# بهظ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%B8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%87%D8%B8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بهظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%B8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بهظ

بهظه الأمر، كمنع، وبهضه، قال أبو تراب: هكذا سمعت أعرابيا من أشجع يقول.
 قال الأزهري: ولم يتابعه أحد على ذلك، وهو مجاز كما في الأساس، أي غلبه وثقل عليه، وبلغ به مشقة، كما في الجمهرة.
 وفي الصحاح: بهظه الحمل يبهظه بهظا، أي أثقله وعجز عنه، فهو مبهوظ.
 وفي المحكم: بهظني الأمر والحمل: أثقلني، وعجزت عنه وبلغ مني مشقة.
 وفي التهذيب: ثقل علي، وبلغ مني مشقة، وكل شيء أثقلك فقد بهظك.
 وبهظ الراحلة: أوقرها وحمل عليها فأتعبها، وكل من كلف ما لا يطيقه أو لا يجده فهو مبهوظ.

  وبهظ فلانا: أخذ بفقمه، أي بذقنه ولحيته. وفي التهذيب عن أبي زيد: بهظته: أخذت بفقمه، وبفعمه، قال شمر: أراد بفقمه: فمه، وبفغمه: أنفه. والفقمان: هما اللحيان، وأخذ بفغوه أي بفمه. ومما يستدرك عليه: أمر باهظ، أي شاق. نقله الجوهري و الأزهري، وهو مجاز.
 والقرن المبهوظ: المغلوب. ويقال: أبهظ حوضه، إذا ملأه.
 والباهظة: الداهية، كما في العباب.

### Türkçe

**بهظه** iş, **كمنع**; ve **بهضه**. Ebû Turâb dedi: “İşte böyle işittim; Eşca‘dan bir bedevî söylüyordu.”

Ezherî dedi: “Buna hiç kimse onu takip etmedi; ve bu, **الأساس**’ta olduğu gibi mecazdır; yani ona galip geldi ve ona ağır geldi ve onunla meşakkate ulaştı; **الجمهرة**’de olduğu gibi.”

**الصحاح**’ta: **بهظه** yük, onu **يبهظه** **بهظا**; yani onu ağırlaştırdı ve ondan âciz kaldı; o hâlde o **مبهوظ**tur.

**المحكم**’de: **بهظني** iş ve yük: beni ağırlaştırdı; ve ondan âciz kaldım ve benden meşakkate ulaştı.

**التهذيب**’de: Bana ağır geldi ve benden meşakkate ulaştı; ve seni ağırlaştıran her şey, muhakkak seni **بهظ** etmiştir.

Ve **بهظ** binek: onu yükledi ve üzerine yük taşıttı da onu yordu; ve gücünün yetmediği yahut bulamadığı şeyle yükümlü kılınan herkes **مبهوظ**tur.

Ve **بهظ** falancayı: **فقمه**’sinden tuttu; yani çenesinden ve sakalından. **التهذيب**’de Ebû Zeyd’den: **بهظته**: **فقمه**’sinden tuttum; ve **بفعمه**’sinden. Şemmer dedi: **فقمه** ile muradı: ağzı; ve **بفغمه** ile: burnu. Ve **الفقمان**: ikisi iki çenedir. Ve **بفغوه** ile tuttu; yani ağzıyla. Ve kendisine ilâve olarak istidrâk olunanlardandır: **أمر باهظ**; yani meşakkatli. Cevherî ve Ezherî nakletti; ve o mecazdır.

Ve **القرن المبهوظ**: mağlup olan. Ve denilir: **أبهظ حوضه**; onu doldurduğu zaman.

Ve **الباهظة**: musibet; **العباب**’da olduğu gibi.
