# تبك — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D9%83/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%A8%D9%83/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تبك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D9%83.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: تبك

الكاف والتاء والباء معهما
ك ت ب، ك ب ت، ب ك ت، ت ب ك، ب ت ك مستعملات كتب: الكَتْبُ: خرز الشيء بسير، والكُتْبةُ: الخرزة التي ضم السير كلا وجهيها.
والناقة إذا ظئرت على ولد غيرها كُتِبَ منخراها بخيط لئلا تشم البول والرأم. قال ذو الرمة.
وفراء غرفيةٍ أثأى خوارزُها		مشلشلٌ ضيعته بينها الكُتَبُ
والكَتْبُ: الخرزُ بسيرين، قال:
لا تأمننَّ فزاريا خلوت بـه		على قلوصك واكْتُبْها بأسيار
والكِتابُ الكتابة: مصدر كتبت. والمُكْتِبُ: المعلم. والكُتَاب: مجمع صبيانه.
والكَتيبةُ من الخيل: جماعة مستحيزة.
والكِتْبة: الاكتتاب في الفرض والرزق، واكْتَتَبَ فلان، أي: كَتَب اسمه في الفرض.
والكتِبةُ: اكتتابُك كتاباً تكتبه وتنسخه.
كبت: الكَبْتُ: ضرع الشيء لوجهه. كَبَتَهُمُ الله فانكبتوا، أي: لم يظفروا بخير. وكَبَتَ الله أعداءكَ، أي: غاظهم وأذلهم. والاسم: الكُباتُ.
بكت: التَّبْكيتُ: ضرب بالعصا والسيف ونحوها بكّته بالعصا تبكيتاً، وبالسيف ونحوه.
تبك: تَبُوك: اسم أرض وبين تبوك والمدينة اثنتا عشرة مرحلة.
بتك: البَتْكُ: قبضك على الشيء، على شعر أو ريش، أو نحو ذلك، ثم تجذبه إليك فينبتكُ من أصله. أي: ينقطع، وينتتف، وكل طاقة من ذلك في كفك: بِتْكةٌ، قال زهير:
حتى إذا ما هو كف الغلام لهـا		طارت وفي كفه من ريشها بِتَكُ
والبَتْكُ: قطع الأذن من أصلها. قال الله تعالى: "فليُبتِّكُنَّ أذان الأنعام".

### Türkçe

**الكاف** ve **التاء** ve **الباء** bunlarla birlikte

**ك ت ب**، **ك ب ت**، **ب ك ت**، **ت ب ك**، **ب ت ك** kullanımdadır. **كتب**: **الكَتْبُ**: bir şeyi kayışla boncuklamak; **الكُتْبةُ**: kayışın iki yüzünü bir araya getirdiği boncuk.

Ve dişi deve, kendi yavrusu olmayan bir yavruya sütanne olduğunda, idrarı ve yavru kokusunu koklamasın diye burun delikleri bir iplikle **كُتِبَ** edilir. ذو الرمة dedi:
وفراء غرفيةٍ أثأى خوارزُها		مشلشلٌ ضيعته بينها **الكُتَبُ**

Ve **الكَتْبُ**: iki kayışla boncuklama; dedi ki:
لا تأمننَّ فزاريا خلوت بـه		على قلوصك واكْتُبْها بأسيار

Ve **الكِتابُ**: yazma: **كتبت**’in mastarı. Ve **المُكْتِبُ**: öğretmen. Ve **الكُتَاب**: çocuklarının toplandığı yer.

Ve **الكَتيبةُ** atlardan: ayrılmış (müstahiz) bir topluluk.

Ve **الكِتْبة**: farz ve rızıkta yazılma (kaydolma); ve falan kimse **اكْتَتَبَ**, yani: farzda adını **كَتَب** etti.

Ve **الكتِبةُ**: yazıp çoğalttığın bir kitabı yazdırman (istinsah ettirmen).

**كبت**: **الكَبْتُ**: bir şeyi yüzüstü bastırmak. Allah onları **كَبَتَهُمُ** da **فانكبتوا**, yani: bir hayra erişmediler. Ve Allah düşmanlarını **كَبَتَ**, yani: onları öfkelendirdi ve zelil etti. İsim: **الكُباتُ**.

**بكت**: **التَّبْكيتُ**: sopa ve kılıç ve benzerleriyle vurma; onu sopayla **بكّته**: **تبكيتاً**, ve kılıçla ve benzeriyle.

**تبك**: **تَبُوك**: bir yerin adıdır; ve تبوك ile Medine arasında on iki merhale vardır.

**بتك**: **البَتْكُ**: bir şeye—saç veya tüy yahut bunun benzeri üzerine—elini kapatmandır; sonra onu kendine çekersin de onu kökünden **فينبتكُ** edersin; yani: kopar, yolunur. Ve bunun her bir tutamı avucunda: **بِتْكةٌ**. زهير dedi:
حتى إذا ما هو كف الغلام لهـا		طارت وفي كفه من ريشها **بِتَكُ**

Ve **البَتْكُ**: kulağı kökünden kesmek. Allah تعالى dedi ki: "فليُبتِّكُنَّ أذان الأنعام".
