قــد أَبْـدَى الكآبَةَ، مُغْضَــبا(1) (1 قوله «مغضبا» كذا في النسخ وشرح القاموس والذي في التكملة وهي أصح الكتب التي بأيدينا مغضب.) ترك الهمز من يَبْتَهِي. وبَهَأَ البيتَ: أَخْلاه من المَتاعِ أَو خَرَّقَه كأَبْهاه. وأَما البَهاءُ من الحُسْن فإِنه من بَهِيَ الرجل، غير مهموز. قال ابن السّكيت: ما بَهَأْتُ له وما بَأَهْتُ له: أَي ما فَطِنْتُ له.

### Türkçe

**بَهَأَ** onunla **يَبْهَأُ** ve **بَهِئَ** ve **بَهُؤَ**; **بَهْأً** ve **بهَاءً** ve **بَهُوءًا**:
Ona ünsiyet etti. Ve inşad etti:

Ve gerçekten onun tayları, **بَهأَتْ** (ünsiyet etti), bacakları beyaz olanlarla; * ve kerîm bir kılıçla; onu durmadan sürüp götürür

Ve **بَهَأْتُ** onunla ve **بَهِئْتُ**: ünsiyet ettim.
Ve **البَهاءُ**, fetha ve med ile: sağmal olana ünsiyet eden deve; ve o, “**بَهَأْتُ** onunla”, yani “ona ünsiyet ettim”dendir. Ve denir: **ناقة بَهاء**; ve bu, “**بَهَأْت** şey ile”den hemzelidir. Ve Abdurrahman b. Avf hadîsinde: onun, makam yanında yemin eden bir adam gördüğü, bunun üzerine “İnsanların bu makam ile gerçekten **بَهَؤُوا** olduklarını görüyorum” dediği (rivayet edilmiştir); mânâsı: onların ona ünsiyet etmiş olmalarıdır; nihayet onun heybeti kalplerinde azaldı. Ve ondan, Meymûn b. Mihrân hadîsi: onun, Yûnus b. Ubeyd’e yazdığı: “Allah’ın kitabına sarıl; çünkü insanlar onunla gerçekten **بَهَؤُوا** oldular ve erkeklerin hadislerini onun üzerine hafife aldılar.” Ebû Ubeyd dedi: Hemzesiz olarak “**بَهَوا**” diye rivayet edildi; hâlbuki o, sözde hemzelidir.

\<ص:36>
Ebû Saîd: **ابْتَهأْتُ** şey ile: ona ünsiyet ettiğin ve yakınlığını sevdiğin zaman. el-A‘şâ dedi:

Ve mahallede, bizim hevâmızı seven ve **يَبْتَهِي** eden kimse vardır; * ve başka biri, öfkeliyken kederi açığa vurmuştur(1)

(1 “مغضبا” sözü: nüshalarda ve Kāmûs şerhinde böyle; tekmîlede ise—ki elimizdeki kitapların en sahihidir—“مغضب”dır.)
**يَبْتَهِي**’den hemzeyi terk etti. Ve **بَهَأَ** evi: onu eşyadan boşalttı yahut onu, **أَبْهاه** gibi yırttı. Ama güzellikten olan **البَهاءُ** ise, **بَهِيَ** adamdan(dır); hemzeli değildir. İbnü’s-Sikkît dedi: “Ona **بَهَأْتُ** etmedim ve ona **بَأَهْتُ** etmedim”: yani ona karşı uyanık olmadım / onu fark etmedim.
