# بهنس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D9%86%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%87%D9%86%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بهنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D9%86%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بهنس

البهنس، كجعفر، أهمله الجوهري هنا، ولكن ذكره في ب-ه-س استطرادا لا لزيادة النون، فلا يكون مستدركا عليه، كما لا يخفى، وهو الثقيل الضخم، من الرجال، قاله ابن عباد. البهنس: الأسد يبهنس في مشيه كالمبهنس والمنبهنس، كأنه يبهنس في مشيته ويتبهنس، أي يتبختر، قال أبو زبيد حرملة بن المنذر الطائي يصف أسدا:
  إذا تبهنس يمشي خلته وعثـا                      وعى السواعد منه بعد تكسير وقال أيضا في هذه القصيدة يصفه:
  مبهنسا حيث يمشي ليس يفزعه                      مشمرا للدواهي أي تشمـير قال الصاغاني في العباب: وهو منحوت من بهس، إذا جرى، ومن بنس، إذا تأخر، معناه أنه يمشي مقاربا خطوه في تعظم وكبر. البهنس: الجمل الذلول، كالبهانس، بالضم، عن أبي زيد. ومحمد بن بهنس المروزي: محدث، كان مستملي النضر بمرو، روى عن مطهر بن الحكم، وغيره. واختلف في جد ذي الرمة غيلان بن عقبة بن بهنس العدوي الشاعر، فقيل هكذا، وقيل بهيس مصغرا. بهنس، وتبهنس: تبختر، خص بعضهم به الأسد، وعم به بعضهم. وبهنسى، كقهقرى: كورة بصعيد مصر الأدنى غربي النيل، والنسبة إليها بهنسي وبهنساوي، وقد نسب إليها جماعة من أهل العلم منهم الإمام الصوفي المفسر الشمس محمد بن محمد البهنسي الشافعي، وشيخنا المعمر المحدث عبد الحي بن الحسن بن زين العابدين البهنسي المالكي الشاذلي نزيل بلاق سنة 1175 وسمع عن الخراشي والزرقاني والإطفيحي والغمري والبصري والنخلي وتوفي سنة 1181.

### Türkçe

**البهنس**, **كجعفر**, el-Cevherî onu burada ihmal etti; fakat onu **ب-ه-س**’te istitrâden zikretti, **النون**’un ziyadesi için değil; böylece ona karşı müstedrek olmaz; gizli olmadığı üzere. O, erkeklerden ağır, iri olan kimsedir; bunu İbn Abbâd söyledi. **البهنس**: aslandır; yürüyüşünde **يبهنس** eder; **كالمبهنس والمنبهنس** gibi; sanki yürüyüşünde **يبهنس** eder ve **يتبهنس** eder; yani salınır. Ebû Zübeyd Harmale b. el-Münzir et-Tâî bir aslanı vasfederek dedi:
  **إذا تبهنس يمشي خلته وعثـا                      وعى السواعد منه بعد تكسير**
Ve yine bu kasidede onu vasfederek dedi:
  **مبهنسا حيث يمشي ليس يفزعه                      مشمرا للدواهي أي تشمـير**
es-Sağânî **العباب**’da dedi: O, **بهس**’ten (koştuğu zaman) ve **بنس**’ten (geri kaldığı zaman) yontulmuştur; manası: o, büyüklük ve kibir içinde adımını birbirine yakınlaştırarak yürür. **البهنس**: uysal deve; **كالبهانس**, **بالضم**, Ebû Zeyd’den. Ve Muhammed b. **بهنس** el-Mervezî: muhaddis; Merv’de en-Nadr’ın müstemlîsi idi; Mutahhar b. el-Hakem’den ve başkasından rivayet etti. Ve şair el-‘Adevî, Zü’r-Rumme Gıylân b. ‘Ukbe b. **بهنس**’in dedesi hakkında ihtilaf edildi; “böyle” denildi; ve “**بهيس**” küçültme olarak denildi. **بهنس**, ve **تبهنس**: salındı; bazısı onu aslana tahsis etti; bazısı onu genelleştirdi. Ve **بهنسى**, **كقهقرى**: Nil’in batısında, Aşağı Mısır Saîd’inde bir kûre; ona nisbet **بهنسي** ve **بهنساوي**’dir. Ona ilim ehlinden bir cemaat nisbet edilmiştir; onlardan: Şâfiî, sûfî müfessir imam eş-Şems Muhammed b. Muhammed **البهنسي**; ve şeyhimiz, uzun ömürlü muhaddis Abdülhayy b. el-Hasen b. Zeynü’l-Âbidîn **البهنسي** el-Mâlikî eş-Şâzelî, 1175 senesinde Bûlâk’ta mukim; el-Haraşî, ez-Zurkânî, el-İtfîhî, el-Gumrî, el-Basrî ve en-Nahlî’den semâ etti; 1181 senesinde vefat etti.
