# بين — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%8A%D9%86/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: بين

البَيْنُ: الفراق. تقول منه: بانَ يَبينُ بَيْناً وبَيْنونَةً. والبَيْنُ: الوصلُ وهو من الأضداد. وقرئ: "لقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمً" بالرفع والنصب، فالرفع على الفعل أي تقطَّعَ وصلكم، والنصب على الحذف، يريد ما بينكم. والبَيانُ: الفصاحةُ واللَسَنُ. وفي الحديث: "إنَّ من البيان لسحراً". وفلان أَبْيَنُ من فلانٍ، أي أفصح منه وأوضح كلاماً. والبَيانُ: ما يَتَبَيَّنُ به الشيءُ من الدَّلالة وغيرها.
وبانَ الشيء بَياناً: اتَّضَحَ فهو بَيِّنٌ، والجمع أَبْنِياءُ. وكذلك أَبانَ الشيءُ فهو مُبينٌ. قال:
لو دَبَّ ذَرٌّ فوق ضاحي جِلْدِها		لأبانَ من آثارِهِـنَّ حُـدورُ
وأَبَنْتُهُ أنا، أي أوضحته. واسْتَبَانَ الشيء: وضح. واسْتَبَنْتُهُ أنا: عرفته. وتَبَيَّنَ الشيء: وضَحَ وظهر. وتَبَيَّنْتُهُ أنا، تتعدَّى هذه الثلاثة ولا تتعدَّى. والتَبْيينُ: الإيضاح. والتَبيِينُ أيضاً: الوضوح. وفي المثل: قد بَيَّنَ الصُبحُ لذي عينين، أي تَبَيَّنَ. والتِبْيَانُ: مصدرٌ: وهو شاذٌّ لأنَّ المصادر إنَّما تجيء على التَفْعالِ بفتح التاء. وتقول: ضربَه فأبانَ رأسه من جسده وفصلَه، فهو مُبِينٌ. والمُبَايَنَةُ: المفارقةُ. وتَبايَنَ القومُ: تهاجروا وتباعدوا. والبائنُ: الذي يأتي الحلوبة من قِبَلِ شمالها. والمُعَلِّي: الذي أتيها من قبل يمينها. وتطليقةٌ بائِنَةٌ، وهي فاعلةٌ بمعنى مفعولة. والبائِنَةُ: القوسُ التي بانَتْ عن وترِها كثيراً. والباِئِنَةُ: البئرُ البعيدةُ القعرِ الواسعةُ. والبَيونُ مثله؛ لأنَّ الأَشْطانَ تَبينُ عن جرابها كثيراً. وغُراب البيْنِ يقال هو الأبقع. وقال أبو الغوث غراب البَيْنِ هو الأحمر المنقار والرجلين، فأمَّا الأسود فهو الحاتم؛ لأنّه عندهم يحتم بالفراق.
وبَيْنَ بمعنى وَسَطْ، تقول: جلست بَيْنَ القوم كما تقول: وسط القوم بالتخفيف، وهو ظرف، وإنْ جلعتَه اسماً أعربته. وهذا الشيء بَيْنَ بَيْنَ، أي بين الجيِّد والرديء. وهما اسمان جعلا اسماً واحداً وبنيا على الفتح. وبَيْنا: فَعْلى أشبعت الفتحة فصارت ألفاً. وبينما زيدت عليها مَا، والمعنى واحد. تقول: بَيْنا نحن نرقبه أتانا، أي أتانا بين أوقات رِقْبَتِنا إيَّاه. والبينُ بالكسر: القطعة من الأرض قدر منتهى البصر؛ والجمع بُيونٌ. والبينُ أيضاً: الناحية.

### Türkçe

**البَيْنُ**: ayrılık. Ondan dersin: **بانَ يَبينُ بَيْناً وبَيْنونَةً**. Ve **البَيْنُ**: kavuşma; o, zıt anlamlılardandır. Ve şöyle okunmuştur: **"لقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمً"** رفع ve نصب ile; رفع, fiil üzerinedir, yani “kavuşmanız koptu”; نصب ise hazif üzerinedir; “aranızda olanı” kasteder. Ve **البَيانُ**: fesahat ve düzgün konuşma. Hadiste: **"إنَّ من البيان لسحراً"**. Ve falan, falandan daha **أَبْيَنُ**dur; yani ondan daha fasih ve sözce daha açık. Ve **البَيانُ**: şeyin, delâlet ve başkasıyla kendisi sayesinde belirginleştiği şey.

Ve **بانَ** şey **بَياناً**: açıklığa kavuştu; o hâlde o **بَيِّنٌ**dir; çoğulu **أَبْنِياءُ**. Yine böyle: **أَبانَ** şey; o hâlde o **مُبينٌ**dir. Dedi ki:
لو دَبَّ ذَرٌّ فوق ضاحي جِلْدِها		لأبانَ من آثارِهِـنَّ حُـدورُ
Ve ben onu **أَبَنْتُهُ**: yani onu açıkladım. Ve **اسْتَبَانَ** şey: açık oldu. Ve ben onu **اسْتَبَنْتُهُ**: onu bildim. Ve **تَبَيَّنَ** şey: açık oldu ve göründü. Ve ben onu **تَبَيَّنْتُهُ**; bu üçü geçişli olur ve geçişsiz olmaz. Ve **التَبْيينُ**: açıklama. Ve **التَبيِينُ** de: açıklık. Meselde: **قد بَيَّنَ الصُبحُ لذي عينين**, yani **تَبَيَّنَ**. Ve **التِبْيَانُ**: bir mastardır; ve o şâzdır; çünkü mastarlar ancak **التَفْعالِ** vezni üzere, ت’nin fethasıyla gelir. Ve dersin: onu vurdu da başını bedeninden **أبانَ** etti ve ayırdı; o hâlde o **مُبِينٌ**dir. Ve **المُبَايَنَةُ**: ayrılma. Ve **تَبايَنَ** kavim: birbirlerinden hicret ettiler ve uzaklaştılar. Ve **البائنُ**: sağılır hayvana sol tarafından gelen kimsedir. Ve **المُعَلِّي**: ona sağ tarafından gelen kimsedir. Ve **تطليقةٌ بائِنَةٌ**: (bu) fâile (kalıbında) olup mef‘ûle mânâsınadır. Ve **البائِنَةُ**: kirişiyle arasındaki açıklığı çok olan yaydır. Ve **الباِئِنَةُ**: dibi uzak, geniş kuyu. Ve **البَيونُ** da onun gibidir; çünkü **الأَشْطانَ** torbasından çokça ayrılır. Ve **غُراب البيْنِ** denir: o, alacalıdır. Ebû’l-Ğavth dedi: **غراب البَيْنِ** kırmızı gagalı ve ayaklıdır; siyah olana gelince, o **الحاتم**dir; çünkü onların yanında ayrılıkla hükmeder.

Ve **بَيْنَ** “orta” mânâsınadır; dersin: kavmin **بَيْنَ**inde oturdum; tıpkı “kavmin ortasında” dediğin gibi, hafifletmeyle; ve o bir zarftır; eğer onu isim yaparsan i‘rab edersin. Ve bu şey **بَيْنَ بَيْنَ**dir; yani iyi ile kötü arasındadır. Ve ikisi, tek bir isim kılınmış iki isimdir ve fetha üzere bina edilmiştir. Ve **بَيْنا**: **فَعْلى**dır; fethayı doyurdu da ألف oldu. Ve **بينما**: ona **مَا** ziyade edilmiştir; mânâ birdir. Dersin: biz onu gözetlerken **بَيْنا** bize geldi; yani onu gözetlememizin vakitleri arasında bize geldi. Ve **الْبَيْنُ** kesre ile: yerden bir parça; görüşün sonu miktarı; çoğulu **بُيونٌ**. Ve **الْبَيْنُ** ayrıca: taraf.
