# بور — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%88%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بور

البور، بالفتح: الأرض قبل أن تصلح للزرع، وهو مجاز، وعن أبي عبيد: هي الأرض التي لم تزرع، وقال أبو حنيفة: البور: الأرض كلها قبل أن تستخرج حتى تصلح للزرع أو الغرس، وفي كتاب النبي صلى الله عليه وسلم لأكيدر دومة:  ولكم البور والمعامي وأعفال الأرض  . قال ابن الأثير: وهو بالفتح مصدر وصف به، ويروى بالضم، وهو جمع البوار، وهي الأرض الخراب التي لم تزرع. أو هي التي تجم سنة لتزرع من قابل.
 والبور: الاختبار والامتحان، كالابتيار. وباره بورا وابتاره، كلاهما: اختبره.
 ويقال للرجل إذا قذف امرأة بنفسه أنه فجر بها: فإن كان كاذبا فقد ابتهرها، وأن كان صادقا فهو الابتيار، بغير همزة، افتعال من: برت الشيء أبوره: اختبرته، وقال الكميت:
  قبيح بمثلي نعت الفـتـا                      ةإما ابتهارا وإما ابتيارا. يقول: إما بهتانا وإما اختبارا بالصدق، لاستخراج ما عندها.
 والبور: الهلاك، بار بورا. وأباره الله تعالى: أهلكه، وفي حديث أسماء:  في ثقيف كذاب ومبير  ، أي مهلك يسرف في إهلاك الناس، وفي حديث علي:  لو عرفناه أبرنا عترته، وقد ذكر في أبر. وبنو فلان بادوا وباروا.
 ومن المجاز: البور: كساد السوق، كالبوار، فيهما، قد بار بورا وبوارا.
 والبور: جمع بائر، كصاحب وصحب، أو كنائم ونوم، وصائم وصوم، فهو على هذا اسم للجمع. البور بالضم: الرجل الفاسد والهالك، الذي لا خير فيه، كذا في الصحاج، وقال الفراء في قوله تعالى:  وكنتم قوما بورا  : البور مصدر يستوي فيه الاثنان والجمع والمؤنث. قال أبو عبيدة: رجل بور، ورجلان بور، وقوم بور، وكذلك الأنثى، ومعناه هالك.
 قال شيخنا: وأنشدنا الإمام ابن المسناوي، رضي الله عنه، لبعض الصحابة، وإخاله عبد الله بن رواحة:
  يا رسول المليك إن لساني                      راتق ما فتقت إذ أنا بور. ونسبه الجوهري لعبد الله بن الزبعري السهمي، وقد يكون بور هنا جمع بائر، مثل حول وحائل، وحكى الأخفش عن بعضهم أنه لغة، وليس بجمع لبائر، كما يقال: أنت بشر، وأنتم بشر.
 البور: ما بار من الأرض وفسد فلم يعمر بالزرع والغرس، كالبائر والبائرة، وقال الزجاج: البائر في اللغة: الفاسد الذي لا خير فيه، قال: وكذلك أرض بائرة: متروكة من أن يزرع فيها.
 نزلت بوار على الناس، كقطام: اسم الهلاك قال أبو مكعت الأسدي:
  قتلت فكان تباغيا وتظالـمـا                      إن التظالم في الصديق بوار. وفحل مبور، كمنبر: عارف بالناقة بحاليها: أنها لاقح أم حائل. وقد بارها، إذا اختبرها.
 والبوري والبورية والبورياء والباري والبارياء والبارية، كل ذلك الحصير المنسوج، وفي الصحاح: التي من القصب. وإلى بيعة ينسب أبو علي الحسن بن الربيع بن سليمان البواري، البجلي الكوفي، شيخ البخاري ومسلم، وقال عبد الغني بن سعيد: روى عنه أبو زرعه وأبو حاتم، وقال ابن سعد: توفي سنة 221.
 قيل: هو الطريق، فارسي معرب، قال الأصمعي: البورياء بالفارسية، وهو بالعربية باري وبوري وأنشد للعجاج يصف كناس الثور:
  كالخص إذ جلله الباري. قال: وكذلك البارية.

  وفي الحديث: أنه  كان لا يرى بأسا بالصلاة على البوري  ، قالوا: هي الحصير المعول بالقصب، ويقال فيه: بارية وبورياء. يقال: رجل حائر بائر، يكون من الكساد، ويكون من الهلاك، وفي التهذيب: رجل حائر بائر، إذا لم يتجه لشيء، ضال تائه، وهو إتباع، وزاد في غيره: ولا يأتمر رشدا، ولا يطيع مرشدا، وقد جاء ذلك في حديث عمر رضي الله عنه.
 وبار: ة بنيسابور، منها الحسين بن نصر أبو علي الباري النيسابوري حدث عن الفضل بن أحمد الرازي، وعنه أبو بكر بن الحسن الحيري، وتوفي بعد سنة ثلاثين وثلاثمائة.
 وسوق البار: د، باليمن بين صعدة وعثر، وقيل: شرقي ثوران، يسكنها بنو رزاح من خولان قضاعة. وباري، بسكون الياء: ة ببغداد، من أعمال كلواذي، بها متنزهات وبساتين. وبارة: كورة بالشام من نواحي حلب، ذات بساتين، ويسمونها زاوية البارة. بارة: إقليم من أعمال الجزيرة الخضراء بالأندلس، فيه جبال شامخة، والنسبة إلى الكل باري.
 من المجاز: ابتارها، إذا نكحها، كآرها. وبورة: بالضم: د بمصر بين تنيس ودمياط، ليس له الآن أثر، منها السمك البوري المشهور ببلاد مصر، ويعرف في اليمن بالسمك العربي.
 بنو البوري: فقهاء كانوا بمصر والإسكندرية، منهم: هبة الله بن معد أبو القاسم القرشي، الدمياطي، المدرس، عن أبي الفرج بن الجوزي، مات في حدود الستمائة، وابن أخيه محمد بن عبد العزيز أبو الكرم الرئيس، وغيرهما مثل محمد بن عمر بن حصن البوري، قال عبد الغني بن سعيد: حدثونا عنه، وهو من القدماء. بور: بلا هاء: د، بفارس، ويقال فيه بالباء الأعجمية أيضا. أبو بكر بور بن أضرم المروزي شيخ البخاري، مشهور بكنيته، هكذا ذكره الحافظ.
 بور بن محمد، كتب عنه أبو إسحاق المستملي. وبور بن عمار، جد أبي الفضل أحمد بن محمد بن محمود، البلخيان، أخذ أبو الفضل هذا عن محمد بن علي بن طرخان وغيره، ذكره غنجار. بور بن هانئ من أهل مرو، عن ابن المبارك. وآخرون. بورى، كشورى: ة قرب عكبراء، وإياها عنى أبو فراس بقوله:
  ولا تركت المدام بين قرى الك                      رخ فبورى فالجوسق الخرب. منها أبو البركات محمد بن أبي المعالي بن البوراني، عن أبي الحسين يوسف، وعنه الرشيد محمد بن أبي القاسم، ويقال فيه أيضا: ابن البوري. بورى كزورى أمرا من زار من الأعلام، منهم: بورى بن السلطان صلاح الدين يوسف، كان فاضلا، وله ديوان شعر.
 والبورانية: طعام ينسب إلى بوران بنت الحسن بن سهل التي قال فيها الحريري: وبوران بفرشها، زوج أمير المؤمنين المأمون الخليفة العباسي.
 والقاضي أبو بكر محمد بن أحمد البوراني شيخ شيخ أبي الحسين محمد بن أحمد بن محمد بن جميع، الغساني الصيداوي، أبو الحسن عبد الله بن محمد بن عبد الواحد بن بورين: محدثان، الأخير عن إبراهيم بن موسى، وعنه الأبهري. والبويرة، تصغير بورة: ع كان به نخل لبني النضير، وهو من منازل اليهود، وفيه يقول حسان بن ثابت:
  وهان على سراة بني لؤي                      حريق بالبويرة مستطير. وقال جبل بن جوا التغلبي:
  وأوحشت البويرة مـن سـلام                      وسعد وابن أخطب فهي بور. وباره يبوره بورا: جربه واختبره، ومنه الحديث:  كنا نبور أولادنا بحب علي رضي الله عنه  .

  من المجاز: بار الناقة يبورها بورا، إذا عرضها على الفحل، لينظر: ألاقح هي أم لا، لأنها إذا كانت لاقحا بالت في وجهه، أي الفحل، إذا تشممها، كذا في الصحاح.
 بار عمله، إذا بطل، ومنه قوله تعالى:  ومكر أولئك هو يبور  ، وقال الفراء: يقال: أصبحت منازلهم بورا، أي شيء فيها، وكذلك أعمال الكفار تبطل.
 من المجاز: بار الفحل الناقة وابتارها، إذا تشممها، ليعرف لقاحها من حيالها، وأنشد قول مالك ابن زغبة:
  بضرب كآذان الفراء فضـولـه                      وطعن كإيزاغ المخاض تبورها. قال أبو عبيدة: كإيزاغ المخاض يعني قذفها بأبوالها، وذلك إذا كانت حوامل، شبه خروج الدم برمي المخاض أبوالها، وقوله: تبورها، أي تختبرها أنت، حتى تعرضها على الفحل: ألاقح هي أم لا. من المجاز: بارت السوق، وبارت البياعات، إذا كسدت، تبور، ومن هذا قيل: نعوذ بالله من بوار الأيم، وهو أن تبقى في بيتها لا تخطب، والأيم: التي لا زوج لها.
 من أمثالهم:  أرسله ببوريه  بالضم إذا ترك الرجل ورأيه يفعل ما يشاء ولم يؤدب.
 ومما يستدرك عليه: البائر: المجرب، وقد بار يبور بورا، إذا جرب، قاله الأصمعي. وفي المثل:  إنهم لفي حور وبور  بالضم فيهما، وفسروه بالنقصان. ومن المجاز: بر لي ما عند فلان، أي اعلمه وامتحن لي ما في نفسه، مأخوذ من بار الفحل الناقة. ومحمد بن الفضل البلخي، يعرف ببور، والفضل بن عبد الجبار بن بور المروزي، عن ابن شميل. ومحمد بن الحسن بن بور البلخي. وجبير بن بور البلخي. ومحمد بن عبيد الله بن مهدي العامري، يعرف ببور: محدثون.
 قال ابن سيده: وابن بور حكاه ابن جني في الإمالة، والذي ثبت في كتاب سيبويه: ابن نور بالنون، وهو مذكور في موضعه. وبور، بالضم: ناحية متسعة من بلاد الروم. وعبد الله بن محمد بن الربيع الباري ليس من بار نيسابور، وهو قرابة قحطبة بن شبيب، ذكره الأمير.
 وباران: من قرى مرو، منها: حاتم بن محمد بن حاتم الباراني المحدث. والحسن بن أبي الربيع البواراني، من رجال الستة. قلت: وبورين: من قرى نابلس، ومنها: البدر حسن بن محمد البوريني الحنفي، من المتأخرين، ترجمه النجم الغزي في الذيل، وأثنى عليه توفي سنة 1034. وبانبورة: ناحية بالحيرة، من أرض العراق. وبارنبار: بلدة قرب دمياط، على خليج أشموم وبسراط، وقد دخلتها، وهي في الديوان بورنبارة. وباور: موضع باليمن، منه: أبو عبد الله الحسين بن يوحن الباوري اليمني، مات بأصبهان. وباورى: مدينة ببلاد الزنج يجلب منها العنبر.

### Türkçe

**البور**، fetih ile: ekime elverişli hâle gelmeden önceki toprak; bu mecazdır. Ebû Ubeyd’den: o, ekilmemiş topraktır. Ebû Hanîfe dedi: **البور**: çıkarılıp (işlenip) ekime yahut dikime elverişli hâle getirilinceye kadar toprağın tamamıdır. Nebî’nin صلى الله عليه وسلم Ukaydir Dûme’ye yazdığı kitapta: “Ve sizin için **البور** ve **المعامي** ve toprağın **أعفال**’ı vardır.” İbnü’l-Esîr dedi: o, fetih ile, kendisiyle vasfedilmiş bir masdar’dır; zamme ile de rivayet edilir; o, **البوار**’ın cem‘idir; o da, ekilmemiş harap topraktır. Yahut o, gelecek yıl ekilmek üzere bir yıl nadasa bırakılan (topraktır).

Ve **البور**: deneme ve imtihandır; **الابتيار** gibi. Onu **باره** etti **بورا** ve **ابتاره** etti; ikisi de: onu denedi.

Ve bir adam, bir kadına kendi nefsiyle iftira edip onunla fuhuş ettiğini söylediğinde denir ki: onunla fuhuş etti; eğer yalancı ise onu **ابتهرها** etmiştir; eğer doğru ise o **الابتيار**’dır, hemzesiz; **برت الشيء أبوره**: onu denedim (kökünden) **افتعال**’dır. Kümeyt dedi:
  Benim gibisiyle genç kıza niteleme çirkindir,
  ya **ابتهارا** ya da **ابتيارا**.
Der ki: ya iftira olarak ya da onda olanı çıkarmak için doğrulukla deneme olarak.

Ve **البور**: helâk; **بار بورا**. Allah Teâlâ onu **أباره** etti: onu helâk etti. Esmâ hadîsinde: “Sakîf’te bir yalancı ve bir **مبير** vardır”; yani insanları helâk etmede aşırı giden bir helâk edici. Ali hadîsinde: “Eğer onu bilseydik, onun **عترته**’sini **أبرنا** ederdik”; **أبر** maddesinde zikredilmiştir. Ve falan oğulları **بادوا** ve **باروا**.

Mecazdan: **البور**: pazarın durgunluğu; **البوار** gibi; ikisinde de: **قد بار بورا وبوارا**.

Ve **البور**: **بائر**’in cem‘idir; **صاحب** ve **صحب** gibi; yahut **نائم** ve **نوم**; **صائم** ve **صوم** gibi; buna göre o, cem‘ için bir isimdir. **البور** zamme ile: bozuk ve helâk olmuş, kendisinde hayır olmayan adam; **الصحاح**’ta böyle. Ferrâ, Allah Teâlâ’nın sözü hakkında: “Ve siz **قوما بورا** idiniz”: **البور** bir masdar’dır; ikilide, cem‘de ve müenneste eşit olur, dedi. Ebû Ubeyde dedi: **رجل بور**; **رجلان بور**; **قوم بور**; dişi de böyledir; manası: helâk olmuş.

Şeyhimiz dedi: İmam İbnü’l-Mesnâvî, رضي الله عنه, bize bazı sahâbîlerden—onu Abdullah b. Revâha sanıyorum—şu beyti okuttu:
  Ey Melik’in Resûlü, şüphesiz benim dilim,
  ben **بور** iken yırttığımı yamayan (bir dildir).
Cevherî onu Abdullah b. ez-Zeb‘arâ es-Sehmî’ye nisbet etti. **بور** burada, **حول** ve **حائل** gibi, **بائر**’in cem‘i olabilir. Ahfeş, bazılarından nakletti ki o bir lugattır; **بائر** için cem‘ değildir; “sen **بشر**’sin, siz **بشر**’siniz” denildiği gibi.

**البور**: yerden **بار** olan ve bozulup ekim ve dikimle imar edilmeyen şey; **البائر** ve **البائرة** gibi. Zeccâc dedi: **البائر** lugatta: bozuk, kendisinde hayır olmayan (kimsedir). Dedi: ve aynı şekilde **أرض بائرة**: içinde ekim yapılmaktan terk edilmiş (topraktır).

İnsanların üzerine **بوار** indi; **قطام** gibi: helâkin ismidir. Ebû Mek‘at el-Esedî dedi:
  Öldürdüm; bu, azgınlık ve zulümleşme oldu;
  dostta zulümleşme şüphesiz **بوار**’dır.
Ve **فحل مبور**, **منبر** gibi: dişi devenin iki hâlini bilen; yani o, gebe mi yoksa boş mu. Ve onu **بارها** etmiştir; yani onu denemiştir.

Ve **البوري** ve **البورية** ve **البورياء** ve **الباري** ve **البارياء** ve **البارية**: bunların hepsi dokunmuş hasırdır. **الصحاح**’ta: kamıştan olan (hasır). Ve bir kiliseye nisbetle Ebû Ali el-Hasen b. er-Rabî‘ b. Süleymân el-**بواري** el-Becelî el-Kûfî (vardır); Buhârî ve Müslim’in şeyhidir. Abdülganî b. Saîd dedi: Ebû Zur‘a ve Ebû Hâtim ondan rivayet etti. İbn Sa‘d dedi: 221 yılında vefat etti.

Denildi ki: o yoldur; Farsça mu‘arrebdir. Asma‘î dedi: **البورياء** Farsçadır; Arapçada o **باري** ve **بوري**’dir. A‘câc’a, öküzün inini vasfederken, şu beyit okundu:
  **الباري**’nin örttüğü **الخص** gibi.
Dedi: **البارية** de böyledir.

Hadîste: onun **البوري** üzerinde namaz kılmada bir beis görmediği (gelmiştir). Dediler ki: o, kamışla dokunmuş hasırdır; onda **بارية** ve **بورياء** da denir. “**رجل حائر بائر**” denir: durgunluktan olur, helâkten de olur. **التهذيب**’de: “**رجل حائر بائر**”: bir şeye yönelmediğinde; sapmış, şaşkın; bu, **إتباع**’dır. Başkasında artırdı: ve doğruyu emretmez, bir yol gösterene itaat etmez; bu, Ömer رضي الله عنه hadîsinde gelmiştir.

Ve **بار**: Nîsâbûr’da bir (yer); ondan Hüseyin b. Nasr Ebû Ali el-**باري** en-Nîsâbûrî (vardır); Fadl b. Ahmed er-Râzî’den hadis rivayet etti; ondan Ebû Bekr b. el-Hasen el-Hîrî rivayet etti; üç yüz otuz yılından sonra vefat etti.

Ve **سوق البار**: Yemen’de Sa‘de ile ‘Ather arasında bir (yer); “Sevrân’ın doğusu” da denildi; orada Havlân Kudâ‘a’dan Benû Ruzâh oturur. Ve **باري**—yâ sâkin olmak üzere—Bağdat’ta bir (yer); Kelvâzî amellerindendir; onda mesire yerleri ve bahçeler vardır. Ve **بارة**: Şam’da Halep nahiyelerinden bir **كورة**; bahçelidir; ona **زاوية البارة** derler. **بارة**: Endülüs’te **الجزيرة الخضراء** amellerinden bir iklim; onda yüksek dağlar vardır; hepsine nisbet **باري**’dir.

Mecazdan: onu **ابتارها** etti; yani onunla cima etti; **آرها** gibi. Ve **بورة**—zamme ile—Mısır’da Tinnîs ile Dimyât arasında bir beldedir; şimdi onun bir eseri yoktur. Ondan, Mısır beldelerinde meşhur olan **السمك البوري** (balığı) vardır; Yemen’de **السمك العربي** diye bilinir.

**بنو البوري**: Mısır ve İskenderiye’de bulunan fakihlerdir; onlardan: Hibetullâh b. Ma‘d Ebû’l-Kâsım el-Kureşî ed-Dimyâtî, müderris; Ebû’l-Ferec b. el-Cevzî’den (rivayet etti); altı yüzler civarında öldü. Ve onun kardeşinin oğlu Muhammed b. Abdülazîz Ebû’l-Kerem er-Reîs; ve başkaları, Muhammed b. Ömer b. Hisn el-**بوري** gibi. Abdülganî b. Saîd dedi: bize ondan hadis rivayet ettiler; o eskilerdendir. **بور**—tâ’sız—Fars’ta bir beldedir; onda **ب**-i a‘cemiyye ile de söylenir. Ebû Bekr **بور** b. Aḍram el-Mervezî, Buhârî’nin şeyhidir; künyesiyle meşhurdur; hâfız onu böyle zikretti.

**بور** b. Muhammed; Ebû İshâk el-Müstemlî ondan yazdı. Ve **بور** b. Ammâr; Belhîler’den Ebû’l-Fadl Ahmed b. Muhammed b. Mahmûd’un dedesidir; bu Ebû’l-Fadl, Muhammed b. Ali b. Tarhân ve başkalarından aldı; onu Guncâr zikretti. **بور** b. Hâni’, Merv ehlindendir; İbnü’l-Mübârek’ten (rivayet etti). Ve başkaları. **بورى**—**شورى** gibi—‘Ukberâ yakınında bir beldedir; Ebû Firâs’ın şu sözüyle kastettiği odur:
  Ve şarap, Kerh köyleri arasında, sonra **بورى**’de, sonra harap **الجوسق**’ta kalmadı.
Ondan Ebû’l-Berekât Muhammed b. Ebî’l-Me‘âlî b. el-**بوراني** (vardır); Ebû’l-Hüseyn Yûsuf’tan; ondan er-Reşîd Muhammed b. Ebî’l-Kâsım (rivayet etti). Onda “İbnü’l-**بوري**” de denir. **بورى**—**زورى** gibi—Zâr’dan bir emirdir; a‘lâmdan (şunlar vardır): Sultan Selâhaddîn Yûsuf’un oğlu **بورى**; faziletli idi; onun bir şiir divanı vardır.

Ve **البورانية**: Hasan b. Sehl’in kızı **بوران**’a nisbet edilen bir yemektir; Harîrî’nin hakkında dediği (kadın): “Ve **بوران** onun döşeğiyle”; Mü’minlerin emîri Me’mûn, Abbâsî halifesi, onunla evlendi.

Ve kadı Ebû Bekr Muhammed b. Ahmed el-**بوراني**, Ebû’l-Hüseyn Muhammed b. Ahmed b. Muhammed b. Cemî‘’in şeyhinin şeyhidir. El-Gassânî es-Saydâvî, Ebû’l-Hasen Abdullah b. Muhammed b. Abdülvâhid b. **بورين**: iki muhaddistir; sonuncusu İbrâhîm b. Mûsâ’dan; ondan el-Ebherî (rivayet etti). Ve **البويرة**: **بورة**’nın tasğîri; Benû’n-Nadîr’e ait hurmalık bulunan bir **عين**’dır; Yahudilerin menzillerindendir. Hassân b. Sâbit onun hakkında der ki:
  Benû Lüeyy’in ileri gelenlerine kolay geldi,
  **البويرة**’de yükselen bir yangın.
Cebel b. Cevâ et-Taglibî dedi:
  Ve **البويرة**, Selâm’dan, Sa‘d’dan ve İbn Ahtab’dan ıssızlaştı; o hâlde o **بور**’dur.
Ve onu **باره** eder, onu **يبوره** eder, **بورا**: onu denedi ve imtihan etti. Ondan hadîs: “Biz çocuklarımızı Ali رضي الله عنه sevgisiyle **نبور** ederdik.”

Mecazdandır: **بار** deveyi **يبورها** **بورا** (bûrâ) eder; onu erkeğe arz ettiği zaman; bakmak için: gebe midir değil midir; çünkü o gebe olduğu zaman onun yüzüne, yani erkeğin yüzüne, o onu kokladığı vakit, işer; **الصحاح**’ta böyle.

**بار** işini; bâtıl olduğu zaman. Ondandır Allah Teâlâ’nın sözü: “Ve onların tuzağı, o **يبور** olur.” **الفراء** dedi: “Evleri **بورا** (bûrâ) oldu” denir; yani onda hiçbir şey yoktur; kâfirlerin amelleri de böylece bâtıl olur.

Mecazdandır: **بار** erkek deveyi ve onu **ابتارها** eder; onu kokladığı zaman; onun gebeliğini ön tarafından bilmek için. Ve Mâlik b. Zağbe’nin sözüyle istişhâd etti:
بضرب كآذان الفراء فضـولـه                      وطعن كإيزاغ المخاض تبورها
Ebû Ubeyde dedi: “**كإيزاغ المخاض**” yani onu idrarlarıyla fışkırtması demektir; bu, hamile oldukları zaman olur; kanın çıkışını, doğurmak üzere olanın idrarlarını atmasına benzetti. Ve onun sözü: “**تبورها**”, yani sen onu imtihan edersin; ta ki onu erkeğe arz edersin: gebe midir değil midir.

Mecazdandır: **بارت** pazar ve **بارت** satışlar; durgunlaştığı zaman; **تبور**. Bundan dolayı denildi: “**نعوذ بالله من بوار الأيم**”; bu, evinde kalıp kendisine talip olunmamasıdır. **الأيم**: kocası olmayan kadındır.

Atasözlerindendir: “**أرسله ببوريه**” (bâ’sının zammesiyle); bir adamı ve görüşünü, istediğini yapsın diye bırakıp terbiye etmediği zaman.

Üzerine istidrâk edilenlerdendir: **البائر**: tecrübeli (denenmiş). Ve **بار** **يبور** **بورا** eder; tecrübe ettiği zaman; bunu **الأصمعي** söyledi. Ve atasözünde: “**إنهم لفي حور وبور**” (ikisi de zamme ile); onu noksanlık ile tefsir ettiler. Mecazdandır: “Bana falanın yanındakini **بر** et”; yani onu bana bildir ve onun nefsindekini benim için imtihan et; **بار** erkeğin deveyi (koklayıp yoklamasından) alınmıştır. Ve Muhammed b. el-Fadl el-Belhî, **بور** diye bilinir. Ve el-Fadl b. Abdülcebbâr b. **بور** el-Mervezî; İbn Şümeyl’den. Ve Muhammed b. el-Hasen b. **بور** el-Belhî. Ve Cübeyr b. **بور** el-Belhî. Ve Muhammed b. Ubeydullah b. Mehdî el-Âmirî, **بور** diye bilinir: muhaddislerdir.

İbn Sîde dedi: Ve “İbn **بور**”u İbn Cinnî imâlede nakletti. Sîbeveyh’in kitabında sabit olan ise: “İbn **نور**” (nûn ile)dur; o, yerinde zikredilmiştir. Ve **بور**, zamme ile: Rum diyarından geniş bir nâhiyedir. Ve Abdullah b. Muhammed b. er-Rabî‘ el-Bârî, Nîsâbûr’un **بار**’ından değildir; o, Kahtabe b. Şebîb’in akrabasıdır; onu emir zikretti.

Ve **باران**: Merv köylerindendir; ondan: muhaddis Hâtim b. Muhammed b. Hâtim el-Bârânî. Ve el-Hasen b. Ebî er-Rabî‘ el-Buvârânî; altının ricâlindendir. Dedim: Ve **بورين**: Nablus köylerindendir; ondan: müteahhirînden el-Bedr Hasan b. Muhammed el-Bûrînî el-Hanefî; onu en-Necm el-Gazzî “ez-Zeyl”de tercüme etti ve onu övdü; 1034 senesinde vefat etti. Ve **بانبورة**: Hîre’de bir nâhiye; Irak toprağındandır. Ve **بارنبار**: Dımyât yakınında bir belde; Eşmûm ve Busrât körfezi üzerindedir; ona girdim; divanda o **بورنبارة**’dır. Ve **باور**: Yemen’de bir yerdir; ondan: Ebû Abdullah el-Hüseyn b. Yûhann el-Bâvirî el-Yemenî; İsfahan’da öldü. Ve **باورى**: Zenc diyarında bir şehirdir; ondan amber getirilir.
