# بوث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%88%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بوث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بوث

باث  الشيء، و  عنه  يبوث بوثا  :بحث، كأبات، وابتاث  إباثة، وابتياثا. باث  متاعه  وماله يبوثه بوثا، إذا  بدده  . باث التراب يبوث ويبيث بوثا وبيثا، و  استباثه: استخرجه  ، وسيأتي في ب ى ث؛ لأنها كلمة يائية واوية. حاث باث: قماش الناس، واوية ويائية، وقولهم:  تركهم حاث باث- مكسورتين- و  جىء به من  حوث بوث  ، أي من حيث كان ولم يكن،  وينونان  فيقال: تركهم حوثا بوثا. وعن ابن الأعرابي: يقال: تركهم حاث باث  أي متفرقين  وفي مجمع الأمثال:  تركت دارهم حوث بوث  أي أثيرت بحوافر الدواب وخربت. ويقال  تركهم حوثا بوثا و  حوث بوث، وحاث باث وحيث بيث، أي فرقهم وبددهم. وهذا من مركبات الأحوال.
 ومما يستدرك عليه: باث المكان بوثا وبيثا:حفر فيه، وخلط فيه ترابا. وباث التراب يبوثه بوثا، إذا فرقه. وجاء بحوث بوث، إذا جاء بالشيء الكثير. وقال أبو منصور: وبثة: حرف ناقص، كأن أصله بوثة، من باث الريح الرماد يبوثه، إذا فرقه، كأن الرماد سمى بثة لأن الريح يسفيها، وذكره المصنف في المعتل، وهذا موضع ذكره، وقد نبهنا عليه هناك.

### Türkçe

**باث** şeyi, ve ondan **يبوث** **بوثا**: araştırdı; **أبات** gibi; ve **ابتاث** **إباثة** ve **ابتياثا**. **باث** eşyasını ve malını, onu **يبوثه** **بوثا**, onu dağıttığı zaman.

**باث** toprağı **يبوث** ve **يبيث** **بوثا** ve **بيثا**, ve **استباثه**: onu çıkardı; ve **ب ى ث**’te gelecektir; çünkü o, yâ’lı vâv’lı bir kelimedir.

**حاث باث**: insanların eşyası; vâv’lı ve yâ’lıdır; ve onların sözü: “Onları **حاث باث** bıraktı” —ikisi de kesreli—; ve o, **حوث بوث**’tan getirilmiştir; yani, olduğu yerden ve olmadığı yerden; ve ikisi tenvinlenir, şöyle denir: “Onları **حوثا بوثا** bıraktı.”

İbnü’l-A‘râbî’den: denir ki: “Onları **حاث باث** bıraktı”, yani dağınık.

Ve **مجمع الأمثال**’de: “Onların evini **حوث بوث** bıraktım”, yani binek hayvanlarının toynaklarıyla kaldırıldı ve harap oldu.

Ve denir: “Onları **حوثا بوثا** ve **حوث بوث**, ve **حاث باث** ve **حيث بيث** bıraktı”, yani onları ayırdı ve dağıttı. Ve bu, hâl terkîblerindendir.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **باث** mekânı **بوثا** ve **بيثا**: onda kazdı, ve onda toprağı karıştırdı. Ve **باث** toprağı, onu **يبوثه** **بوثا**, onu ayırdığı zaman. Ve **بحوث بوث** ile geldi, çok şeyi getirdiği zaman.

Ebû Mansûr dedi: ve **وبثة**: eksik bir harftir; sanki aslı **بوثة**’dir; rüzgârın külü **باث** etmesinden, onu **يبوثه**, onu ayırdığı zaman; sanki kül, **وبثة** diye adlandırıldı; çünkü rüzgâr onu savurur; ve musannif onu **المعتل**’de zikretti; ve bu, onun zikredilme yeridir; ve biz orada ona dikkat çektik.
