# بيه — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D9%8A%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بيه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بيه

: ( *!باهَ له *!يَباهُ *!بَيْهاً : تَنَبَّهَ له ) وفطنَ . أَوْرَدَه الجوْهرِيُّ في تَرْكِيبِ بَوَه عن ابنِ السِّكِّيت ، وهو قَوْلُه : ما *!بهْتَ له وما بِهْتَ له ، بالضمِّ والكسْرِ ، وإنَّما لم يفردْهَ بتَرْجمةٍ ،

لأنَّه يحتملُ أن تكونَ اللّغَة الثانِيَة كخفْتَ خَوْفاً ، فهي ووايَّةٌ ، والمصنِّفُ جَعَلَها كبِعْتَ بَيْعاً ، ولذا أَفْرَدَها بتَرْجَمةٍ فتأَمَّل .
ثم رأَيْت الصَّاغاني نَسَبَ لُغَةَ الكسْرِ إلى الفرَّاء ، وأَفْرَدَ لها تَرْكِيباً ، والمصنِّفُ قَلَّدَه .
( وابنُ *!بابَيْهِ أَو *!بَابَاهُ : مُحدِّثٌ ) .
( قُلْتُ : هو عبدُ اللَّهِ بنُ بَابَاه المكِّيُّ مَوْلى آلِ حجير بنِ أَبي إهاب ، وهو الذي يُقالُ له بابَيْ ، تابِعِيٌّ يَرْوِي عن جبيرِ بنِ مطعمٍ وعبدِ اللَّهِ بنِ عَمْرو ، وعنه عَمْرُو بنُ دِينارٍ أَبو الزُّبَيْر وابنُ أَبي نجيح ، ثِقَةٌ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!أبيوهة : قَرْيَةٌ بالأشمونين من صَعيدِ مِصْرَ .
والحُسَيْنُ بن *!بيهان العَسْكريُّ : محدِّثٌ : ويقالُ ابنُ بِهَان ، وقد ذُكِرَ في النونِ .
2 ( فصل التاء ) مع الهاء ) 2
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

### Türkçe

: **باهَ له** **يَباهُ** **بَيْهاً**: ona karşı uyanık oldu; ve anladı. el-Cevherî bunu, İbnü’s-Sikkît’ten **بَوَه** terkibinde nakletti; ve bu onun sözüdür: **ما بهْتَ له وما بِهْتَ له**; zamme ve kesre ile. Onu bir tercüme ile müstakil kılmadı; çünkü ikinci lugatın, **خِفْتَ خَوْفاً** gibi olması muhtemeldir; o hâlde o vâvîdir. Musannif ise onu **بِعْتَ بَيْعاً** gibi kıldı; bundan dolayı onu bir tercüme ile müstakil kıldı; öyleyse düşün.

Sonra es-Sâğânî’nin, kesre lugatını el-Ferrâ’ya nisbet ettiğini ve onun için bir terkip müstakil kıldığını gördüm; musannif de onu taklit etti.

( **بابَيْهِ** yahut **بَابَاهُ**: bir muhaddistir).

( Dedim: O, Âl-i Huceyr b. Ebî Îhâb’ın mevlâsı, Mekke’li Abdullah b. **بَابَاه**’dır; ve ona **بابَيْ** denilir; tâbiîdir; Cübeyr b. Mut‘im ve Abdullah b. Amr’dan rivayet eder; ondan da Amr b. Dînâr, Ebü’z-Zübeyr ve İbn Ebî Necîh rivayet etmiştir; sika’dır.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

**أبيوهة**: Mısır Saîd’inden Eşmûnîn’de bir köydür.

el-Hüseyn b. **بيهان** el-Askerî: bir muhaddistir; ve İbn **بِهَان** denilir; ve **النون**’da zikredilmiştir. )

2 ( **فصل التاء** ) **مع الهاء** ) 2

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
