# بوق — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D9%82/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%88%D9%82/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D9%82.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: بوق

بَاقَ
1 بَاقَ باق باقي , (K,) aor. يَبُوقُ, inf. n. بَوْقٌ, (TA,) He came with, or brought, or effected, evil, or mischief, and altercations. (K.) ― -b2- بَاقَتِ الدَّاهِيَةُ The calamity, misfortune, or disaster, befell, betided, or happened. (Msb.) And بَاقَتْهُمُ الدَّهِيَةُ, (S,) or البَائِقَةُ, (JK, K,) aor. and inf. n. as above, (S,) The calamity, misfortune, or disaster, befell them, or smote them; (S, K;) as also عَلَيْهِمْ ↓ انباقت: (JK, * K:) and عَلَيْهِمْ بَائِقَةُ شَرٍّ ↓ انباقت A calamity, &c., burst upon them; syn. اِنْفَتَقَتْ; (S, K; *) like انباجت, (S,) from which IF thinks it to be changed: (TA:) and عَلَيْهِمُ الدَّهْرُ ↓ انباق Fortune assaulted them, or assailed them, with calamity, like as the sound issues from the trumpet (البُوق): (S:) and بُقْتُهُمْ [I assaulted them, or assailed them, with a calamity, &c.]. (JK.) And in like manner, one says, بَاقَتْهُمْ بَؤُوقٌ, (S, TA,) inf. n. بَوْقٌ and بُؤُوقٌ, A vehement calamity or misfortune or disaster befell them, or smote them. (TA.) ― -b3- Also بَاقَ, (K,) aor. as above, inf. n. بَوْقٌ, (TA,) He wronged a man; treated him wrongfully, or unjustly: or he came upon a people, or company of men, suddenly, or unawares, without their permission; as also ↓ انباق: (K:) [or,] as some say, بَاقُوا عَلَيْهِ they slew him: (TA:) and بِهِ ↓ انباق he wronged him. (K.) And بَاقَ بِكَ He (a man, JK) came up, or forth, upon thee, from a low, or depressed, place. (JK, K.) And بَاقَ بِهِ He encompassed, or surrounded, him. (JK, K.) And بَاقَ القَوْمُ عَلَيْهِ, (K,) inf. n. بَوْقٌ, (TA,) The people, or company of men, gathered themselves together against him, and slew him wrongfully: (K, * TA:) but some say that it means, as explained before, they slew him. (TA.) And بَاقَهُمْ, (Ibn-'Abbلd, JK, K,) aor. as above, (JK,) inf. n. بَوْقٌ, (Ibn- 'Abbلd, TA,) He stole from them; robbed them. (Ibn-'Abbلd, JK, K.)

7 اـِنْبَوَقَ see 1, in five places. مُخْرَنْبِقٌ لِيَنْبَاقَ, a prov., thus related by some, instead of لِيَنْبَاعَ, means Silent in order to bring about, or effect, a بَائِقَة, i. e., a calamity, or misfortune: (K in art. بوع, q. v.:) or, to launch forth, and manifest what is in his mind. (TA.) You say also, انباق عَلَيْنَا بِالكَلَامِ He broke forth upon us with evil speech. (JK.) And انباق بِالضَّحِكَ He broke forth with laughter. (JK.) And انباقت المَطْرَةُ The shower of rain poured forth with vehemence. (TA.) And انباق المَآءُ The water became copious, or much in quantity. (JK.)

بَوْقٌ
بَوْقٌ بوق Abundance of rain; as also ↓ بُوقٌ. (TA.) -A2- See also the next paragraph.

بُوقٌ
بُوقٌ بوق [A trumpet;] a certain thing in which one blows; (IDrd, S, Mgh, K;) in which one blows as in a musical pipe: (Kr, K:) [mostly used in war, but] mentioned by a poet, cited by As, as used by the Christians: (S:) IDrd says, The Arabs used this word, but I know not its origin: Esh-Shihلb says, in the 'Inلyeh, that it is arabicized, from [the Persian] بُورِى: (TA: [but this is obviously improbable:]) pl. بُوقَاتٌ (Mgh, Msb) and بِيقَانٌ (Msb [in my copy of the Mgh, erroneously, بِيَقَاتٌ]) [and أَبْوَاقٌ, a pl. of pauc., commonly used in the present day]. نَفَخَ فِى البُوقِ [He blew the trumpet, lit., in the trumpet,] means [also] (tropical:) he spoke that in which was no profit. (TA.) ― -b2- [Hence,] (assumed tropical:) One who does not conceal a secret; (Lth, JK, K;) as also ↓ بَوْقٌ. (K.) ― -b3- Also A certain thing in which the miller blows; (JK, K;) accord. to the copies of the K, resembling a مِنْقَاب; but this is a mistake: (TA:) it is a thing resembling a [shell of the kind called] مِنْقَاب, the hole of which is twisted; and sometimes the miller blows in it, raising his voice; and what he means thereby is known. (Lth, TA.) -A2- See also بَوْقٌ.

بَاقَةٌ
بَاقَةٌ أقة بأقة باقه باقة A bundle of herbs, or leguminous plants. (S, K.) [And in modern Arabic, A bunch of flowers.]

بُوقَةٌ
بُوقَةٌ بوق بوقه بوقة وقة A shower, fall, or storm, of rain, (JK, S,) that has burst forth with a dash: (S, TA:) or such as is vehement; or disapproved, disliked, or deemed evil: (K:) pl. بُوَقٌ. (JK, K.)

بَؤُوقٌ
بَؤُوقٌ ذ , or دَاهِيَةٌ بَؤُوقٌ, A vehement calamity or misfortune or disaster. (TA.) ― -b2- And the former, applied to a man, Thievish; a great thief. (JK.)

بَائِقَةٌ
بَائِقَةٌ ذ A calamity, misfortune, or disaster; (JK, S, Msb, K;) a vehement evil or mischief; (Msb;) a trail that befalls a people: (TA:) pl. بَوَائِقٌ. (S, Msb, K.) It is said in a trad., لَا يَدْخُلُ الجَنَّةَ مَنْ لَا يَأْمَنُ جَارَهُ بَوَائِقَهُ, meaning, accord. to Katلdeh, [He will not enter Paradise whose neighbour is not secure from] his wrongful, or injurious, conduct: or, accord. to Ks, his malevolent, or mischievous, dispositions, and his evil conduct. (S.) IF says, in the “ Makلyees, ” that بوق is not an accredited root, and that there is not, in his opinion, any correct word belonging to it. (TA.) [But this is a strange assertion.]

### Türkçe

بَاقَ
1 **بَاقَ** باق باقي, (K,) muzâri‘ı **يَبُوقُ**, mastar ismi **بَوْقٌ**, (TA,) O, kötülük veya fesat ve çekişmeler ile geldi, yahut getirdi, yahut meydana getirdi. (K.) ― -b2- **بَاقَتِ الدَّاهِيَةُ** Musibet, talihsizlik veya felâket vuku buldu, başa geldi, yahut oldu. (Msb.) Ve **بَاقَتْهُمُ الدَّهِيَةُ**, (S,) yahut **البَائِقَةُ**, (JK, K,) muzâri‘ı ve mastarı yukarıdaki gibi, (S,) Musibet, talihsizlik veya felâket onlara vuku buldu, yahut onları vurdu; (S, K;) bunun gibi **عَلَيْهِمْ** ↓ **انباقت**: (JK, * K:) ve **عَلَيْهِمْ بَائِقَةُ شَرٍّ** ↓ **انباقت** Bir musibet, vb., onların üzerine patladı; eş anlamlısı **اِنْفَتَقَتْ**; (S, K; *) **انباجت** gibi, (S,) ki IF bunun ondan değiştirilmiş olduğunu düşünür: (TA:) ve **عَلَيْهِمُ الدَّهْرُ** ↓ **انباق** Talih onlara musibet ile saldırdı, yahut musibet ile hücum etti; tıpkı sesin borudan (**البُوق**) çıkması gibi: (S:) ve **بُقْتُهُمْ** [Ben onlara bir musibet, vb. ile saldırdım, yahut hücum ettim]. (JK.) Ve aynı şekilde, şöyle denir: **بَاقَتْهُمْ بَؤُوقٌ**, (S, TA,) mastar ismi **بَوْقٌ** ve **بُؤُوقٌ**, Şiddetli bir musibet veya talihsizlik yahut felâket onlara vuku buldu, yahut onları vurdu. (TA.) ― -b3- Yine **بَاقَ**, (K,) muzâri‘ı yukarıdaki gibi, mastar ismi **بَوْقٌ**, (TA,) O, bir adama zulmetti; ona haksızlık etti, yahut adaletsiz davrandı: yahut bir kavmin, yahut erkekler topluluğunun üzerine, izinleri olmaksızın, ansızın yahut fark ettirmeden geldi; bunun gibi ↓ **انباق**: (K:) [yahut,] bazılarının dediğine göre, **بَاقُوا عَلَيْهِ** onu öldürdüler: (TA:) ve **بِهِ** ↓ **انباق** ona zulmetti. (K.) Ve **بَاقَ بِكَ** O (bir adam, JK) alçak yahut çukur bir yerden senin üzerine çıktı, yahut ortaya çıktı. (JK, K.) Ve **بَاقَ بِهِ** Onu kuşattı, yahut çevreledi. (JK, K.) Ve **بَاقَ القَوْمُ عَلَيْهِ**, (K,) mastar ismi **بَوْقٌ**, (TA,) Kavim, yahut erkekler topluluğu, ona karşı toplandı ve onu haksız yere öldürdü: (K, * TA:) fakat bazıları bunun, daha önce açıklandığı üzere, “onu öldürdüler” mânasına geldiğini söyler. (TA.) Ve **بَاقَهُمْ**, (Ibn-'Abbلd, JK, K,) muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (JK,) mastar ismi **بَوْقٌ**, (Ibn- 'Abbلd, TA,) Onlardan çaldı; onları soydu. (Ibn-'Abbلd, JK, K.)

7 **اـِنْبَوَقَ** bk. 1, beş yerde. **مُخْرَنْبِقٌ لِيَنْبَاقَ**, bir darbımesel, bazılarınca böyle rivayet edilmiştir; **لِيَنْبَاعَ** yerine; mânası: Bir **بَائِقَة**yi, yani bir musibet yahut talihsizliği meydana getirmek yahut gerçekleştirmek için suskun. (K, md. **بوع**’da, bk.:) yahut, dışarı fırlayıp, zihninde olanı açığa vurmak. (TA.) Yine dersin: **انباق عَلَيْنَا بِالكَلَامِ** O, kötü söz ile üzerimize patladı. (JK.) Ve **انباق بِالضَّحِكَ** O, gülme ile patladı. (JK.) Ve **انباقت المَطْرَةُ** Yağmur sağanağı şiddetle boşandı. (TA.) Ve **انباق المَآءُ** Su bol oldu, yahut miktarca çok oldu. (JK.)

بَوْقٌ
**بَوْقٌ** بوق Yağmur bolluğu; bunun gibi ↓ **بُوقٌ**. (TA.) -A2- Sonraki paragrafa da bk.

بُوقٌ
**بُوقٌ** بوق [Bir boru;] içine üflenen belirli bir şey; (IDrd, S, Mgh, K;) bir müzik kamışında olduğu gibi içine üflenen: (Kr, K:) [çoğunlukla savaşta kullanılır; fakat] As tarafından nakledilen bir şair, bunu Hristiyanlarca kullanılır olarak zikretmiştir: (S:) IDrd der ki: Araplar bu kelimeyi kullandılar; fakat onun aslını bilmiyorum: Esh-Shihلb, “Inلyeh”de, bunun [Farsça] **بُورِى**’den arapçalaştırılmış olduğunu söyler: (TA: [fakat bu açıkça muhtemel değildir:]) çoğulu **بُوقَاتٌ** (Mgh, Msb) ve **بِيقَانٌ** (Msb [Mgh nüshamda yanlışlıkla **بِيَقَاتٌ**]) [ve **أَبْوَاقٌ**, azlık çoğulu, günümüzde yaygın olarak kullanılır]. **نَفَخَ فِى البُوقِ** [O, boruya üfledi, lafzen, borunun içine,] mânası [ayrıca] (mecazen:) fayda olmayan şeyi söyledi. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] (varsayılan mecazen:) Bir sırrı gizlemeyen kimse; (Lth, JK, K;) bunun gibi ↓ **بَوْقٌ**. (K.) ― -b3- Yine Değirmencinin içine üflediği belirli bir şey; (JK, K;) K’nin nüshalarına göre bir **مِنْقَاب**’a benzer; fakat bu bir hatadır: (TA:) o, [**مِنْقَاب** denilen türden] bir kabuğa benzeyen bir şeydir; deliği burulmuştur; ve bazen değirmenci onun içine üfler, sesini yükseltir; ve bununla ne kastettiği bilinir. (Lth, TA.) -A2- **بَوْقٌ**’a da bk.

بَاقَةٌ
**بَاقَةٌ** أقة بأقة باقه باقة Otların yahut baklagil bitkilerinin bir demeti. (S, K.) [Ve modern Arapçada, çiçek demeti.]

بُوقَةٌ
**بُوقَةٌ** بوق بوقه بوقة وقة Bir sağanak, yağmur dökümü yahut yağmur fırtınası, (JK, S,) bir hamlede patlayıp boşanan: (S, TA:) yahut şiddetli olan; yahut hoş görülmeyen, sevilmeyen, yahut kötü sayılan: (K:) çoğulu **بُوَقٌ**. (JK, K.)

بَؤُوقٌ
**بَؤُوقٌ** ذ , yahut **دَاهِيَةٌ بَؤُوقٌ**, Şiddetli bir musibet yahut talihsizlik yahut felâket. (TA.) ― -b2- Ve birincisi, bir adama nispetle, Hırsız tabiatlı; büyük hırsız. (JK.)

بَائِقَةٌ
**بَائِقَةٌ** ذ Bir musibet, talihsizlik yahut felâket; (JK, S, Msb, K;) şiddetli bir kötülük yahut fesat; (Msb;) bir kavme isabet eden bir bela: (TA:) çoğulu **بَوَائِقٌ**. (S, Msb, K.) Bir hadiste şöyle denilmiştir: **لَا يَدْخُلُ الجَنَّةَ مَنْ لَا يَأْمَنُ جَارَهُ بَوَائِقَهُ**, mânası, Katلdeh’e göre, [Komşusu onun] haksız yahut zarar verici davranışından emin olmayan kimse Cennete girmez: yahut Ks’ye göre, onun kötü niyetli yahut fesatçı huyları ve kötü davranışı. (S.) IF, “Makلyees”te, **بوق**’un muteber bir kök olmadığını ve ona ait, kendi görüşünce, hiçbir sahih kelime bulunmadığını söyler. (TA.) [Fakat bu garip bir iddiadır.]
