# بهز — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%B2/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%87%D8%B2/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بهز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%B2.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بهز

البهز، كالمنع: الدفع العنيف والتنحية، يقال: بهزه عنه بهزا. البهز: الضرب والدفع في الصدر باليد والرجل أو بكلتا اليدين، وفي الحديث:  أتي بشارب فخفق بالنعال وبهز بالأيدي  قال ابن الأعرابي: هو البهز واللهز. وبهزه ولهزه: إذا دفعه، والبهز: الضرب بالمرفق. ورجل مبهز، كمنبر: دفاع، من ذلك، عن ابن الأعرابي وأنشد:
  أنا طليق الله وابـن هـرمـز                      أنقذني من صاحب مـشـرز
  شكس على الأهل متل مبهـز                      إن قام نحوي بالعصا لم يحجز وبهز: حي من بني سليم، قال الشاعر: كانت أربتهم بهز وغرهم عقد الجوار وكانوا معشرا غدرا قلت: وهم بنو بهز بن امرئ القيس بن بهثة بن سليم، منهم حجاج بن علاط بن نويرة بن جبر بن هلال السلمي؛ وضمرة بن ثعلبة، البهزيان الصحابيان، الأخير نزل حمص، وروى عنه يحيى بن جابر، وحديثه في مسند أحمد. ومما يستدرك عليه: البهز: الغلبة. وهم بنو بهزة، أي أولاد علة، الواحد ابن بهزة، قاله الزمخشري. وباهزته الشيء، أي بادرته إياه. ولو علمت أن الظلم ينمي لتبهزت أشياء كثيرة. أي لعملت أشياء. نقله الصاغاني. وأبهزه: دفعه، مثل بهزه عن الفراء. وبهز بن حكيم بن معاوية بن حيدة القشيري مشهور، صحب جده النبي صلى الله عليه وسلم. وبهزة بن دوس: شاعر.

### Türkçe

**البهز**، **كالمنع**: şiddetli itme ve kenara atma; denir ki: **بهزه عنه بهزا**. **البهز**: elle ve ayakla yahut iki elle birden göğüste vurma ve itme; hadiste: “Bir içki içene getirildi de nalınlarla vuruldu ve ellerle **بهز** edildi.” İbnü’l-A‘râbî dedi ki: O, **البهز** ve **اللهز**’dir. Ve **بهزه** ve **لهزه**: onu ittiği zaman; ve **البهز**: dirsekle vurmadır. Ve **رجل مبهز**، **كمنبر**: itici; bundan (olarak), İbnü’l-A‘râbî’den; ve şu şiiri okudu:
  Ben Allah’ın azatlısıyım ve Hürmüz’ün oğluyum                      Beni sivri huylu bir sahibden kurtardı
  Aileye karşı sert, **متل مبهز**                      Bana değnekle yönelse engelleyemez

Ve **بهز**: Benî Süleym’den bir kabiledir; şair dedi ki: Onların ihtiyaçları **بهز** idi ve komşuluk akdi onları aldattı; ve onlar hain bir topluluk idiler. Dedim ki: Onlar, Süleym’in oğlu **بهثة**’nin oğlu İmruülkays’ın oğlu **بهز** oğullarıdır; onlardan: Sülemî, Hilâl b. Cebr b. Nüveyre b. Alât’ın oğlu Haccâc; ve **ضمرة بن ثعلبة**، iki sahâbî **البهزيان**; sonuncusu Humus’a indi, ondan Yahyâ b. Câbir rivayet etti; hadisi Ahmed’in Müsned’indedir. Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **البهز**: galebe. Ve onlar **بنو بهزة**’dir, yani bir **علة**’nin evlatları; tekili **ابن بهزة**; bunu Zemahşerî söyledi. Ve **باهزته الشيء**: yani onu ona karşı acelece başlattım. “Eğer bilseydim ki zulüm artırır, elbette çok şeyleri **لتبهزت**.” Yani: elbette şeyler yapardım. Bunu Sâgânî nakletti. Ve **أبهزه**: onu itti; Ferrâ’dan “**بهزه**” gibi. Ve **بهز بن حكيم بن معاوية بن حيدة القشيري** meşhurdur; dedesi Peygamber’e (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun) sohbet etti. Ve **بهزة بن دوس**: şairdir.
