# بول — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%88%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: بول

بَالَ
1 بَالَ اـل ال باـل بال بالي بآل آل , (T, S, &c.,) aor. يَبُولُ, (S, M, Msb,) inf. n. بَوْلٌ (M, Msb) and مَبَالٌ, (Msb,) [He urined, discharged his urine, made water, or staled;] said of a man, (M, Msb,) and of a beast, (Msb,) &c. (M.) ― -b2- [Hence,] بَالَ بَوْلًا شَرِيفًا فَاخِرًا (tropical:) He (a man) begat offspring resembling him (El-Mufaddal, T, TA) in form and natural dispositions. (El-Mufaddal, TA.) ― -b3- A poet, using the verb metaphorically, says,
بَالَ سُهَيْلٌ فِى الفَضِيخِ فَفَسَدْ
(tropical:) [Canopus made water in the beverage prepared from unripe dates, and it became spoiled, or marred]: (M:) meaning, that when Canopus rises [aurorally, which it does, in central Arabia, early in August, the making of that beverage is stopped, for] the season of unripe dates has passed, and they have become ripe. (L in art. فضخ.) بَالَ سُهَيْلٌ is also a prov., said when winter has come. (MF in art. خرت.) [See سُهَيْلٌ.] ― -b4- بَوْلٌ also signifies (assumed tropical:) The having vent, so as to flow forth: (K:) whence بَوَّالٌ as an epithet applied to a wine-skin: see this word below. (TA.) ― -b5- And بَالَ (assumed tropical:) It melted, or dissolved: (K:) said of fat. (TA.)

بوّل أَصْلَ الشَّجَرَةِ
2 بوّل أَصْلَ الشَّجَرَةِ ذ (K in art. قزح) [He made water upon the root, or stem, of the tree: or] he put urine at the root of the tree to render its fruit abundant. (TK in that art.)

لَا أُبَاوِلُهُ
3 لَا أُبَاوِلُهُ ذ , from البَالُ, I will not, or I do not, cause him, or it, to move, or occur to, my mind. (Z, TA in art. بلو. See لَا أُبَالِيهِ in that art.)

ابال الخَيْلِ
4 ابال الخَيْلِ ابال الخيل , and ↓ استبالها, [He, or it, made, or caused, the horses to stale: or] he stopped the horses for the purpose of [their] staling. (TA.) One says, (in threatening, PS,) لَنُبِيلَنَّ الخَيْلَ فِى عرَصَاتِكُمْ [We will assuredly make the horses to stale in your courts]. (S.) And it is said in a prov., أَحْمِرَةٌ ↓ بَالَ حِمَارٌ فَاسْتَبَالَ An ass staled, and caused some (other) asses to stale: applied to a case in which people help one another to do what is disagreeable. (Meyd.)

استبال
10 استبال استبال ٱستبال He desired, or required, to make water. (KL.) ― -b2- See also 4, in two places. ― -b3- El-Farezdak says,
وَ اـِنَّ الَّذِى يَسْعَى لِيُفْسِدَ زَوْجَتِى
كَسَاعٍ اـِلَى أُسْدِ الشَّرَى يَسْتَبِيلُهَا
meaning [And verily he who strives to corrupt my wife is like one betaking himself to the lions of Esh-Sharà (a certain road abounding with those animals)] to receive their urine in his hand. (S.)

بَالٌ
بَالٌ اـل ال باـل بال بالي بآل آل A state, condition, or case; syn. حَالٌ (T, S, Msb, K) and شَأْنٌ: (T:) or a state, condition, or case, for which one cares; wherefore one says, مَا بَالَيْتُ بِكَذَا, inf. n. بَالَةٌ, meaning “ I cared not for such a thing: ” (TA:) or a thing [or things] for which one cares: (Har p. 94:) and البَالُ signifies also بَالُ النَّفْسِ, i. e. care, or concern; and hence is [said to be] derived بَالَيْتُ, having for its inf. n. بَالَةٌ. (T.) One says, مَا بَالُكَ What is thy state, or condition, or case? (S.) [See the Kur xii. 50 and xx. 53: and see an ex. in a verse cited in this Lex. voce اـِيهِ.] When it was said to a man, in former times, “ How hast thou entered upon the morning? ” he used to reply, بِخَيْرٍ أَصْلَحَ اللّٰهُ بَالَكُمْ [With good fortune: may God make good your state, or condition]. (Ham p. 77.) وَ يُصْلِحُ بَالَهُمْ, in the Kur [xlvii. 6], means And He will make good their state, or condition, in the present world: (I'Ab, T:) or their means of subsistence in the present world, together with their recompense in the world to come. (M.) One says also, هُوَ رَخِىُّ البَالِ He is in ample and easy circumstances (T, Msb) of life; (T;) he is not straitened in circumstances, nor troubled: (T:) or he is in an easy, or a pleasant, state or condition: (TA in art. رخو:) or he is easy, or unstraitened, in mind: (S:) [for] البَالُ, (T, M, K,) or رَخَآءُ البَالِ, (TA,) signifies ampleness and easiness of life: (T, M, K, TA:) or البال signifies an easy, or unstraitened, state of the mind. (S.) And هُوَ كَاسِفُ البَالِ He is in an evil state or condition: (TA:) or he is straitened in his hope, or expectation: for البال is said to signify hope, or expectation: (T:) so says El-Hawaلzinee. (TA.) And لَيْسَ هٰذَا مِنْ بَالِى This is not of the things for which I care. (S.) And it is said in a trad., كُلُّ أَمْرٍ ذِى بَالٍ لَمْ يُبْدَأْ فِيهِ بِحَمْدِ اللّٰهِ فَهُوَ أَبْتَرُ, i. e., Every honourable affair, for which one cares, and by which one is rendered solicitous, [in which a beginning is not made by praising God, is cut off from good, or prosperity:] or every affair of importance, or moment. (TA in two places in this art.) ― -b2- Also The heart, or mind; syn. قَلْبٌ, (T, S, Msb, K,) and خَلَدٌ, (Ham pp. 76 and 77,) and نَفْسٌ, (AZ, T,) and خَاطِرٌ. (M, K, Kull p. 179.) You say, خَطَرَ بِبَالِى, (Msb, Kull ubi suprà,) and عَلَى بَالِى, (Kull ibid.,) i. e., [It (an affair, or a thing, Kull) occurred to, or bestirred itself in, or moved,] my heart, or mind. (Msb, Kull.) And لَمْ يَخْطُرْ بِبَالِى ذٰلِكَ الأَمْرُ, i. e., [That affair did not occur to, or] did not move me, or distress me. (T.) And مَا يَخْطُرُ فُلَانٌ بِبَالِى, i. e. [Such a one does not occur to, or move,] my heart, or mind. (S.) ― -b3- [And hence, Mind, or attention. You say, أَعْطِنِى بَالَكَ Give me thy mind, or attention. And] لَا أُلْقِى اـِلَيْهِ بَالًا [I will not, or I do not, give, or pay, any attention to him, or it]. (Z, TA in art. بلو.) -A2- [The whale;] a great fish, (S, K,) of the fish of the بَحْر [here meaning sea]; (S;) a certain bulky fish, called جَمَلُ البَحْرُ; (M;) it is a fish fifty cubits long: (MF:) [Kzw describes it as being from four hundred to five hundred cubits in length, and says that it sometimes shows the extremity of its fin, like a great sail, and its head also, and blows forth water rising into the air higher than an arrow can be shot: these and other exaggerated particulars he mentions in his account of the Sea of the Zenj: and in a later place he says, that it eats ambergris, and dies in consequence; and a great quantity of oil is procured from its brain, and used for lamps:] the word [in this sense] is not Arabic: (S:) in the O it is said to be arabicized, from [the Persian] وَالْ. (TA.) -A3- The spade (مَرّ [in the CK erroneously written مُرّ]) with which one works in land of seed-produce. (M, K.) -A4- See also بَالَةٌ, in three places.

بَوْلٌ
بَوْلٌ بول , originally an inf. n., (Msb,) [Urine; stale:] pl. أَبْوَالٌ. (S, Msb, K.) ― -b2- أَبْوَالُ البِغَالِ The seminal fluid of mules. (As, TA.) And hence, as being likened thereto, because it is fruitless, (As, TA,) (assumed tropical:) The سَرَاب [or mirage: in the CK الشَّرابُ]. (As, K, TA.) It is also applied to the road of El-Yemen, which is not travelled but by mules: see also art. بغل. (TA.) ― -b3- بَوْلُ العَجُوزِ (assumed tropical:) Cow's milk. (TA.) ― -b4- بَوْلٌ signifies also (tropical:) Offspring. (M, K, TA.) ― -b5- And (tropical:) A large number. (K, TA.) ― -b6- See also أَبْوَلُ.

بَالَةٌ
بَالَةٌ ذال بذاله بذالة A [flask, or bottle, such as is called] قَارُورَة: (M, K:) pl. [or rather coll. gen. n.] ↓ بَالٌ. (TA.) ― -b2- A [bag such as is called] جِرَاب, (T,M, K,) small and large, in which mush is put: (T:) or (M [in the K “ and ”]) the receptacle of perfume: (S, M, K:) a Persian word, (S, M,) arabicized; (S;) in Persian بِيْلَه, (T, S, M,) or بَالَه: (M:) pl. [or coll. gen. n.] ↓ بَالٌ. (T.) ― -b3- It is said to signify also An odour; a smell; (T;) on the authority of Aboo-Sa'eed Ed-Dareer; (TA;) from بَلَوْتُهُ meaning “ I smelled it, and tried, proved, or tested, it; ” originally بَلْوَةٌ; the و being transposed, and changed into ا. (T.) ― -b4- And A staff with a pointed iron at the end, used by the hunters of El-Basrah, who throw it at the game: pl. [or coll. gen. n.] ↓ بَالٌ. (T, TA.) ― -b5- And hence it is applied by the vulgar to A small elongated sword. (TA.) -A2- It is also an inf. n. of بَالَى, which see in its proper art. (TK.)

بَوْلَةٌ
بَوْلَةٌ بول بوله بولة وله The origin (مَنْبِت [so in copies of the K accord. to the TA)] or daughter (بِنْت [so in some copies of the K]) of a man; (K;) on the authority of El-Mufaddal. (TA.)

بِيلَةٌ
بِيلَةٌ بيل بيله بيلة a subst. from بَالَ, (S, M, K,) [meaning A discharging of urine, making water, or staling: or a mode, or manner, thereof; as appears probable from its form, and from J's adding that it is] like جِلْسَةٌ and رِكْبَةٌ; (S;) [and also from the following phrase:] اـِنَّهُ لَحَسَنُ البِيلَةِ [Verily he is one who has a good mode of discharging his urine]; from البَوْلُ. (M.)

بُوَلَةٌ
بُوَلَةٌ بول بوله بولة وله That discharges much urine; syn. كَثِيرُ البَوْلِ; (M, K;) applied to a man; (M;) and so ↓ بَوَّالٌ applied to a camel. (TA.)

بَوَالٌ
بَوَالٌ بوال والي A disease occasioning much, or frequent, بَوْل [or discharging of urine]: (M, K:) a disease that attacks sheep, or goats, such that they discharge urine until they die. (Ham p. 77.) You say, أَخَذَهُ بُوَالٌ He was taken with much, or frequent, بَوْل [or discharging of urine]. (S.)

بَوَّالٌ
بَوَّالٌ بوال والي : see بُوَلَةٌ. ― -b2- [Hence,] (assumed tropical:) A wine-skin from which the wine runs out. (TA.) ― -b3- And شَحْمَةٌ بَوَّالَةٌ (assumed tropical:) A piece of fat that quickly melts or dissolves. (IAar, TA.)

أَبْوَلُ مِنْ كَلْبٍ
أَبْوَلُ مِنْ كَلْبٍ ذ More frequent in making water than a dog: or it may mean more abundant in offspring. (Meyd. [Freytag adds, in his Arab. Prov. i. 199, on the authority of Sharaf-ed-Deen, that ↓ بول (i. e. بَوْلٌ) may signify urine or coitus or offspring.])

مَبَالٌ
مَبَالٌ مبال مبالي [The place of urine, or of the urinary discharge; meaning] the فَرْج [or pudendum of a man and of a woman]: whence the phrase, مَبَالٌ, فِى مَبَالٍ occurring in a trad. (TA,)

مَبْوَلَةٌ
مَبْوَلَةٌ مبوله مبولة [A diuretic; a provocative of urine]. You say, كَثْرَةُ الشَّرَابِ مَبْوَلَةٌ, (S, K, *) i. e., Much beverage occasions a discharging of urine. (TA.)

مِبْوَلَةٌ
مِبْوَلَةٌ مبوله مبولة [A urinal;] a vessel (كُوز) in which one makes water. (S, K,*)

### Türkçe

بَالَ
1 **بَالَ** اـل ال باـل بال بالي بآل آل , (T, S, &c.,) muzâri‘ı **يَبُولُ**, (S, M, Msb,) mastarı **بَوْلٌ** (M, Msb) ve **مَبَالٌ**, (Msb,) [O idrar yaptı, idrarını boşalttı, su döktü, yahut işedi;] bir adam hakkında söylenir, (M, Msb,) ve bir hayvan hakkında, (Msb,) vb. (M.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **بَالَ بَوْلًا شَرِيفًا فَاخِرًا** (mecaz:) O (adam) suret ve tabii huylar bakımından kendisine benzeyen nesil meydana getirdi. (El-Mufaddal, T, TA) (El-Mufaddal, TA.) ― -b3- Bir şair, fiili mecazî olarak kullanarak, der ki,
**بَالَ سُهَيْلٌ فِى الفَضِيخِ فَفَسَدْ**
(mecaz:) [Süheyl, ham hurmadan hazırlanan içeceğin içine işedi de o bozuldu, yahut kusurlandı]: (M:) mânâsı şudur ki, Süheyl doğduğunda [seher vakti; ki o, orta Arabistan’da Ağustos başlarında doğar; o içeceğin yapılması durdurulur; çünkü] ham hurma mevsimi geçmiştir ve onlar olgunlaşmışlardır. (L, **فضخ** maddesinde.) **بَالَ سُهَيْلٌ** ayrıca bir darb-ı meseldir; kış geldiğinde söylenir. (MF, **خرت** maddesinde.) [Bk. **سُهَيْلٌ**.] ― -b4- **بَوْلٌ** ayrıca (farzedilen mecaz:) akıp çıkacak şekilde bir çıkış yolu bulmayı ifade eder: (K:) buradan, bir şarap tulumuna sıfat olarak **بَوَّالٌ**: aşağıda bu kelimeye bak. (TA.) ― -b5- Ve **بَالَ** (farzedilen mecaz:) eridi, yahut çözüldü: (K:) yağ hakkında söylenir. (TA.)

بوّل أَصْلَ الشَّجَرَةِ
2 **بوّل أَصْلَ الشَّجَرَةِ** ذ (K, **قزح** maddesinde) [O, ağacın köküne yahut gövdesine işedi: yahut] meyvesini bol kılmak için ağacın köküne idrar koydu. (TK, o maddede.)

لَا أُبَاوِلُهُ
3 **لَا أُبَاوِلُهُ** ذ , **البَالُ**’dan: Ben onu, yahut onu (şeyi), zihnime hareket ettirmem, yahut zihnime getirmem. (Z, TA, **بلو** maddesinde. O maddede **لَا أُبَالِيهِ**’ye bak.)

ابال الخَيْلِ
4 **ابال الخَيْلِ** **ابال الخيل** , ve ↓ **استبالها**, [O, yahut o (şey), atları işettti: yahut] işemeleri maksadıyla atları durdurdu. (TA.) Denir ki, (tehditte, PS,) **لَنُبِيلَنَّ الخَيْلَ فِى عرَصَاتِكُمْ** [Elbette atları sizin avlularınızda işeteceğiz]. (S.) Ve bir darb-ı meselde denir: **أَحْمِرَةٌ** ↓ **بَالَ حِمَارٌ فَاسْتَبَالَ** Bir eşek işedi ve bazı (başka) eşekleri işetti: insanların birbirlerine hoş olmayan şeyi yapmada yardım ettikleri bir duruma uygulanır. (Meyd.)

استبال
10 **استبال** **استبال** ٱ**ستبال** O, idrar yapmayı istedi, yahut gereksindi. (KL.) ― -b2- Ayrıca 4’e, iki yerde, bak. ― -b3- El-Ferezdak der ki,
**وَ اـِنَّ الَّذِى يَسْعَى لِيُفْسِدَ زَوْجَتِى**
**كَسَاعٍ اـِلَى أُسْدِ الشَّرَى يَسْتَبِيلُهَا**
mânâsı: [Ve şüphesiz karımı bozmak için koşuşturan kimse, Eş-Şerâ’nın (yırtıcıların bol olduğu belli bir yolun) aslanlarına giden bir kimse gibidir] onların idrarını elinde almak için. (S.)

بَالٌ
**بَالٌ** اـل ال باـل بال بالي بآل آل Bir hâl, durum, yahut vaziyet; eş anlamlısı **حَالٌ** (T, S, Msb, K) ve **شَأْنٌ**: (T:) yahut kişinin önem verdiği bir hâl, durum, yahut vaziyet; bundan dolayı denir ki, **مَا بَالَيْتُ بِكَذَا**, mastarı **بَالَةٌ**, mânâsı “Böyle bir şeye aldırmadım:” (TA:) yahut kişinin önem verdiği bir şey [yahut şeyler]: (Har s. 94:) ve **البَالُ** ayrıca **بَالُ النَّفْسِ**’i, yani kaygıyı yahut endişeyi ifade eder; ve bundan dolayı [denilir ki] **بَالَيْتُ** türemiştir; onun mastarı **بَالَةٌ**’dir. (T.) Denir ki, **مَا بَالُكَ** Senin hâlin, durumun, yahut vaziyetin nedir? (S.) [Bk. Kur’ân xii. 50 ve xx. 53: ve bu sözlükte **اـِيهِ** maddesinde zikredilen bir beyitte bir örneğe bak.] Eski zamanlarda bir adama “Sabaha nasıl girdin?” denildiğinde, şöyle cevap verirdi: **بِخَيْرٍ أَصْلَحَ اللّٰهُ بَالَكُمْ** [Hayır ile: Allah hâlinizi, durumunuzu iyi kılsın]. (Ham s. 77.) Kur’ân’da [xlvii. 6] **وَ يُصْلِحُ بَالَهُمْ** demek, onların bu dünyadaki hâlini, durumunu iyi kılacaktır: (I'Ab, T:) yahut bu dünyadaki geçim vasıtalarını, âhiretteki mükâfatlarıyla birlikte. (M.) Yine denir ki, **هُوَ رَخِىُّ البَالِ** O, hayatın geniş ve kolay şartları içindedir (T, Msb); (T;) o, şartlarda darlık içinde değildir ve sıkıntılı değildir: (T:) yahut o, kolay, yahut hoş, bir hâl yahut durum içindedir: (TA, **رخو** maddesinde:) yahut o, zihinde kolay, yahut darlık çekmeyendir: (S:) [çünkü] **البَالُ**, (T, M, K,) yahut **رَخَآءُ البَالِ**, (TA,) hayatın genişliği ve kolaylığı demektir: (T, M, K, TA:) yahut **البال** zihnin kolay, yahut darlık çekmeyen, hâlini ifade eder. (S.) Ve **هُوَ كَاسِفُ البَالِ** O, kötü bir hâl yahut durum içindedir: (TA:) yahut o, umudunda yahut beklentisinde darlık içindedir: çünkü **البال**’ın umut yahut beklenti mânâsına geldiği söylenir: (T:) El-Havâlzînî böyle der. (TA.) Ve **لَيْسَ هٰذَا مِنْ بَالِى** Bu, benim önem verdiğim şeylerden değildir. (S.) Ve bir hadiste denir: **كُلُّ أَمْرٍ ذِى بَالٍ لَمْ يُبْدَأْ فِيهِ بِحَمْدِ اللّٰهِ فَهُوَ أَبْتَرُ**, yani: kişinin önem verdiği ve onunla kaygılandığı her şerefli iş, [Allah’a hamd ile başlanmayan, hayırdan yahut bereketten kesiktir:] yahut her önemli yahut mühim iş. (TA, bu maddede iki yerde.) ― -b2- Ayrıca Kalp, yahut zihin; eş anlamlısı **قَلْبٌ**, (T, S, Msb, K,) ve **خَلَدٌ**, (Ham s. 76 ve 77,) ve **نَفْسٌ**, (AZ, T,) ve **خَاطِرٌ**. (M, K, Kull s. 179.) Dersin ki, **خَطَرَ بِبَالِى**, (Msb, Kull, yukarıda anılan yerde,) ve **عَلَى بَالِى**, (Kull, aynı yerde,) yani, [O (bir iş yahut bir şey, Kull) kalbime yahut zihnime geldi, yahut kıpırdadı, yahut hareket etti]. (Msb, Kull.) Ve **لَمْ يَخْطُرْ بِبَالِى ذٰلِكَ الأَمْرُ**, yani, [O iş kalbime yahut zihnime gelmedi, yahut] beni hareket ettirmedi, yahut beni sıkıntıya sokmadı. (T.) Ve **مَا يَخْطُرُ فُلَانٌ بِبَالِى**, yani [Falanca kalbime yahut zihnime gelmez, yahut beni hareket ettirmez]. (S.) ― -b3- [Ve bundan dolayı, zihin, yahut dikkat. Dersin ki, **أَعْطِنِى بَالَكَ** Bana zihnini, yahut dikkatini ver. Ve] **لَا أُلْقِى اـِلَيْهِ بَالًا** [Ben ona, yahut ona (şeye), hiçbir dikkat vermem, yahut vermiyorum]. (Z, TA, **بلو** maddesinde.) -A2- [Balina;] büyük bir balık, (S, K,) **بَحْر**’ın balıklarından; (S;) **جَمَلُ البَحْرُ** denilen iri bir balık; (M;) elli arşın uzunluğunda bir balıktır: (MF:) [Kzw onu dört yüz ile beş yüz arşın uzunluğunda diye tasvir eder; bazen yüzgecinin ucunu büyük bir yelken gibi, başını da gösterdiğini; okun atılabileceğinden daha yükseğe havaya yükselen su püskürttüğünü söyler: Zenç Denizi anlatısında bunları ve başka abartılı ayrıntıları zikreder: daha sonraki bir yerde, amber yediğini ve bunun sonucunda öldüğünü; beyninden büyük miktarda yağ elde edildiğini ve kandiller için kullanıldığını söyler:] kelime [bu mânâda] Arapça değildir: (S:) O’da Arapçalaştırılmış olduğu söylenir; [Farsça] **وَالْ**’dan. (TA.) -A3- Tohum mahsulü arazide çalışılan kürek (**مَرّ** [CK’de yanlışlıkla **مُرّ** yazılmıştır]). (M, K.) -A4- Ayrıca **بَالَةٌ**’ye, üç yerde, bak.

بَوْلٌ
**بَوْلٌ** بول , aslında bir mastardır, (Msb,) [İdrar; işeme:] çoğulu **أَبْوَالٌ**. (S, Msb, K.) ― -b2- **أَبْوَالُ البِغَالِ** Katırların meni sıvısı. (As, TA.) Ve bundan dolayı, verimsiz oluşu sebebiyle ona benzetilerek, (As, TA,) (farzedilen mecaz:) **سَرَاب** [yahut serap: CK’de **الشَّرابُ**]. (As, K, TA.) Ayrıca yalnız katırlarla gidilen Yemen yoluna da uygulanır: ayrıca **بغل** maddesine bak. (TA.) ― -b3- **بَوْلُ العَجُوزِ** (farzedilen mecaz:) İnek sütü. (TA.) ― -b4- **بَوْلٌ** ayrıca (mecaz:) nesil demektir. (M, K, TA.) ― -b5- Ve (mecaz:) büyük bir sayı. (K, TA.) ― -b6- Ayrıca **أَبْوَلُ**’a bak.

بَالَةٌ
**بَالَةٌ** ذال بذاله بذالة [**قَارُورَة** denilen türden] bir şişe, yahut şişecik: (M, K:) çoğulu [yahut daha doğrusu cins ismi] ↓ **بَالٌ**. (TA.) ― -b2- [**جِرَاب** denilen türden] bir torba, (T, M, K,) küçük ve büyük; içine bulamaç konur: (T:) yahut (M [K’de “ve”]) güzel koku kabı: (S, M, K:) Farsça bir kelimedir, (S, M,) Arapçalaştırılmıştır; (S;) Farsçada **بِيْلَه**, (T, S, M,) yahut **بَالَه**: (M:) çoğulu [yahut cins ismi] ↓ **بَالٌ**. (T.) ― -b3- Ayrıca Koku; bir koku; (T;) Ebû Sa‘îd Ed-Darîr’in rivayetine göre; (TA;) **بَلَوْتُهُ** “Onu kokladım ve denedim, sınadım” mânâsından; aslı **بَلْوَةٌ**; **و** yer değiştirilmiş ve **ا**’ya çevrilmiştir. (T.) ― -b4- Ve Basra avcılarının kullandığı, ucunda sivri demir bulunan bir değnek; onu ava fırlatırlar: çoğulu [yahut cins ismi] ↓ **بَالٌ**. (T, TA.) ― -b5- Ve bundan dolayı avam arasında küçük, uzun bir kılıca uygulanır. (TA.) -A2- Ayrıca **بَالَى**’nın mastarıdır; onu kendi maddesinde gör. (TK.)

بَوْلَةٌ
**بَوْلَةٌ** بول بوله بولة وله Bir adamın aslı (**مَنْبِت** [TA’ya göre K nüshalarında böyle]) yahut kızı (**بِنْت** [K’nın bazı nüshalarında böyle]): (K;) El-Mufaddal’ın rivayetine göre. (TA.)

بِيلَةٌ
**بِيلَةٌ** بيل بيله بيلة **بَالَ**’dan bir isim, (S, M, K,) [mânâsı: idrar boşaltma, su dökme, yahut işeme: yahut bunun bir tarzı, yahut biçimi; şekli ve J’nin bunun] **جِلْسَةٌ** ve **رِكْبَةٌ** gibi olduğunu eklemesinden anlaşıldığı üzere; (S;) [ve ayrıca şu ibareden:] **اـِنَّهُ لَحَسَنُ البِيلَةِ** [Şüphesiz o, idrarını boşaltmada güzel bir tarz sahibidir]; **البَوْلُ**’dan. (M.)

بُوَلَةٌ
**بُوَلَةٌ** بول بوله بولة وله Çok idrar boşaltan; eş anlamlısı **كَثِيرُ البَوْلِ**; (M, K;) bir adama uygulanır; (M;) ve ↓ **بَوَّالٌ** deveye uygulanır. (TA.)

بَوَالٌ
**بَوَالٌ** بوال والي Çok, yahut sık, **بَوْل** [yahut idrar boşaltma] meydana getiren bir hastalık: (M, K:) koyunlara yahut keçilere musallat olan bir hastalık; öyle ki ölünceye kadar idrar boşaltırlar. (Ham s. 77.) Dersin ki, **أَخَذَهُ بُوَالٌ** Ona çok, yahut sık, **بَوْل** [yahut idrar boşaltma] geldi. (S.)

بَوَّالٌ
**بَوَّالٌ** بوال والي : **بُوَلَةٌ**’ye bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] (farzedilen mecaz:) şarabın ondan akıp çıktığı bir şarap tulumu. (TA.) ― -b3- Ve **شَحْمَةٌ بَوَّالَةٌ** (farzedilen mecaz:) çabucak eriyen yahut çözülen bir yağ parçası. (IAar, TA.)

أَبْوَلُ مِنْ كَلْبٍ
**أَبْوَلُ مِنْ كَلْبٍ** ذ Köpekten daha sık işeyen: yahut daha bol nesilli mânâsına gelebilir. (Meyd. [Freytag, Arab. Prov. i. 199’da, Şeref-ed-Dîn’e dayanarak, ↓ **بول** (yani **بَوْلٌ**) idrar yahut cima‘ yahut nesil mânâsına gelebilir, diye ekler.])

مَبَالٌ
**مَبَالٌ** مبال مبالي [İdrarın, yahut idrar boşaltmanın yeri; mânâsı] **فَرْج** [yahut erkeğin ve kadının avret yeri]: buradan, bir hadiste geçen **مَبَالٌ, فِى مَبَالٍ** ibaresi. (TA,)

مَبْوَلَةٌ
**مَبْوَلَةٌ** مبوله مبولة [İdrar söktürücü; idrarı tahrik edici]. Dersin ki, **كَثْرَةُ الشَّرَابِ مَبْوَلَةٌ**, (S, K, *) yani, çok içecek idrar boşaltmayı meydana getirir. (TA.)

مِبْوَلَةٌ
**مِبْوَلَةٌ** مبوله مبولة [Bir işeme kabı;] içinde idrar yapılan bir kap (**كُوز**). (S, K,*)
