# بهرج — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%AC/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%AC/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بهرج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%AC.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: بهرج

مكانٌ بَهْرَجٌ: غيرُ حِمًى؛ وقد بَهْرَجه فَتَبَهْرَج.
والبَهْرجُ: الشيء المباحُ؛ يقال: بهرجَ دَمَهُ. ودِرْهَمٌ بَهْرَجٌ: رديء. والدرهمُ البَهْرَجُ: الذي فضَّته رديئة. وكلُّ رديء من الدراهم وغيرها: بَهْرَجٌ؛ قال: وهو إِعراب نبهره، فارسي. ابن الأَعرابي: البَهْرَجُ الدرهم المُبْطَلُ السِّكَّةِ، وكلُّ مردودٍ عند العرب بَهْرَجٌ ونَبَهْرَجٌ. والبَهْرَجُ: الباطلُ والرديء من الشيء؛ قال العجاج:
وكانَ ما اهْتَضَّ الجِحافُ بَهْرَجا
أَي باطلاً.
وفي الحديث: أَنه بَهْرَجَ دَمَ ابن الحارث أَي أَبطله. وفي حديث أَبي مِحْجَنٍ: أَمَّا إِذْ بَهْرَجْتَني فلا أَشْرَبُها أَبداً؛ يعني الخمرَ، أَي أَهْدَرْتَني بإِسقاط الحَدِّ عني.
وفي الحديث: أَنه أَتى بجراب لُؤْلؤٍ بَهْرَجٍ أَي رديءٍ. قال وقال القتيبي: أَحسبه بِجِراب لؤْلؤٍ بُهْرِجَ أَي عُدِلَ به عن الطريق المسلوك خوفاً من العَشَّار، واللفظة معرّبة؛ وقيل: هي كلمة هندية أَصلها نَبَهْلَهْ، وهو الرديء، فنقلت إِلى الفارسية فقيل نَبَهْرَهْ، ثم عُرّبت بَهْرَج.الأَزهري: وبُهْرِجَ بهم إِذا أُخِذَ بهم في غير المَحَجَّةِ. والبَهْرَجُ: التعويجُ من الاستواء إِلى غير الاستواء.

### Türkçe

**مكانٌ بَهْرَجٌ**: himâ olmayan (yer); ve onu **بَهْرَجَ** etti de o da **تَبَهْرَجَ** oldu.

**والبَهْرجُ**: mubah olan şey; denir ki: **بهرجَ دَمَهُ**. Ve **دِرْهَمٌ بَهْرَجٌ**: kötü.

**والدرهمُ البَهْرَجُ**: gümüşü kötü olan (dirhem). Ve dirhemlerden ve başkalarından her kötü olan: **بَهْرَجٌ**; dedi ki: ve o, **نبهره**’nin i‘rabıdır; Farsçadır. İbnü’l-A‘râbî: **البَهْرَجُ** sikke (damga) bakımından iptal edilmiş dirhemdir; ve Araplar katında her reddedilmiş şey **بَهْرَجٌ** ve **نَبَهْرَجٌ**dur.

**والبَهْرَجُ**: şeyden bâtıl ve kötü olan; el-‘Accâc dedi:
وكانَ ما اهْتَضَّ الجِحافُ بَهْرَجا
yani bâtıl.

Hadiste: onun **بَهْرَجَ دَمَ** İbnü’l-Hâris’i, yani onu iptal etti. Ebû Mihcen hadîsinde: “**أَمَّا إِذْ بَهْرَجْتَني** فلا أَشْرَبُها أَبداً”; yani şarabı; yani benden haddi düşürmek suretiyle beni heder ettin.

Hadiste: onun **بَهْرَجٍ** (yani kötü) bir inci torbası getirdiği (vardır). Dedi ve el-Kuteybî dedi: onu, **بُهْرِجَ** (yani aşşârdan korkarak gidilen yolun dışına onunla sapıldı) bir inci torbası ile (getirdiğini) sanıyorum; ve lafız mu‘arrebdir; ve denildi ki: o, aslı **نَبَهْلَهْ** olan, ve o kötü (olan), bir Hintçe kelimedir; sonra Farsçaya nakledildi de **نَبَهْرَهْ** denildi; sonra **بَهْرَج** diye Arapçalaştırıldı. el-Ezherî: **وبُهْرِجَ بهم**; onlarla ana yol dışında (bir yolda) gidildiği zaman (denir).

**والبَهْرَجُ**: düzgünlükten düzgün olmamaya doğru eğriltme.
