# بين — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%8A%D9%86/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: بين

* ب ي ن * * البَيْنُ * الفراق وبابه باع و * بَيْنُونةً * أيضا والبين الوصل وهو من الأضداد وقرئ ﴿لقد تقطع بينكم﴾ بالرفع والنصب فالرفع على الفعل أي تقطع وصلكم والنصب على الحذف يريد ما بينكم و * البَوْنُ * الفضل والمزية وقد * بانَهُ * من باب قال وباع وبينهما * بَوْنٌ * بعيد و * بَيْنٌ * بعيد والواو أفصح فأما بمعنى البعد فيقال أن بينهما * بَيْناً * لا غير * والبَيَانُ * الفصاحة واللسن وفي الحديث ﴿إن من البيان لسحرا﴾ وفلان * أبْيَنُ * من فلان أي أفصح منه وأوضح كلاما و * البَيَانُ * أيضا ما * يَتَبيَّنُ * به الشيء من الدلالة وغيرها و * بانَ * الشيء يبين * بَياناً * اتضح فهو * بَيِّنٌ * وكذا * أبانَ * الشيء فهو * مُبِينٌ * و * أبَنْتَهُ * أنا أي أوضحته و * استَبانَ * الشيء ظهر و * اسْتَبَنْتُهُ * أنا عرفته و * تَبَيَّنَ * الشيء ظهر و * تَبَيَّنْتُ ُ * أنا تتعدى هذه الثلاثة وتلزم و * التَبْبيينُ * الإيضاح وهو أيضا الوضوح وفي المثل قد * بَيَّنَ * الصبح لذي عينين و * التِّبْيانُ * مصدر وهو شاذ لأن المصادر إنما تجيء على التفعال بفتح التاء كالتذكار والتكرار والتوكاف ولم يجيء بالكسر إلا _التِّبْيلنُ * والتلقاء وضربه * فأبانَ * رأسه من جسده أي فصله فهو * مُبِينٌ * و * المُباينَةُ * المفارقة و * تَبَايَنَ * القوم تهاجروا وتطليقة * بائِنةٌ * وهي فاعلة بمعنى مفعولة وغراب * البَيْنِ * هو الأبقع وقال أبو الغوث هو الأحمر المنقار والرجلين فأما الأسود فهو الحاتم فإنه يحيم بالفراق و * بَيْن * بمعنى وسط تقول جلس بين القوم كما تقول جلس وسط القوم بالتخفيف وهو ظرف فإن جعلته اسما أعربته تقول لقد تقطع بينكم برفع النون وهذا الشيء * بَيْنَ بَيْنَ * أي بين الجيد والرديء و * بَيْنَا * فعلى أشبعت بالفتحة فصارت ألفا و * بَيْنَما * زيدت عليه ما والمعنى واحد تقول بينا نحن نرقبه أتانا أي أتانا بين أوقات رقبتنا إياه وكان الأصمعي يخفض بعد بينا إذا صلح في موضعه بين وغيره يرفع ما بعد بينا وبينما على الابتداء والخبر

### Türkçe

* ب ي ن * * **البَيْنُ** * ayrılık; babı **باع**’dır; ayrıca **بَيْنُونةً** (da gelir). Ve **البين** (bazen) birleşme/ulaşma (manasınadır); o, zıt anlamlılardandır. Ve ﴿**لقد تقطع بينكم**﴾ (kıraati) ref‘ ve nasb ile okunmuştur: ref‘, fiil üzerinedir; yani “sizin bağınız koptu” demektir; nasb ise hazif üzerinedir; “sizin aranızda olan”ı kasteder. Ve **البَوْنُ** fazlalık ve üstünlüktür. Ve onu **بانَهُ** (babı **قال** ve **باع**’dan) ayırdı; ikisi arasında uzak bir **بَوْنٌ** vardır; ve uzak bir **بَيْنٌ** (vardır); vav daha fasîhtir. Amma uzaklık manasında olunca “ikisi arasında ancak **بَيْناً** vardır” denir, başka değil. Ve **البَيَانُ** fesahat ve dil açıklığıdır. Hadiste: ﴿**إن من البيان لسحرا**﴾. Ve falan, falandan daha **أبْيَنُ**’dir; yani ondan daha fasîh ve sözü daha açıktır. Ve **البَيَانُ** ayrıca, delâlet ve başkasıyla şeyin kendisiyle **يَتَبيَّنُ** olduğu (açığa çıktığı) şeydir. Ve **بانَ** şey, **بَياناً** ile belirir: açıklığa kavuştu; o hâlde o **بَيِّنٌ**’dir. Ve aynı şekilde **أبانَ** şey: o hâlde o **مُبِينٌ**’dir. Ve ben onu **أبَنْتَهُ**; yani onu açıkladım. Ve **استَبانَ** şey: göründü. Ve ben onu **اسْتَبَنْتُهُ**: onu bildim. Ve **تَبَيَّنَ** şey: göründü. Ve ben **تَبَيَّنْتُ ُ**: bu üçü hem geçişli olur hem de lâzım olur. Ve **التَبْبيينُ** açıklamadır; o ayrıca açıklık/berraklıktır. Meselde: “İki gözü olana sabah **بَيَّنَ** olmuştur.” Ve **التِّبْيانُ** masdardır; ve o şâzdır; çünkü masdarlar ancak te’nin fethasıyla **التفعال** vezninde gelir: **التذكار** ve **التكرار** ve **التوكاف** gibi; kesre ile gelmemiştir; ancak **التِّبْيلنُ** ve **التلقاء** ve benzeri (vardır). Ve “başını bedeninden **أبانَ** etti”; yani onu ayırdı; o hâlde o **مُبِينٌ**’dir. Ve **المُباينَةُ** ayrılmadır. Ve kavim **تَبَايَنَ** etti: birbirlerinden ayrılıp uzaklaştılar. Ve **بائِنةٌ** (olan) bir boşama: o, “mef‘ûl” manasında “fâ‘ile”dir. Ve **البَيْنِ** kargası: o, alaca olandır. Ebû’l-Ğavs dedi ki: o, gagası ve ayakları kırmızı olandır; amma siyah olan ise **الحاتم**’dir; çünkü o ayrılık ile dolaşır. Ve **بَيْن** “orta” manasındadır; “kavmin arasında oturdu” dersin; “kavmin ortasında oturdu” dediğin gibi; tahfîf ile. Ve o bir zarf’tır. Eğer onu isim yaparsan i‘râb edersin; “**لقد تقطع بينكم**” dersin; nûn’u ref‘ ile. Ve bu şey **بَيْنَ بَيْنَ**’dir; yani iyi ile kötü arasındadır. Ve **بَيْنَا**: “fa‘lâ” üzerinedir; fetha uzatıldı da elif oldu. Ve **بَيْنَما**: ona “mâ” ziyade edildi; mana birdir. “Biz onu gözetlerken (**بينا نحن نرقبه**) bize geldi” dersin; yani onu gözetlememizin vakitleri arasında bize geldi. Ve Asma‘î, yerinde uygun olduğunda **بينا**’dan sonra cer yapardı; **بين** ve başkası gibi. Başkası ise **بينا** ve **بينما**’dan sonra geleni mübtedâ ve haber üzere ref‘ eder.
