# بهه — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D9%87/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%87%D9%87/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بهه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D9%87.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: بهه

الأَبَهُّ: الأَبَحُّ. أَبو عمرو: بَهَّ إِذا نَبُلَ وزاد في جاهه ومنزلتِه عند السلطان، قال: ويقال للأَبَحِّ أَبَهُّ. وقد بَهَّ يَبَهُّ أَي بَحَّ يَبَحُّ.
وبَهْ بَهْ: كلمة إِعظامٍ كبَخْ بَخْ. قال يعقوب: إِنما تقال عند التعجب من الشيء؛ قال الشاعر:
مَنْ عَزاني قال: بَهْ بَهْ
سِنْخُ ذا أَكْرمُ أَصلِ
ويقال للشيء إِذا عَظُم: بَخْ بَخْ وبَهْ بَهْ. وفي الحديث: بَهْ بَهْ إِنك لضَخْمٌ؛ قيل: هي بمعنى بَخْ بَخْ. يقال: بَخْبَخَ به وبَهْبَه، غيرَ أَن الموضع لا يحتمله إِلا على بُعْد لأَنه قال إِنك لضَخْم كالمُنْكر عليه، وبخ بخ لا تقال في الإِنكار. المُفَضَّلُ الضَّبِّيُّ: يقال إِن حوله من الأَصوات البَهْبَهَ أَي الكثيرَ. والبَهْبَهُ: من هَدير الفحل. والبَهْبَهَةُ: الهَدْرُ الرفيع؛ قال رؤبة يصف فحلاً:
ودونَ نبْح النابح المُوَهْوِهِ
رَعَّابةٌ يُخْشِي نُفوسَ الأُنَّهِ
برَجْسِ بَخْباخ الهَدير البَهْبهِ
ويروى: بَهْباهِ الهَدير البَهْبه. الجوهري: البَهْباهُ في الهدير مثل البَخْباخ. ابن الأَعرابي: في هَدْره بَهْبَهٌ وبَخْبَخ، والبعير يُبَهْبهُ في هَديره. ابن سيده: والبَهْبَهيُّ الجَسيم الجَريء؛ قال: لا تَراهُ في حادِثِ الدهْرِ إِلاَّ
وهْوَ يَغْدو بِبَهْبَهِيٍّ جَريم

### Türkçe

**الأَبَهُّ**: **الأَبَحُّ**. Ebû Amr: **بَهَّ**; soylulaştığı ve sultanın yanındaki şanında ve menzilinde arttığı zaman (böyledir), dedi: ve **الأَبَحّ** için **أَبَهُّ** denilir. Ve gerçekten **بَهَّ يَبَهُّ**; yani **بَحَّ يَبَحُّ**.

**وبَهْ بَهْ**: **بَخْ بَخْ** gibi bir yüceltme kelimesidir. Ya‘kūb dedi: ancak bir şeyden taaccüp edildiği zaman söylenir; şair dedi:
مَنْ عَزاني قال: **بَهْ بَهْ**
سِنْخُ ذا أَكْرمُ أَصلِ

Bir şey büyüdüğü zaman ona **بَخْ بَخْ** ve **بَهْ بَهْ** denilir. Hadiste: **بَهْ بَهْ**; “şüphesiz sen irisin”; denildi ki: o, **بَخْ بَخْ** manasındadır. Denilir: **بَخْبَخَ** onunla ve **بَهْبَه**; ancak yer bunu ancak uzak bir ihtimal üzere taşır; çünkü “şüphesiz sen irisin” dedi, sanki onu inkâr eder gibi; hâlbuki **بَخْ بَخْ** inkârda söylenmez. el-Mufaḍḍal ed-Ḍabbî: denilir ki, onun çevresinde seslerden **البَهْبَهَ** vardır; yani çok. Ve **البَهْبَهُ**: aygırın böğürmesindendir. Ve **البَهْبَهَةُ**: yüksek böğürmedir; Ru’be bir aygırı vasfederek dedi:
ودونَ نبْح النابح المُوَهْوِهِ
رَعَّابةٌ يُخْشِي نُفوسَ الأُنَّهِ
برَجْسِ بَخْباخ الهَدير **البَهْبهِ**

Ve şöyle rivayet olunur: **بَهْباهِ** الهَدير **البَهْبه**. el-Cevherî: **البَهْباهُ** böğürmede **البَخْباخ** gibidir. İbnü’l-A‘râbî: onun böğürmesinde **بَهْبَهٌ** ve **بَخْبَخ** vardır; ve deve böğürmesinde **يُبَهْبهُ**. İbn Sîde: ve **البَهْبَهيُّ** iri, cesur olandır; dedi:
لا تَراهُ في حادِثِ الدهْرِ إِلاَّ
وهْوَ يَغْدو بِ**بَهْبَهِيٍّ** جَريم
