# تحت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تحت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: تحت

تحت: إِحْدى الجهاتِ السِّتِّ المُحيكة بالجِرْمِ، تكون مَرَّةً ظرفاً، ومرَّة اسماً، وتبنى في حال الاسمية على الضم، فيقال: من تَحْتُ. وتَحْتُ: نقيض فوق.
وقومٌ تُحوتٌ: أَرذالٌ سَفِلةٌ. وفي الحديث: لا تقوم الساعةُ حتى تَظْهَرَ التُّحوتُ، ويَهْلِكَ الوُعُول؛ يعني الذين كانوا تَحْتَ أَقدام الناسِ، لا يُشعَرُ بهم ولا يُؤْبَه لهم لحقارتهم، وهم السِّفْلَةُ والأَنْذالُ؛ والوُعُولُ: الأَشْرافُ. قال ابن الأَثير: جَعَلَ التَّحتَ الذي هو ظَرْفٌ اسْماً، فأَدْخَلَ عليه لامَ التعريف، وجَمَعه؛ وقيل: أَرادَ بظهور التُحُوتِ، ظُهُورَ الكُنوز التي تحت الأَرض؛ ومنه حديث أَبي هريرة، وذَكَرَ أَشْراطَ الساعةِ، فقال: وإِنَّ منها أَن تَعْلُوَ التُحُوتُ الوُعولَ أَي يَغْلِبَ الضُّعَفاءُ من الناس أَقْوياءَهم، شَبَّه الأَشْرافَ بالوُعُول لارْتِفاع مَساكنها.
والتحتحة: الحركة
(* قوله «والتحتحة الحركة» لم يذكر ذلك في حرف الحاء
ظناً منه أَن موضعه حرف التاء وليس كذلك كما لا يخفى.).
وما تَتَحْتحَ من مكانه أَي ما تَحَرَّكَ. قال الأَزهري: لو جاء في الحكاية تَحْتَحَه تشبيهاً بشيء، لجاز وحسن.

### Türkçe

تحت: Cisimle kuşatılmış altı cihetten biridir; bir defa zarf olur, bir defa isim olur; isimlik hâlinde zamme üzere bina edilir; şöyle denir: **من تَحْتُ**.

Ve **تَحْتُ**: **فوق**’un zıddıdır.

Ve **قومٌ تُحوتٌ**: aşağılık, sefil reziller. Hadiste: “Kıyamet kopmaz; ta ki **التُّحوتُ** ortaya çıkıncaya ve **الوُعُول** helâk oluncaya kadar”; yani insanların ayaklarının altında olanlar; hakirliklerinden dolayı kendileri hissedilmez ve kendilerine aldırış edilmez; onlar aşağı tabaka ve rezillerdir; ve **الوُعُولُ**: eşraflardır. İbnü’l-Esîr dedi: Zarf olan **التَّحتَ**’ı isim kıldı; böylece ona tarif lâmını soktu ve onu çoğul yaptı; ve denildi ki: **التُحُوتِ**’un ortaya çıkmasıyla, yerin altındaki hazinelerin ortaya çıkmasını murad etti; ve ondan Ebû Hureyre hadisi: kıyametin alâmetlerini zikretti, sonra dedi: “Ve şüphesiz ondan, **التُحُوتُ**’un **الوُعولَ**’a üstün gelmesidir”; yani insanlardan zayıfların, onların güçlülerine galip gelmesidir; meskenlerinin yüksekliği sebebiyle eşrafları **الوُعُول**’a benzetti.

Ve **التحتحة**: harekettir
(* “Ve **التحتحة** harekettir” sözü: bunu **الحاء** harfinde zikretmedi; onun yerinin **التاء** harfi olduğunu zannetmesinden dolayı; hâlbuki öyle değildir, gizli olmadığı üzere.).

Ve **ما تَتَحْتحَ** min mekânihî: yani yerinden hareket etmedi. Ezherî dedi: Hikâyede, bir şeye benzetme olarak **تَحْتَحَه** gelseydi, câiz olurdu ve güzel olurdu.
