# بهنن (ب-ه-ن-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ه - ن - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

البَهْنانَةُ: المرأة الطيِّبة النَفَس والأرَجَ.

##### Türkçe

**البَهْنانَةُ**: nefesi ve kokusu hoş olan kadın.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

البَهْنانةُ: الضحَّاكة المُتهلِّلة؛ قال الشاعر:
يا رُبَّ بَهْنانةٍ مُخَبَّأَةٍ،
تَفْتَرُّ عن ناصعٍ من البَرَد
وقيل: البَهْنانةُ الطيِّبةُ الريح، وقيل: الطيِّبة الرائحة الحسَنة الخُلقِ السَّمْحة لزَوْجِها، وفي الصحاح: الطيِّبة النفَس والأَرَجِ، وقيل: هي الليِّنة في عملها ومَنْطقها. وفي حديث الأَنصار: ابْهَنُوا منها آخِرَ الدهر أَي افرَحوا وطيبُوا نفْساً بصُحْبَتي، من قولهم امرأَةٌ بَهْنانةٌ أَي ضاحكة طيّبة النفَس والأَرَج؛ فأَما قول عاهان بن كعب بن عمرو بن سعد أَنشده ابن الأَعرابي:
أَلا قالتْ بَهانِ، ولمْ تأَبَّقْ:
نَعِمْتَ ولا يَليقُ بكَ النَّعيمُ
بَنونَ وهَجْمَةٌ كأَشاءِ بُسٍّ،
صَفايا كَثَّةُ الأَوْبارِ كُومُ
فإنه يقال بَهانِ أَراد بَهْنانةً، قال: وعندي أَنه اسم علم كحَذامِ وقَطامِ، وقوله: لم تَأَبَّقْ أَي لم تأْنفْ، وقيل: لم تأَبَّقْ لم تفِرّ، مأْخوذ من أَباقِ العبدِ، وهذا البيت أَورده الجوهري منسوباً لعامانَ بالميم، ولم يُنبِّه عليه ابن بري بل أَقرّه على اسمه وزاد في نسبَه، وهو عاهان بالهاء كما أَورده ابن سيده، وذكره أَيضاً في عوه وقال: هو على هذا فَعْلانُ وفاعال فيمن جعله من عَهنَ؛ وأَورده الجوهري:
كبِرْتَ ولا يليق بك النعيم
وصوابه نَعِمتَ كما أَورده ابن سيده وغيره. وبُسُّ: اسمُ موضع كثير النخل. الجوهري: وبَهانِ اسمُ امرأَة مثل قَطامِ. وفي حديث هَوازن: أَنهم خرجوا بدُرَيْد بن الصّمّة يتَبَهّنون به؛ قال ابن الأَثير: قيل إن الراوي غَلِطَ وإنما هو يَتَبَهْنَسون، والتَّبَهنُسُ كالتَّبَخْتر في المشي، وهي مِشْية الأَسد أَيضاً، وقيل: إنما هو تصحيفُ يتَيمَّنُون به، من اليُمْنِ ضِدّ الشُّؤْم. والباهِينُ: ضرْبٌ من التمر؛ عن أَبي حنيفة. وقال مُرة: أَخبرني بعضُ أَعرابْ عُمانَ أَنَّ بهَجَر نخلة يقال لها الباهينُ، لا يزال عليها السَّنةَ كلَّها طلعٌ جديدٌ وكبائسُ مُبْسِرة وأُخَرُ مُرْطِبة ومُتْمِرة. الأَزهري عن أَبي يوسف: البَيْهَنُ النَّسْتَرَنُ من الرّياحِين، والبَهْنَوِيُّ من الإبلِ: ما بين الكِرْمانيّة والعربيّة، وهو دَخِيل في العربية.

##### Türkçe

**البَهْنانةُ**: çok gülen, yüzü aydınlık olan; şair dedi ki:
يا رُبَّ **بَهْنانةٍ** مُخَبَّأَةٍ،
تَفْتَرُّ عن ناصعٍ من البَرَد

Ve denildi: **البَهْنانةُ** güzel kokulu olandır; ve denildi: güzel kokulu, güzel huylu, kocası için cömert (yumuşak huylu) olandır. Ve **الصحاح**’ta: nefsi ve güzel kokusu hoş olan. Ve denildi: işinde ve konuşmasında yumuşak olandır. **الأَنصار** hadîsinde: “**ابْهَنُوا** منها آخِرَ الدهر” yani: benim sohbetimle sevinin ve nefsi hoş tutun; onların “kadın **بَهْنانةٌ**” sözünden: yani gülen, nefsi ve güzel kokusu hoş olan. Şu var ki, عاهان بن كعب بن عمرو بن سعد’ın sözü; İbnü’l-A‘râbî onu okuttu:
أَلا قالتْ **بَهانِ**، ولمْ تأَبَّقْ:
نَعِمْتَ ولا يَليقُ بكَ النَّعيمُ
بَنونَ وهَجْمَةٌ كأَشاءِ **بُسٍّ**،
صَفايا كَثَّةُ الأَوْبارِ كُومُ

Şüphesiz ki **بَهانِ** denilir; **بَهْنانةً**yı kastetti. Dedi ki: ve benim yanımda o, **حَذامِ** ve **قَطامِ** gibi bir özel addır. Ve onun sözü: “لم تَأَبَّقْ” yani: burun kıvırmadı; ve denildi: “لم تأَبَّقْ” kaçmadı; kölenin kaçması olan **أَباقِ العبدِ**’den alınmıştır. Bu beyti Cevherî, **عامانَ**’a nispet ederek, **الميم** ile zikretti; İbn Berî ona dikkat çekmedi; bilakis onu adı üzere onayladı ve nesebinde artırdı. O ise, İbn Sîde’nin zikrettiği gibi, **عاهان**dır, **الهاء** ile; onu ayrıca **عوه** maddesinde de zikretti ve dedi ki: bu üzere, onu **عَهنَ**’den yapan kimseye göre o **فَعْلانُ** ve **فاعال**dır. Cevherî onu şöyle rivayet etti:
كبِرْتَ ولا يليق بك النعيم

Onun doğrusu “نَعِمتَ”tır; İbn Sîde ve başkalarının rivayet ettiği gibi. Ve **بُسُّ**: hurması çok olan bir yer adıdır. Cevherî: ve **بَهانِ** **قَطامِ** gibi bir kadının adıdır. **هَوازن** hadîsinde: onların, Düreyd b. es-Sımme’yi onunla “**يتَبَهّنون**” olarak çıktıkları (yanlarına aldıkları); İbnü’l-Esîr dedi ki: râvînin yanıldığı söylendi; aslında o “**يَتَبَهْنَسون**”dur; ve **التَّبَهنُسُ** yürüyüşte **التَّبَخْتر** gibidir; o, aslanın yürüyüşüdür de; ve denildi: ancak o, “**يتَيمَّنُون**”un tashîfidir; **اليُمْنِ**den, **الشُّؤْم**un zıddı.

**الباهِينُ**: hurmadan bir tür; Ebû Hanîfe’den. Ve Mürre dedi: Umân bedevîlerinden bir kısmı bana haber verdi ki Behcer’de **الباهينُ** denilen bir hurma ağacı vardır; bütün yıl üzerinde yeni bir tomurcuk (salkım başlangıcı) ve olgunlaşmaya başlamış salkımlar, ve başka yaşarmış (rutablaşmış) ve meyve vermiş olanlar eksik olmaz.

Ezherî, Ebû Yûsuf’tan: **البَيْهَنُ** râyihânlardan **النَّسْتَرَنُ**dur. Ve develerden **البَهْنَوِيُّ**: **الكِرْمانيّة** ile **العربيّة** arasında olan; o, Arapçaya dâhil (yabancı kökenli)dir.
