# تأق — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A3%D9%82/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%A3%D9%82/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تأق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A3%D9%82.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: تأق

القاف والتاء و"وايء" معهما
ق ت و، ت و ق، ت أ ق، و ق ت، ق و ت مستعملات قتو: القَتوُ: حسن الخدمة، تقول: هو يَْقُتو الملوك أي يخدمهم، قال:
... ... ... ... ... لا		أحسن قَتْوَ الملوكِ والخببا
والمَقاتِيةُ هم الخدام، والواحد مَقْتَوِيّ، وإذا جمع بالنون خفف فقيل: مَقتَوُونَ، وفي الخفض مَقْتَوينَ مثل أشعرين، قال:
تهددنا وتوعدنـا رويداً		متى كنا لأمك مَقْتَوينا
يعني خُدماُ.
توق: التًّوْقُ: نزاع النفس إلى الشيء، تَتُوق إليه تَوْقاَِ، وتاقَتْ نفسي إليه. ونفس تَوّاقَةٌ: مشتاقة.
تأق: التَّأَقُ: شدة الامتلاء.
وتَثِقَتِ القربة تَتْأَقُ تَأَقَاً، وأتْأَقَها الرجل إتاقَاً. وتَثِقَ فلان إذا امتلأ حزناً وكاد يبكي.
وفرس تَئِقٌ: ممتلئ جرياً.
وأتْأَقْتُ القوس: نزعتها فأغرقت السهم.
وقت: الوَقْتُ: مقدار من الزموان، وكل ما قدرت له غاية أو حيناً فهو مُوَقَّتٌ.
والمِيقاتُ: مصدر الوقت، والأخرة مِيقاتُ الخلق.
ومواضع الإحرام مَواقيتُ الحاج. والهلال ميقات الشهر.
وقوله تعالى: "وإذا الرسل أُقِّتَتْ"، إنما هو "وُقِّتَتْ" من الواو فهمز.
وتقول: وقتُ موقتٌ.
قوت: القُوتُ: ما يمسك الرمق من الرزق، وقات يقوت قوتاً، وأنا أقُوتُه أي أعوله برزق قليل.
وإذا نفخ نافخ في النار تقول له: انفخ نفخاً قوياً. واقتَتْ لها نفخ قِيتةً، تأمره بالرفق والنفخ القليل، قال:
فقلت له خذها إليك وأحيهـا		بروحك واقْتَتْهُ لها قِيتةً قدراً

### Türkçe

القاف والتاء و"وايء" معهما
ق ت و، ت و ق، ت أ ق، و ق ت، ق و ت kullanımdadır.

قتو: **القَتوُ**: hizmetin güzelliği; dersin ki: o, **يَْقُتو** melikleri; yani onlara hizmet eder. Dedi ki:
... ... ... ... ... لا		Ben, meliklerin **قَتْوَ**sunu ve hızlı yürüyüşü daha güzel (yapan) değilim.

Ve **المَقاتِيةُ** hizmetkârlardır; tekili **مَقْتَوِيّ**’dir. Nûn ile cem‘ edilince hafifletilir de **مَقتَوُونَ** denir; cer hâlinde **مَقْتَوينَ** (denir), **أشعرين** gibi. Dedi ki:
Bizi tehdit ettin ve bize vaad ettin; yavaşça;		Ne vakit biz annen için **مَقْتَوينا** idik?
Yani hizmetkârlar.

توق: **التًّوْقُ**: nefsin bir şeye çekişmesi; ona **تَتُوق** eder, **تَوْقاَِ** (olarak); ve nefsim ona **تاقَتْ**. Ve **تَوّاقَةٌ** bir nefs: iştiyaklı.

تأق: **التَّأَقُ**: doluluğun şiddeti.

Ve kırba **تَثِقَتِ**; **تَتْأَقُ** **تَأَقَاً**; ve adam onu **أتْأَقَها** **إتاقَاً**. Ve falan **تَثِقَ** eder; hüzünle dolduğu ve ağlamak üzere olduğu zaman.

Ve **تَئِقٌ** bir at: koşuyla dolu.

Ve yayı **أتْأَقْتُ**: onu çektim de oku (iyice) batırdım.

وقت: **الوَقْتُ**: zamandan bir miktar; ve her neye bir son yahut bir vakit takdir ettiysen o **مُوَقَّتٌ**tur.

Ve **المِيقاتُ**: vaktin masdarıdır; ve âhiret, halkın **مِيقاتُ**udur.

Ve ihram yerleri, hacının **مَواقيتُ**idir. Ve hilâl, ayın **ميقات**ıdır.

Ve Yüce Allah’ın sözü: **"وإذا الرسل أُقِّتَتْ"**; ancak o, vâvdan **"وُقِّتَتْ"**tir; hemze yapıldı.

Ve dersin ki: **وقتُ موقتٌ**.

قوت: **القُوتُ**: rızıktan canı tutan şey; **قات** **يقوت** **قوتاً**; ve ben onu **أقُوتُه**; yani onu az bir rızıkla geçindiririm.

Ve ateşte bir üfleyen üflediği zaman ona dersin ki: güçlü bir üfleyişle üfle. Ve onun için **اقتَتْ**; **قِيتةً** bir üfleyiş; ona yumuşaklığı ve az üfleyişi emredersin. Dedi ki:
Ona dedim: onu al ve onu dirilt		nefesinle; ve onun için ona **واقْتَتْهُ** **قِيتةً** bir miktar (olarak).
