# بود (ب-و-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%88%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - و - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

بادَ الشيءُ بَواداً: ظهر، وسنذكره في الياء أَيضاً.
والبَوْدُ: البئر.
أَبو عبيد: يقال لقيته بُعَيْداتِ بَيْنٍ إِذا لقيته بعد حين؛ وقيل: بُعَيْداتِ بَيْنٍ أَي بُعَيد فراق، وذلك إِذا كان الرجل يمسك عن إِتيان صاحبه الزمانَ، ثم يأْتيه ثم يمسك عنه نحوَ ذلك أَيضاً، ثم يأْتيه؛ قال: وهو من ظروف الزمان التي لا تتمكن ولا تستعمل إلا ظرفاً؛ وأَنشد شمر: وأَشْعَثَ مُنْقَدّ القيمصِ، دعَوْتُه
بُعَيْداتِ بَيْنٍ، لا هِدانٍ ولا نِكْسِ
ويقال: إِنها لتضحك بُعَيْداتِ بَيْنٍ أَي بين المرَّة ثم المرة في الحين.
وفي حديث النبي، صلى الله عليه وسلم: أَنه كان إِذا أَراد البراز أَبعد، وفي آخر: يَتَبَعَّدُ؛ وفي آخر: أَنه، صلى الله عليه وسلم، كان يُبْعِدُ في المذهب أَي الذهاب عند قضاء حاجته؛ معناه إِمعانه في ذهابه إِلى الخلاء. وأَبعد فلان في الأَرض إِذا أَمعن فيها. وفي حديث قتل أَبي جهل: هَلْ أَبْعَدُ من رجل قتلتموه؟ قال ابن الأَثير: كذا جاء في سنن أَبي داود معناها أَنهى وأَبلغ، لأَن الشيء المتناهي في نوعه يقال قد أَبعد فيه، وهذا أَمر بعيد لا يقع مثله لعظمه، والمعنى: أَنك استعظمت شأْني واستبعدت قتلي فهل هو أَبعد من رجل قتله قومه؛ قال: والروايات الصحيحة أَعمد، بالميم.

##### Türkçe

**بادَ** şey **بَواداً**: ortaya çıktı; onu **الياء**’da da zikredeceğiz.

Ve **البَوْدُ**: kuyu.

Ebû Ubeyd: “Onu **بُعَيْداتِ بَيْنٍ** (ile) karşılaştım” denir; onu bir müddet sonra karşılaştığında; ve denildi ki:
**بُعَيْداتِ بَيْنٍ** yani **بُعَيد فراق**; ve bu, adamın arkadaşına gelmekten zaman boyunca kendini tutması, sonra ona gelmesi, sonra yine bunun benzeri şekilde ondan kendini tutması, sonra ona gelmesi olduğu zamandır; dedi: ve o, yerleşmeyen ve ancak zarf olarak kullanılmayan zaman zarflarındandır; ve Şemmer inşad etti:
Ve saçları dağınık, gömleği yırtık olanı, onu çağırdım
**بُعَيْداتِ بَيْنٍ**, ne **هِدانٍ** ne de **نِكْسِ**

Ve denir: “Şüphesiz o, **بُعَيْداتِ بَيْنٍ** güler”; yani vakitte bir kerre ile sonra bir kerre arasında.

Ve Peygamber’in hadîsinde, sallallahu aleyhi ve sellem: onun, büyük abdest istemek istediğinde uzaklaştığı; ve bir diğerinde: **يَتَبَعَّدُ**; ve bir diğerinde: onun, sallallahu aleyhi ve sellem, mezhepte (yani) ihtiyacını gidermek için gidişte uzaklaştığı; manası: helâya gidişinde ileri gitmesidir. Ve falan kimse yerde **أَبعد** etti; onda ileri gittiğinde. Ve Ebû Cehil’in öldürülmesi hadîsinde: “Sizin öldürdüğünüz bir adamdan daha **أَبْعَدُ** var mı?” İbnü’l-Esîr dedi: Ebû Dâvûd’un Sünen’inde böyle gelmiştir; manası: daha nihayetli ve daha erişkin; çünkü türünde nihayete varmış olan şeye “onda **أَبعد** etti” denir; ve bu, büyüklüğünden dolayı benzeri vuku bulmayan uzak bir iştir; ve mana: benim işimi büyük gördün ve benim öldürülmemi uzak gördün; öyleyse o, kavmi tarafından öldürülmüş bir adamdan daha **أَبْعَدُ** mıdır? dedi: ve sahih rivayetler **أَعمد**’dır, **بالميم**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البود، أهمله الجوهري، وقال الصاغاني: هو البئر، كذا في التكملة. ومما يستدرك عليه: باد الشيء بوادا، لغة في بدا بمعنى ظهر وسيأتي في الياء.

##### Türkçe

**البود**: el-Cevherî onu ihmal etti; es-Sâğânî dedi ki: o, **البئر**’dir; Tekmile’de böyle(ce). Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: şey **باد** oldu, **بوادا** (olarak); **بدا**’da “ortaya çıktı” mânâsıyla bir lügattir; ve **الياء**’da gelecektir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%AF/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

بَادَ
1 بَادَ اـد باـد باد بادي , inf. n. بَوْدٌ and بَوَادٌ: see art. بيد.

##### Türkçe

**بَادَ**
1 **بَادَ** اـد باـد باد بادي, mastar ismi **بَوْدٌ** ve **بَوَادٌ**: **بيد** maddesine bak.
