# بوأ — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%A3/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%88%D8%A3/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%A3.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: بوأ

المباءة: منزل القوم في كل موضع، ويسمى كِناس الثور الوحشي: مباءةً، وكذلك مَعطِن الإِبل. وتبوَّأْتُ منزلاً؛ أي نزلتُه، وبوَّأت للرجل منزلاً وبوّأته منزلاً بمعنى، أي هيَّأته ومكَّنت له فيه. واستباءه، أي اتَّخذه مباءة. وهو بِبيئَةِ سَوء، أي بحالة سوء، وإنه لحسن البيئة.
وبوَّأت الرمح نحوه، أي سدَّدته نحوه. وَأَبَأْتُ الإِبل: رددتها إلى المباءة، وَأَبَأْتُ على فلان ماله، إذا أَرَحْتَ عليه إبله أو غنمه. والباءَة مثال الباعَةِ، لغة في المباءة؛ ومنه سُمِّي النكاح: باءً وباءةً، لأن الرجل يتبوَّأ من أهل، أي يستمكن منها، كما يتبوأ من داره. والبَواء: السَّواء، ويقال: دم فلان بَواءٌ لِدَم فلان، إذا كان كفؤاً له. ويقال: كلمناهم فأجابونا عن بَواءٍ واحد، أي: أجابونا جواباً واحداً. وأبَأْتُ القاتل بالقتيل، واستبأته إذا قتلتَه به، أيضاً. أبو زيد: باء الرجُلُ بصاحبه: إذا قُتِل به. ويقال: بُؤْ بِهِ، أي كُن ممن يُقتَل به. قال الأخفش: وباءوا بغضب من الله: رجعوا به، أي صار عليهم. قال: وكذلك باء بإثمه يبوء بَوْءاً. وتقول: باء بحقه، أي أقرَّ.
وفي أرض كذا فلاة تُبيءُ في فلاة، أي تذهب.

### Türkçe

**المباءة**: kavmin her yerdeki menzili; ve yaban öküzünün in’i de **مباءة** diye adlandırılır; yine develerin barınağı. Ve “**تبوَّأْتُ** bir menzil”; yani ona indim. Ve “bir adam için bir menzil **بوَّأت**” ve “ona bir menzil **بوّأته**” aynı mânâdadır; yani onu hazırladım ve ona orada imkân verdim. Ve “onu **استباءه**”; yani onu bir **مباءة** edindi. Ve o, **بِبيئَةِ سَوء**dedir; yani kötü bir hâl üzeredir; ve şüphesiz o, **حسن البيئة**dir.

Ve “mızrağı ona doğru **بوَّأت**”; yani onu ona doğru doğrulttum. Ve “develeri **وَأَبَأْتُ**”: onları **المباءة**ye geri çevirdim. Ve “falana malını **وَأَبَأْتُ**”, sen onun üzerine develerini yahut koyunlarını dinlendirdiğin zaman. Ve **الباءَة**, **الباعَةِ** vezni üzeredir; **المباءة** hakkında bir lugattır. Ondan dolayı nikâh **باءً** ve **باءةً** diye adlandırıldı; çünkü erkek, ehilden **يتبوَّأ** eder; yani ondan imkân bulur; tıpkı evinden **يتبوأ** ettiği gibi. Ve **البَواء**: eşitliktir. Ve “falancanın kanı, falancanın kanına **بَواءٌ**dur” denir; ona denk olduğu zaman. Ve “onlarla konuştuk da bize tek bir **بَواءٍ** üzere cevap verdiler”; yani bize tek bir cevapla cevap verdiler. Ve “katili maktulle **أبَأْتُ**”; ve “onu **استبأته**”, onu onunla öldürdüğün zaman; yine. Ebû Zeyd: “adam, arkadaşıyla **باء** etti”: onunla öldürüldüğü zaman. Ve “**بُؤْ بِهِ**” denir; yani onunla öldürülenlerden ol. Ahfeş dedi: “Allah’tan bir gazapla **وباءوا**”: onunla döndüler; yani onların üzerine oldu. Dedi: ve günahıyla **باء** etti; **يبوء** eder, **بَوْءاً**. Ve dersin ki: “hakkıyla **باء** etti”; yani ikrar etti.

Ve filân arazide, bir çoraklık vardır ki bir çoraklıkta **تُبيءُ** eder; yani gider.
